Một ngày của nhiều người bắt đầu bằng tiếng chuông báo thức và chiếc điện thoại trên tay. Vừa mở mắt, chúng ta đã nhìn thấy tin nhắn công việc, email, thông báo từ mạng xã hội và hàng loạt việc cần giải quyết. Ra đường là dòng xe đông đúc, đến nơi làm việc là những cuộc họp, kế hoạch, chỉ tiêu và thời hạn. Trong những phút nghỉ ngắn ngủi, nhiều người lại cầm điện thoại lên, lướt qua hàng chục câu chuyện khác nhau: người vừa mua nhà, người đang đi du lịch, người có thêm một thành công mới, người chia sẻ những khoảnh khắc hạnh phúc bên gia đình.
 |
| |
Nhìn nhiều, đôi khi chúng ta bắt đầu so sánh. Tại sao người khác thành công hơn mình? Tại sao cuộc sống của họ có vẻ tốt đẹp hơn? Tại sao mình đã cố gắng rất nhiều nhưng vẫn chưa đạt được điều mong muốn? Đến tối, công việc có thể đã dừng nhưng đầu óc chưa chắc được nghỉ. Chiếc điện thoại vẫn sáng và những suy nghĩ vẫn nối tiếp nhau. Công nghệ giúp con người kết nối với nhau nhanh hơn bao giờ hết, nhưng cũng có lúc chúng ta biết rất nhiều chuyện đang xảy ra ngoài kia mà quên mất việc nhìn lại chính mình. Có khi ta đang mệt nhưng vẫn cố làm, đang buồn nhưng không hiểu vì sao, đang giận và lập tức nói ra những điều khiến người khác tổn thương. Giữa một cuộc sống luôn thúc giục con người phải nhanh hơn, giỏi hơn và có nhiều hơn, có lẽ chúng ta cũng cần học cách dừng lại và tự hỏi: Hôm nay, mình có thực sự ổn không?
Khi nói đến tu tập, nhiều người thường nghĩ đến chùa, tiếng chuông, tụng kinh hay ngồi thiền. Nhưng phần lớn chúng ta vẫn đang sống một cuộc sống bình thường, mỗi ngày phải đi làm, kiếm sống, chăm sóc cha mẹ, nuôi dạy con cái và giải quyết rất nhiều vấn đề. Vì thế, tu tập không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải rời xa cuộc sống hiện tại, từ bỏ công việc hay những tiện nghi của xã hội hiện đại. Điều quan trọng hơn nằm ở cách mỗi người sống, suy nghĩ và đối xử với những người xung quanh.
 |
| |
 |
| |
Một người vẫn có thể đi làm, kinh doanh, đặt mục tiêu cho tương lai và mong muốn có cuộc sống tốt hơn. Nhưng trên hành trình ấy, họ cũng có thể học cách bớt hơn thua, sống tử tế và không vì lợi ích của mình mà làm tổn thương người khác. Một người vẫn có thể sử dụng điện thoại và mạng xã hội mỗi ngày nhưng biết dừng lại trước khi viết một bình luận trong lúc nóng giận. Khi người khác nói một câu khiến mình khó chịu, thay vì lập tức đáp trả, ta có thể chậm lại vài giây. Khi con mắc lỗi, thay vì quát mắng ngay, cha mẹ có thể hỏi xem chuyện gì đã xảy ra. Khi công việc thất bại, thay vì cho rằng bản thân kém cỏi, ta có thể bình tĩnh nhìn lại điều gì chưa tốt để làm lại. Những việc ấy nghe rất bình thường, nhưng cũng chính từ những việc bình thường đó, mỗi người có cơ hội nhìn thấy những điều chưa tốt ở mình và từng bước thay đổi.
“Không cần đợi cuộc sống hết bận rộn mới bắt đầu tu tập. Ta có thể bắt đầu từ cách mình sống và đối xử với mọi người mỗi ngày.”
