Hầu hết mọi người sử dụng mạng xã hội để giữ liên lạc với gia đình và bạn bè, cập nhật tin tức và chia sẻ quan điểm cá nhân. Điều này khiến một số nhà nghiên cứu tâm lý đặt câu hỏi về việc sử dụng công cụ này lâu dài sẽ gây ra những vấn đề sức khỏe tâm thần.
Một số nghiên cứu cho thấy mạng xã hội ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần theo nhiều cách. Sự phụ thuộc vào mạng xã hội và việc sử dụng ngày càng tăng khiến nhiều người dùng cảm thấy lo lắng, chán nản, cô đơn, ganh tị thậm chí tăng nguy cơ mắc bệnh.
Lý do mạng xã hội gây nghiện
Nhiều người bị cuốn vào việc đăng trạng thái của mình, liên tục kiểm tra xem có ai bình luận hay thích, rồi lướt thông tin của những người họ theo dõi. Sử dụng mạng xã hội đôi khi kích hoạt trung tâm phần thưởng trong não, giải phóng dopamine, còn gọi là chất hóa học mang lại cảm giác vui vẻ.
Sự giải phóng dopamine này khiến con người liên tục lặp lại hành vi, vì họ muốn trải nghiệm cảm giác vui vẻ đó thêm lần nữa.
Mạng xã hội cũng giúp tăng cường sự tự tin, đặc biệt là khi một người nhận được lời khen trực tuyến hoặc bài đăng của họ nhận được nhiều lượt like cũng như tương tác. Nền tảng này đặc biệt hữu ích cho những người mắc chứng lo âu xã hội, khó giao tiếp trực tiếp với người khác.
Mạng xã hội và vấn đề sức khỏe tâm thần
Mặc dù việc sử dụng mạng xã hội có nhiều lợi ích, nhưng ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu nhận thấy rằng công cụ này cũng tồn tại một số mặt tiêu cực, đặc biệt là ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của chúng ta.
Gây trầm cảm
Giá trị tồn tại của mạng xã hội là thu hẹp khoảng cách giữa mọi người. Nhưng nó lại có thể tạo ra hiệu quả ngược, đặc biệt là khi tranh luận nổ ra trên mạng. Do đó, mạng xã hội liên quan đến trầm cảm, lo âu và cô đơn, khiến con người cảm thấy bị cô lập và lạc lõng.
Một nghiên cứu vào năm 2017 cho thấy, những người trẻ tuổi sử dụng mạng xã hội hơn hai giờ mỗi ngày có khả năng sức khỏe tâm thần kém hơn so với những người trẻ tuổi thi thoảng sử dụng mạng xã hội.
Gây tổn hại lòng tự trọng
Mặc dù mạng xã hội đôi khi tăng cường sự tự tin của bạn, nhưng nó cũng có thể khiến bạn cảm thấy không hài lòng với cuộc sống, thu nhập, công việc và ngoại hình của mình. Ngay cả khi bạn biết thông tin bạn thấy trên mạng đã được chỉnh sửa hoặc là kế hoạch cố ý của người khác, chúng vẫn khiến bạn cảm thấy bất an, ghen tị và không thỏa mãn.
Sợ bỏ lỡ thông tin
Một hiện tượng tâm lý khác liên quan đến mạng xã hội gọi là FOMO, tức là “sợ bỏ lỡ”. Các nền tảng mạng xã hội làm tăng nỗi sợ của bạn về việc bỏ lỡ điều gì đó, hoặc nhìn thấy người khác có cuộc sống tốt hơn bạn.
Trong những trường hợp cực đoan, FOMO khiến bạn trở nên phụ thuộc hơn vào điện thoại, liên tục kiểm tra cập nhật hoặc phản hồi từng thông báo.
Tự kỷ
Chia sẻ vô số ảnh selfie và những suy nghĩ sâu kín của mình trên mạng xã hội có thể tạo ra chủ nghĩa tự kỷ không lành mạnh, khiến bạn chú trọng vào việc xây dựng hình ảnh trên mạng thay vì hình ảnh thực tế bên bạn bè và gia đình.
Mất kiểm soát
Sử dụng mạng xã hội quá mức có thể gây ra vấn đề mất kiểm soát. Nó thậm chí làm gián đoạn giấc ngủ và suy nghĩ của bạn, đồng thời gián tiếp làm tổn hại đến các mối quan hệ.
Cơ chế đối phó không lành mạnh
Mạng xã hội có thể trở thành một cách không lành mạnh để đối phó với cảm giác khó chịu. Ví dụ, nếu bạn tìm đến mạng xã hội khi đang buồn bã, cô đơn hoặc chán nản, thì rất có khả năng bạn đang dùng nó để chuyển hướng sự chú ý khỏi những cảm giác khó chịu.
Về cơ bản, mạng xã hội là một cách an ủi rất tệ, vì hầu hết các thông tin bạn lướt xem thường làm bạn cảm thấy tệ hơn chứ không phải tốt hơn.
Đừng để mạng xã hội thao túng cuộc sống
Nếu bạn nhận thấy việc dùng mạng xã hội ảnh hưởng đến các mối quan hệ của mình, hoặc làm bạn xao nhãng công việc hay học tập, thì nó đã trở thành một vấn đề lớn. Hơn nữa, nếu lướt mạng xã hội khiến bạn cảm thấy ghen tỵ, buồn bực, lo lắng hoặc tức giận, thì bạn cần đánh giá lại cách sử dụng của mình.
Nếu bạn có xu hướng dùng mạng xã hội để lấp đầy sự chán nản và cô đơn, thì đây cũng là một vấn đề. Dù cảm giác buồn bã không dễ chịu, nhưng tìm đến mạng xã hội để tìm an ủi không phải là giải pháp lành mạnh.