Chủ Nhật, 15/03/2026 09:12 (GMT+7)

Sức khỏe tinh thần của trẻ em cần được quan tâm và nhận diện sớm

(SKTE) - Sự gia tăng các vấn đề về tâm lý ở trẻ em và vị thành niên đang đặt ra nhiều thách thức cho gia đình và xã hội. Theo các chuyên gia y tế, việc nhận diện sớm và có biện pháp hỗ trợ kịp thời là yếu tố then chốt để bảo vệ sự phát triển toàn diện của trẻ.
Ảnh đại diện tin bài

Một khoảnh khắc trầm tư, cô lập của trẻ, phản ánh nỗi niềm thầm kín trong cuộc sống hiện đại.

Trường PTCS Xã Đàn (Hà Nội): Dạy nghề làm hoa vải cho học sinh khiếm thínhGần 100.000 học sinh không có thường trú đăng ký vào lớp 1 và lớp 6 tại TP.HCMCông bố Chuỗi chương trình truyền thông Vì trẻ em năm 2026

Trong nhiều năm qua, sức khỏe thể chất của trẻ em thường được ưu tiên hàng đầu, trong khi các vấn đề về tâm lý, cảm xúc đôi khi chưa nhận được sự chú ý tương xứng. Tuy nhiên, các dữ liệu y tế công cộng hiện nay cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.

Theo các báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), tỷ lệ trẻ em và thanh thiếu niên hiện nay gặp các rối loạn về sức khỏe tâm thần, đặc biệt là lo âu và trầm cảm, đang có chiều hướng gia tăng trên toàn cầu. Tại Việt Nam, các nghiên cứu dịch tễ học và ghi nhận từ các bệnh viện chuyên khoa nhi, khoa tâm lý lâm sàng cũng chỉ ra lượng bệnh nhi đến thăm khám vì các rối loạn tâm lý, hành vi ngày càng nhiều.

 Sự hỗ trợ chuyên môn sớm là chìa khóa để trẻ vượt qua các rào cản tâm lý.

Yếu tố nguy cơ và dấu hiệu nhận biết

Trong bối cảnh xã hội hiện đại mang đến nhiều yếu tố nguy cơ tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và tâm lý vốn đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện của trẻ. Những nguyên nhân phổ biến được ghi nhận bao gồm: áp lực thành tích học tập, sự thiếu hụt tương tác trực tiếp trong gia đình, bạo lực học đường và đặc biệt là tác động tiêu cực từ môi trường không gian mạng (mạng xã hội, trò chơi trực tuyến).

Đáng chú ý, các biểu hiện bất ổn về tinh thần ở trẻ em thường không rõ ràng như ở người lớn và rất dễ bị nhầm lẫn với "sự thay đổi tâm sinh lý tuổi dậy thì" hoặc "tính cách bướng bỉnh". Theo các chuyên gia tâm lý lâm sàng, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có các dấu hiệu kéo dài như:

- Thay đổi đột ngột thói quen ăn uống và giấc ngủ (mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều).

- Thu mình, ngại giao tiếp với gia đình và bạn bè.

- Giảm sút kết quả học tập, mất tập trung.

- Thường xuyên cáu gắt, lo âu thái quá hoặc có những cơn hoảng loạn vô cớ.

- Trẻ thường xuyên than phiền về các triệu chứng thể chất (đau đầu, đau bụng) nhưng qua thăm khám lại không tìm ra nguyên nhân bệnh lý.

Khuyến cáo từ cơ quan y tế

Việc xem nhẹ hoặc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm có thể dẫn đến tình trạng bệnh lý tăng nặng, gây khó khăn cho quá trình can thiệp và để lại hệ lụy lâu dài đối với khả năng học tập, hòa nhập xã hội của trẻ khi trưởng thành.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, gia đình và nhà trường cần xây dựng một môi trường giao tiếp an toàn, cởi mở, nơi trẻ được lắng nghe mà không bị phán xét. Khi phát hiện trẻ có những biểu hiện bất thường về tâm lý kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, phụ huynh không nên tự ý sử dụng các biện pháp truyền miệng hoặc tự ý điều trị. Thay vào đó, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế có chuyên khoa tâm lý học lâm sàng hoặc tâm thần nhi để được các bác sĩ đánh giá chuyên môn và tư vấn phác đồ can thiệp phù hợp.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần cần được đặt ngang hàng với việc nuôi dưỡng thể chất. Một đứa trẻ khỏe mạnh thực sự là một đứa trẻ phát triển hài hòa cả về thể lực lẫn trí lực và cảm xúc.