Có những lúc chỉ vì một câu nói mà hai người giận nhau nhiều ngày. Có những tin nhắn được gửi đi trong lúc nóng giận để rồi vài phút sau người gửi lại thấy hối tiếc. Cũng có những cuộc cãi vã bắt đầu từ một chuyện rất nhỏ nhưng cuối cùng lại làm tổn thương những người thân thiết nhất. Khi đang tức giận, con người thường muốn phản ứng ngay. Người khác nói nặng một câu, ta muốn nói lại một câu nặng hơn; đọc một bình luận trái ý, ta lập tức muốn tranh luận; con làm điều không đúng ý, cha mẹ dễ nổi nóng; thấy đồng nghiệp được ghi nhận, trong lòng đôi khi xuất hiện sự so sánh.
 |
| |
Vui, buồn, tức giận, thất vọng hay ghen tị đều là những cảm xúc con người có thể gặp trong cuộc sống. Điều quan trọng là nhận ra mình đang cảm thấy thế nào trước khi để cảm xúc ấy quyết định lời nói và hành động. Khi tức giận, thử chậm lại một chút. Khi định nói một câu có thể khiến người khác tổn thương, thử đợi vài giây. Khi nhận một tin nhắn khiến mình khó chịu, không nhất thiết phải trả lời ngay. Khoảng dừng ấy không làm vấn đề biến mất, nhưng có thể giúp chúng ta bình tĩnh hơn để giải quyết vấn đề. Có những lời nói nếu chậm lại vài giây, có lẽ đã không được nói ra. Có những cuộc cãi vã nếu một người chịu dừng trước, có thể đã không đi quá xa.
 |
| |
Điện thoại và mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống. Chúng giúp con người làm việc, học tập, giải trí, giữ liên lạc và tiếp cận nhiều nguồn kiến thức. Vì vậy, vấn đề không phải là có nên sử dụng công nghệ hay không, mà là chúng ta sử dụng nó như thế nào. Có những bữa cơm gia đình mà mỗi người nhìn vào một màn hình. Cha mẹ ở ngay bên cạnh nhưng nhiều ngày chúng ta chưa thực sự ngồi xuống trò chuyện. Một đứa trẻ muốn kể chuyện ở trường nhưng người lớn vẫn vừa nghe vừa xem điện thoại. Có những lúc chúng ta dành hàng giờ để theo dõi cuộc sống của những người xa lạ nhưng lại dành rất ít thời gian cho người đang ngồi ngay bên cạnh mình.
 |
| |
Mạng xã hội cũng khiến lời nói có thể đi xa hơn rất nhiều. Một câu nói trực tiếp có thể chỉ vài người nghe, nhưng một bình luận trên mạng có thể được hàng nghìn người nhìn thấy. Vì thế, trước khi viết hoặc chia sẻ một điều gì đó, có lẽ mỗi người nên tự hỏi: Thông tin này có đúng không? Có cần phải nói như vậy không? Lời mình viết có khiến ai đó tổn thương hay không? Không chia sẻ thông tin khi chưa biết đúng sai, không viết lời cay nghiệt chỉ vì đang tức giận, không hùa theo đám đông để công kích một người mình thậm chí chưa từng gặp... cũng là những cách rất đơn giản để mỗi người tự điều chỉnh mình trong thời đại số.
“Trong thời đại mà một câu nói có thể đến với hàng nghìn người chỉ sau một cú chạm, biết nghĩ trước khi viết và chia sẻ cũng là một cách sống có trách nhiệm.”
Tu tập không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn. Nó có thể bắt đầu ngay tại nơi làm việc. Ai cũng mong muốn có một công việc tốt, thu nhập tốt và được ghi nhận. Mong muốn thành công không có gì sai, nhưng bên cạnh câu hỏi “Mình đạt được gì?”, đôi khi cũng nên tự hỏi “Mình đã đạt được điều đó bằng cách nào?”. Có vì lợi ích của mình mà làm ảnh hưởng đến người khác không? Có khó chịu khi thấy đồng nghiệp thành công không? Có vì muốn chiến thắng mà bất chấp đúng sai không? Và khi thất bại, có vì một lần không thành công mà cho rằng bản thân chẳng làm được gì? Làm việc hết sức nhưng biết điểm dừng, muốn thành công nhưng không bất chấp, cạnh tranh nhưng vẫn tôn trọng người khác đều là những điều có thể rèn luyện mỗi ngày.
