Nhằm thiết lập hành lang quản lý chặt chẽ hơn trên không gian mạng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa vào dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet quy định: người dùng dưới 16 tuổi chỉ được phép chơi game trực tuyến tổng cộng không quá 60 phút/ngày cho tất cả các trò chơi cộng lại.
So với khung quy định hiện hành vốn cho phép đối tượng dưới 18 tuổi trải nghiệm tối đa 60 phút cho từng tựa game riêng lẻ và tổng thời lượng lên tới 180 phút/ngày, đề xuất mới thể hiện thái độ quản lý kiên quyết hơn nhằm bảo vệ sức khỏe tâm thần và thể chất cho thế hệ trẻ. Dù mục tiêu chính sách rất rõ ràng, việc hiện thực hóa hạn mức định lượng này trong nhịp sống số hiện đại đang vấp phải không ít bài toán phức tạp.
Đa dạng ý kiến từ gia đình và người trong cuộc
Khảo sát thực tế đời sống gia đình cho thấy phản ứng của các phụ huynh phân hóa khá rõ nét. Một bộ phận lớn người lớn hoan nghênh việc ban hành khung thời lượng cố định như một công cụ hỗ trợ quản lý con cái.
Chị Phạm Quỳnh Trang (phường Cầu Giấy, Hà Nội) bày tỏ, ở lứa tuổi THCS, học sinh thường thiếu kỹ năng tự tiết chế trước sức hút của các ứng dụng giải trí. Do đó, con số 60 phút đóng vai trò như một cột mốc phân định minh bạch, giúp cha mẹ dễ dàng giám sát thay vì rơi vào cảnh xung đột hàng ngày với con.
Ở góc nhìn thận trọng hơn, anh Nguyễn Thế Anh (phường Hà Đông, Hà Nội) lại lo ngại về tính khả thi khi các thiết bị thông minh đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của trẻ. Theo anh Thế Anh, nếu thiếu sự sát sao trực tiếp từ gia đình, các em rất dễ lách rào bằng việc dùng nhờ tài khoản người lớn, khởi tạo nhiều hồ sơ cá nhân phụ hoặc chuyển sang các hình thức tiêu khiển mạng khác. Vì vậy, sự thay đổi thói quen sử dụng công nghệ từ chính cha mẹ mới là nhân tố mang tính quyết định.
Về phía lứa tuổi chịu tác động trực tiếp, tâm lý gò bó là điều khó tránh khỏi. Em Hoàng Gia Khánh, học sinh THCS tại Hà Nội cho biết, trò chơi trực tuyến là kênh tương tác, giải tỏa áp lực học tập quan trọng cùng bạn bè. Việc siết thời gian xuống 60 phút mỗi ngày dễ làm ngắt quãng các hoạt động tập thể và giảm tính kết nối xã hội của lứa tuổi học đường.
Đồng tình với việc cần giới hạn nhưng mong muốn có sự linh hoạt hơn, em Lê Minh Anh (học sinh chuẩn bị lên lớp 10 tại Phú Thọ) mong giảm giờ chơi trong các ngày đi học và dồn quỹ thời gian sang hai ngày cuối tuần để sát với thực tế sinh hoạt.
Góc nhìn chuyên gia
Nhìn nhận ở góc độ sư phạm, cô Nguyễn Hồng Lan, giáo viên một trường THCS tại Hà Nội đánh giá đề xuất là tín hiệu tích cực trong việc bảo vệ sức khỏe học sinh. Dù vậy, cô Lan lưu ý nhà trường khó có thể can thiệp vào quỹ thời gian sinh hoạt tại gia đình, nên sự đồng hành của phụ huynh vẫn đóng vai trò quan trọng.
Bên cạnh đó, môi trường game không hoàn toàn tiêu cực nếu biết khai thác đúng cách, bởi nhiều trò chơi giúp rèn luyện phản xạ, tư duy và khả năng làm việc nhóm. Điều cốt lõi là hướng dẫn học sinh phương pháp quản lý thời gian và biết dừng lại đúng lúc.
Dưới góc nhìn tâm lý học đường, ThS Nguyễn Thị Chi (Trung tâm năng khiếu Shining star) cho rằng một con số định lượng cào bằng khó có thể phù hợp với mọi trường hợp. Có những trẻ chỉ chơi 30 phút nhưng tâm trí luôn bị lệ thuộc, ngược lại có em chơi vượt ngưỡng 60 phút vẫn duy trì tốt việc học lẫn thể thao.
Theo bà Chi, trọng tâm của chính sách phải là việc hình thành năng lực tự kiểm soát hành vi cho trẻ, thay vì trông chờ hoàn toàn vào mệnh lệnh hành chính. Hiệu quả chính sách chỉ đạt được khi có sự kết hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường, đơn vị phát hành và cơ quan quản lý.
Ở khía cạnh kỹ thuật, kỹ sư CNTT Nguyễn Ngọc Khánh (Công ty CNTT và Viễn thông Viễn Đạt) khẳng định quy định chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm các giải pháp công nghệ đủ mạnh.
Ông Khánh chỉ ra kẽ hở lớn nhất hiện nay là việc trẻ em dễ dàng mượn tài khoản của người lớn hoặc khai báo sai độ tuổi. Nếu không xây dựng được hệ thống định danh tập trung và cơ chế đồng bộ dữ liệu thời gian thực giữa các nhà phát hành, việc kiểm soát tổng thời lượng chơi của một cá nhân sẽ rất khó khả thi. Bên cạnh việc doanh nghiệp phải nâng cấp công cụ xác thực người dùng và tích hợp cảnh báo sức khỏe, việc trang bị kỹ năng số bản thân vẫn là giải pháp căn cơ nhất giúp học sinh làm chủ hành vi trên không gian mạng.