Nhiều người có thói quen mua thực phẩm với số lượng lớn rồi cất trong tủ lạnh nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng với suy nghĩ chỉ cần còn đông đá thì vẫn có thể sử dụng. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho biết nhiệt độ thấp chỉ làm chậm quá trình hư hỏng chứ không thể ngăn chặn hoàn toàn sự biến đổi của thực phẩm.
Theo thời gian, nhiều loại thực phẩm sẽ bị giảm chất lượng, mất dinh dưỡng, thậm chí tạo điều kiện cho vi khuẩn hoặc các sản phẩm oxy hóa hình thành. Đây là lý do các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế bảo quản quá lâu 5 nhóm thực phẩm dưới đây.
1. Thịt đông lạnh nhiều tháng
Thịt bò, thịt lợn, thịt gà hay hải sản đều có thể cấp đông, nhưng không nên vì thế mà để "quên" trong ngăn đá quá lâu.
Khi bảo quản kéo dài, các tinh thể đá liên tục tác động lên cấu trúc sợi cơ khiến thịt mất nước, khô, giảm độ tươi ngon và protein cũng bị biến đổi. Trong khi đó, chất béo vẫn tiếp tục bị oxy hóa dù ở nhiệt độ thấp, khiến thịt dễ xuất hiện mùi ôi và giảm chất lượng.
Đáng chú ý, cấp đông không có nghĩa là tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Một số vi sinh vật vẫn có thể tồn tại trong môi trường lạnh và phát triển trở lại sau khi rã đông nếu thực phẩm không được bảo quản đúng cách.
2. Thực phẩm rã đông rồi lại cấp đông
Đây là thói quen khá phổ biến khi nhiều người lấy một túi thịt viên, bánh bao hoặc thực phẩm đông lạnh ra sử dụng, sau đó lại cho phần còn thừa vào ngăn đá.
Các chuyên gia cho biết việc rã đông rồi cấp đông nhiều lần khiến cấu trúc thực phẩm bị phá vỡ nghiêm trọng, làm thất thoát dinh dưỡng, giảm chất lượng và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong những khoảng thời gian thực phẩm ở nhiệt độ phòng.
Ngoài ra, nhiều thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn còn chứa lượng natri khá cao để kéo dài thời gian bảo quản. Nếu sử dụng thường xuyên, lượng muối này có thể góp phần làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tim mạch cũng như chức năng thận.
3. Rau xanh để quá lâu trong tủ lạnh
Không ít gia đình có thói quen đi chợ hoặc siêu thị một lần rồi cất rau vào ngăn mát cả tuần. Đến khi rau bắt đầu héo, vàng lá hoặc xuất hiện vài chỗ dập nát mới mang ra chế biến.
Theo các chuyên gia, rau lá xanh càng để lâu càng mất vitamin C và nhiều chất chống oxy hóa quan trọng. Đồng thời, lượng nitrat tự nhiên trong rau có thể dần chuyển hóa thành nitrit trong quá trình bảo quản kéo dài, đặc biệt khi rau đã héo úa.
Nguy hiểm hơn, nếu rau xuất hiện nấm mốc hoặc thối ở một vài vị trí, việc chỉ cắt bỏ phần hỏng rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại không phải lúc nào cũng an toàn. Sợi nấm có thể đã lan rộng bên trong mà mắt thường không nhận thấy.
Vì vậy, rau xanh nên được sử dụng trong vài ngày sau khi mua để đảm bảo chất lượng và giá trị dinh dưỡng.
4. Các loại gia vị đã mở nắp từ rất lâu
Tương ớt, tương cà, tương đậu, bơ đậu phộng hay các loại sốt tự làm thường được cất trong tủ lạnh sau khi mở nắp.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa chúng có thể sử dụng vô thời hạn. Theo thời gian, các loại gia vị chứa dầu dễ bị oxy hóa, trong khi những sản phẩm lên men có thể tiếp tục xảy ra các biến đổi vi sinh. Nếu miệng chai thường xuyên dính thức ăn hoặc không được vệ sinh sạch, vi khuẩn cũng có thể phát triển ngay trong chai gia vị.
Do đó, người dùng nên chú ý hạn sử dụng sau khi mở nắp và loại bỏ những sản phẩm có dấu hiệu đổi màu, tách lớp, có mùi lạ hoặc nấm mốc.
5. Thức ăn thừa để nhiều ngày
Nhiều gia đình vì bận rộn và để tiện nên thường có thói quen nấu nhiều đồ ăn rồi cất phần còn lại vào tủ lạnh để ăn dần trong vài ngày.
Dù việc bảo quản lạnh có thể giúp kéo dài thời gian sử dụng, thức ăn thừa vẫn tiếp tục bị giảm chất lượng theo thời gian.
Các món giàu đạm như thịt, cá, trứng dễ bị vi khuẩn phân giải, còn cơm, bánh bao hay các thực phẩm giàu tinh bột sẽ trở nên khô cứng và khó tiêu hơn sau nhiều ngày bảo quản.
Đặc biệt, các món canh, súp hay đồ hầm có hàm lượng nước cao rất dễ trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn nếu để quá lâu hoặc bảo quản không đúng nhiệt độ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, tủ lạnh chỉ giúp làm chậm quá trình hư hỏng, chứ không thể giữ thực phẩm tươi ngon vô thời hạn. Dù được bảo quản ở nhiệt độ thấp, thực phẩm vẫn sẽ dần mất dinh dưỡng và giảm chất lượng theo thời gian.
Vì vậy, người tiêu dùng nên mua lượng thực phẩm vừa đủ, ưu tiên sử dụng khi còn tươi, hạn chế cấp đông quá lâu hoặc rã đông nhiều lần. Đồng thời, cần vệ sinh tủ lạnh định kỳ, kiểm tra hạn sử dụng và loại bỏ ngay những thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng.
Các chuyên gia cũng lưu ý, hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy việc bảo quản thực phẩm lâu trong tủ lạnh trực tiếp gây bệnh thận. Tuy nhiên, thường xuyên sử dụng thực phẩm đã giảm chất lượng hoặc không còn bảo đảm an toàn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.