N.H
Sàng lọc sớm trong y tế – đầu tư nhỏ nhưng quyết định chi phí dài hạn
Sàng lọc sớm trong y tế – đầu tư nhỏ nhưng quyết định chi phí dài hạn

(SKTE) - Trong nhiều trường hợp, chi phí điều trị không bắt đầu từ lúc bệnh được chẩn đoán, mà từ thời điểm những tín hiệu ban đầu bị bỏ qua. Một xét nghiệm. sớm thường không tạo ra cảm giác cấp thiết. Nhưng khi nhìn lại toàn bộ hành trình của một bệnh lý, chính giai đoạn “chưa đủ để gọi là bệnh” lại là thời điểm quyết định mọi thứ – từ mức độ can thiệp, chi phí điều trị, cho đến chất lượng sống về sau.

Sức khỏe công nhân trong môi trường công nghiệp và những rủi ro ít được gọi tên
Sức khỏe công nhân trong môi trường công nghiệp và những rủi ro ít được gọi tên

(SKTE) - Khi nói về sức khỏe công nhân, người ta thường nghĩ đến tai nạn lao động hoặc các bệnh nghề nghiệp đã được nhận diện. Nhưng trên thực tế, phần lớn những ảnh hưởng sức khỏe lại không nằm ở những tình huống rõ ràng đó. Chúng tích lũy từ nhịp làm việc, từ điều kiện lao động, từ cách cơ thể phải thích nghi mỗi ngày – và vì diễn ra âm thầm, nên thường ít được gọi tên.

Gia tăng số ca mắc viêm màng não mô cầu
Gia tăng số ca mắc viêm màng não mô cầu

SKTE - Theo báo cáo giám sát từ Bộ Y tế, số ca mắc viêm màng não mô cầu trong những tháng đầu năm 2026 đang có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nhóm trẻ em dưới 15 tuổi chiếm gần một nửa số trường hợp được ghi nhận, đặt ra yêu cầu nâng cao cảnh giác và chủ động phòng bệnh trong cộng đồng.

Tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 thành một đầu số chung là 113 cho cấp cứu, cứu hỏa, cứu nạn toàn quốc
Tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 thành một đầu số chung là 113 cho cấp cứu, cứu hỏa, cứu nạn toàn quốc

Các bộ ngành đang xây dựng đề án tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 thành một đầu số chung là 113, dùng để tiếp nhận các cuộc gọi liên quan đến an ninh trật tự, cháy nổ, cứu hộ cứu nạn và cấp cứu y tế ngoại viện trên phạm vi toàn quốc.bDự kiến từ quý 3-2027 sẽ thức ra mắt hệ thống 113 đi vào hoạt động.

Khi sức khỏe trở thành mối quan tâm muộn của người trẻ
Khi sức khỏe trở thành mối quan tâm muộn của người trẻ

(SKTE) - Người trẻ hôm nay quan tâm đến nhiều thứ: học tập, công việc, cơ hội, trải nghiệm. Nhưng trong danh sách ưu tiên đó, sức khỏe thường đứng khá xa. Không phải vì họ không hiểu tầm quan trọng của sức khỏe, mà vì họ tin rằng mình còn đủ trẻ để “chưa cần nghĩ đến”. Chỉ đến khi cơ thể lên tiếng rõ ràng hơn, việc quan tâm mới bắt đầu – và khi đó, đôi khi đã muộn hơn một nhịp.

Khi một đứa trẻ không thể diễn đạt, chúng ta đã thực sự hiểu đúng
Khi một đứa trẻ không thể diễn đạt, chúng ta đã thực sự hiểu đúng

(SKTE) - Không phải đứa trẻ nào cũng có thể nói ra điều mình muốn. Có em im lặng, có em chỉ nói vài từ rời rạc, có em phản ứng bằng cách mà người lớn khó hiểu. Trong những tình huống đó, câu hỏi thường đặt ra là: “Vì sao con không nói?” Nhưng có lẽ, câu hỏi cần thiết hơn lại là: khi trẻ chưa thể diễn đạt, chúng ta đã thực sự cố gắng để hiểu theo cách của trẻ hay chưa.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116