 |
| |
Trong gia đình, những điều ấy lại càng gần gũi hơn. Chúng ta có thể rất lịch sự với người ngoài nhưng lại dễ nóng giận với người thân; có thể kiên nhẫn với khách hàng nhưng không đủ kiên nhẫn nghe con nói hết một câu; có thể cảm ơn một người lạ khi họ giúp mình nhưng đôi khi quên cảm ơn cha mẹ vì những điều họ đã làm suốt nhiều năm. Vì thế, việc nhìn lại mình có thể bắt đầu từ chính bữa cơm gia đình: đặt điện thoại xuống khi người thân đang nói, nghe hết câu trước khi phản bác, biết xin lỗi khi mình sai và biết nói lời cảm ơn ngay cả với những người gần gũi nhất. Một câu nói chỉ mất vài giây để thốt ra nhưng đôi khi có thể khiến người khác buồn rất lâu. Ngược lại, một lời hỏi han hay một chút lắng nghe đúng lúc cũng có thể khiến người bên cạnh cảm thấy được yêu thương.
“Có những lúc, tu tập chỉ đơn giản là biết bớt đi một lời làm người khác đau và thêm vào một chút lắng nghe.”
Tu tập không khiến một người từ đó không còn buồn hay tức giận. Cuộc sống vẫn có những chuyện không như mong muốn: một công việc có thể thất bại, một mối quan hệ có thể kết thúc, một người mình yêu thương có thể rời xa và có những ngày dù đã rất cố gắng, chúng ta vẫn cảm thấy mệt mỏi. Đó đều là một phần của cuộc sống. Vì vậy, bình yên không có nghĩa là lúc nào cũng vui vẻ hay mọi chuyện đều thuận lợi. Điều có thể thay đổi là cách chúng ta đối diện với những chuyện xảy ra.
 |
| |
Khi buồn, ta biết mình đang buồn và cho bản thân thời gian. Khi tức giận, ta nhận ra mình đang giận để không vội nói những điều sẽ phải hối tiếc. Khi thất bại, ta nhìn lại nguyên nhân và bắt đầu lại khi có thể. Khi gặp chuyện không như ý, ta cố gắng giải quyết những gì mình có thể thay vì để một vấn đề kéo theo tất cả những điều còn lại trong cuộc sống. Tu tập không làm những khó khăn biến mất, nhưng khi hiểu mình hơn và bình tĩnh hơn, con người có thể học cách đi qua khó khăn mà không làm chính mình và những người xung quanh đau thêm.
Ngày mai, chiếc điện thoại vẫn sẽ reo, đường phố vẫn đông, công việc vẫn còn những mục tiêu phải hoàn thành, gia đình vẫn có lúc bất đồng và những điều không như mong muốn vẫn có thể xảy ra. Chúng ta không thể yêu cầu cuộc sống dừng lại để mình được bình yên, nhưng mỗi người có thể thay đổi một chút cách mình sống trong cuộc sống ấy.
Không phải ai cũng có thời gian tham gia một khóa tu dài ngày và cũng không phải ai cũng có thể tìm đến một nơi thật yên tĩnh mỗi khi mệt mỏi. Nhưng ai cũng có thể bắt đầu từ những điều nhỏ: buổi sáng dành vài phút cho mình trước khi cầm điện thoại; khi nóng giận, chậm lại trước khi nói; khi ăn cơm cùng gia đình, thử đặt điện thoại sang một bên; khi thấy mình đang so sánh với người khác, nhắc bản thân rằng mỗi người có một cuộc sống riêng; khi làm sai, biết xin lỗi; khi nhận được sự giúp đỡ, biết cảm ơn; và khi quá mệt, biết cho mình một khoảng nghỉ.
Những thay đổi ấy rất nhỏ và không thể khiến cuộc sống tốt đẹp lên chỉ sau một ngày. Nhưng nếu được thực hiện mỗi ngày, chúng có thể giúp một người bớt nóng giận hơn, biết lắng nghe hơn, hiểu mình hơn và biết quý trọng những gì đang có. Có lẽ, tu tập giữa đời sống hiện đại cũng bắt đầu từ những điều giản dị như vậy: không phải rời bỏ cuộc sống để đi tìm một nơi bình yên, mà là học cách sống tốt hơn ngay trong cuộc sống mình đang có.
“Giữa cuộc sống luôn vội vã, đôi khi điều chúng ta cần không phải là đi thật xa để tìm bình yên, mà là biết dừng lại một chút để nhìn lại chính mình.”