Trẻ đang ăn uống bình thường bỗng nhiên bỏ ăn khiến nhiều cha mẹ lo lắng, thậm chí tìm mọi cách ép con ăn.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, không phải lúc nào cũng do trẻ khó ăn.
Trẻ có thể bỏ ăn khi mắc bệnh
Theo bác sĩ Khanh, bệnh lý là một trong những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ đột nhiên ăn kém. Những trường hợp bệnh rõ ràng như sốt, mệt lả, li bì thường dễ được cha mẹ nhận biết. Tuy nhiên, những bệnh nhẹ cũng có thể khiến trẻ không muốn ăn.
Đau họng, đầy bụng hay những cơn quặn bụng có thể khiến trẻ khó chịu và giảm cảm giác thèm ăn. Với trẻ bị cơn quặn bụng, cha mẹ có thể áp bụng trẻ vào da bụng mẹ để giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn.
Một số vấn đề khác cũng dễ bị bỏ qua như đau tai, dị ứng da, chàm da hoặc trào ngược. Ngoài ra, môi trường quá nóng, bí bách cũng có thể khiến trẻ khó chịu và ăn uống kém.
Chế độ ăn không phù hợp
Sai lầm trong chế độ ăn cũng có thể khiến trẻ ngày càng không muốn ăn. Bác sĩ Khanh lưu ý tình trạng ăn dặm không đúng cách, chẳng hạn cho trẻ ăn quá sớm, thức ăn quá đặc hoặc quá loãng, khẩu phần quá nhiều hay thành phần dinh dưỡng không phù hợp.
Một số trẻ còn được cho ăn cơm quá sớm khi chưa phù hợp với khả năng ăn nhai
Cha mẹ cũng cần tránh việc thấy trẻ thích một món nào đó rồi cho ăn quá nhiều. Thay vào đó, cần tìm hiểu từng giai đoạn phát triển để biết trẻ có thể ăn loại thực phẩm nào, với cách chế biến và lượng bao nhiêu là phù hợp.
Trẻ ham chơi hơn ăn
Khi trẻ lớn hơn và bắt đầu có nhiều hoạt động, việc ham chơi cũng có thể khiến bé không tập trung vào bữa ăn. Cha mẹ nên xem lại không gian ăn uống, đặc biệt trong giai đoạn chuyển từ người lớn đút ăn sang để trẻ tự ăn.
Bữa ăn nên được tổ chức vào thời gian tương đối cố định. Cha mẹ cũng không nên cho trẻ uống nước ngọt có ga giữa các bữa vì có thể ảnh hưởng đến cảm giác đói.
Khi đến giờ ăn, phụ huynh cần dứt khoát, tránh kéo dài bữa ăn quá lâu. Theo bác sĩ Khanh, không nên để một bữa ăn kéo dài quá 30 phút.
Áp lực của cha mẹ có thể khiến trẻ càng biếng ăn
Yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Trẻ có thể ăn kém khi thay đổi người chăm sóc, đặc biệt khi một người khác bắt đầu phụ trách việc ăn uống.
|
 |
|
Cha mẹ nên giữ tâm lý thoải mái, bình tĩnh trong mỗi bữa ăn để tránh tạo áp lực khiến trẻ càng sợ và chống đối việc ăn uống. Ảnh: Magnific.
|
Việc cha mẹ liên tục ép, thúc hoặc “đánh vật” với trẻ trong mỗi bữa ăn có thể khiến bé hình thành tâm lý sợ hãi, chống đối. Khi phụ huynh căng thẳng vì con không chịu ăn, trẻ cũng có thể cảm nhận được sự căng thẳng đó.
Do vậy, cha mẹ cần bình tĩnh khi chăm sóc trẻ và tránh bàn luận về những khó khăn trong chuyện ăn uống ngay trước mặt bé.
Trẻ có thể sợ thức ăn và dụng cụ ăn
Một số trẻ không chịu ăn vì hình thành nỗi sợ sau những trải nghiệm không thoải mái. Chẳng hạn, việc bị ép uống thuốc, hút mũi hoặc đưa các dụng cụ vào miệng có thể khiến trẻ cảnh giác mỗi khi thấy người lớn đưa vật gì đến gần mặt.
Trẻ cũng có thể sợ một số dụng cụ ăn uống do đó, cha mẹ có thể thử thay đổi dụng cụ bằng những loại có màu sắc, hình dạng trẻ thích hơn.
Nếu trẻ không chịu mở miệng khi nhìn thấy thức ăn, bình sữa hoặc bát, cha mẹ không nên cố ép. Có thể tập lại từ từ vào thời điểm trẻ hơi buồn ngủ nhưng vẫn còn tỉnh táo, để trẻ dần giảm cảm giác sợ hãi và làm quen trở lại với việc ăn, bú.
Bỏ một bữa không có nghĩa trẻ sẽ bị ốm
Theo bác sĩ Khanh, điều quan trọng là cha mẹ cần bình tĩnh khi trẻ bỏ ăn một bữa. Không nên vì lo con đói mà biến giờ ăn thành cuộc “đánh vật”.
Ở một số giai đoạn phát triển, chẳng hạn khi trẻ tập lẫy, bò hoặc có nhiều thay đổi về vận động, trẻ có thể xuất hiện tình trạng biếng ăn sinh lý. Đây có thể là giai đoạn tạm thời và không nhất thiết phản ánh trẻ đang mắc bệnh.
Cha mẹ nên quan sát tình trạng sức khỏe, sinh hoạt và sự phát triển của trẻ thay vì chỉ tập trung vào việc bé ăn được bao nhiêu. Nếu trẻ bỏ ăn kéo dài, kèm các dấu hiệu bất thường hoặc ảnh hưởng đến tăng trưởng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.