Người xưa từng dạy: “Dạy con chớ nuông chiều, con sa ngã cũng đừng bỏ mặc". Chuyên gia giáo dục nổi tiếng Trung Quốc Lý Mai Cẩn cũng từng nói: “Đừng quá chiều theo con cái, bởi phần lớn những đứa con ngỗ nghịch đều được cha mẹ nuông chiều mà ra".
Trên thực tế, điều thật sự có thể hủy hoại cuộc đời một đứa trẻ không phải trò chơi, cũng không phải ham chơi, mà thường bắt nguồn từ sự nuông chiều quá mức của cha mẹ.
1. Một đứa trẻ được nuông chiều có thể đáng sợ đến mức nào?
Nhà giáo dục nổi tiếng Makarenko từng nói: “Tất cả đều vì con, sẵn sàng hy sinh mọi thứ cho con – đó là món quà đáng sợ nhất mà cha mẹ có thể tặng cho con cái". Những đứa trẻ được nuông chiều quá mức thường không biết ơn, và đó chính là bi kịch lớn nhất của một gia đình.
Có một câu chuyện từng được báo chí đưa tin: Một cậu bé 10 tuổi, chỉ vì mẹ không đáp ứng một yêu cầu nhỏ của mình mà đánh đập mẹ dã man. Từng cú đấm đều rất mạnh, nhắm thẳng vào những chỗ hiểm. Ngay cả khi người mẹ đã ngã xuống đất, cậu bé vẫn không dừng lại, còn dùng chân đá liên tiếp. Dường như người nằm trước mặt cậu không phải mẹ ruột, mà giống như kẻ thù nhiều năm.
Trong cuộc sống, những câu chuyện như vậy không hề hiếm.
Có người tát mẹ ngay giữa phố vì cãi nhau.
Có người mẹ quỳ xuống giữa đường chỉ để cầu xin con đi học.
Thậm chí có những trường hợp còn nghiêm trọng hơn. Có một đứa trẻ được nuông chiều từ nhỏ, lười biếng, chỉ muốn làm giàu thật nhanh. Vì lòng tham, nó mua bảo hiểm cho cha mẹ, rồi bỏ thuốc độc vào trà, tạo hiện trường giả như ngộ độc khí gas để nhận tiền bảo hiểm. Những câu chuyện như vậy khiến người ta lạnh sống lưng.
Đứa trẻ được nuông chiều quá mức giống như “con sói mắt trắng” – kẻ vô ơn. Không chỉ hủy hoại chính mình mà còn quay lại làm tổn thương cha mẹ, từng nhát một. Những đứa trẻ được nuông chiều chỉ biết đòi hỏi, trong mắt chúng chỉ có lợi ích, mà không bao giờ học được lòng biết ơn.
2. Nuông chiều con cái chẳng khác nào hại con
Cha mẹ chính là người thầy đầu tiên của con cái. Đứa trẻ sau này trở thành người như thế nào, đi con đường ra sao, phần lớn phụ thuộc vào cha mẹ.
Câu chuyện “trộm kim lúc nhỏ, trộm vàng khi lớn” ai cũng từng nghe. Khi còn nhỏ, một đứa trẻ ăn cắp đồ. Người mẹ không những không ngăn cản, mà còn khen con mình “giỏi giang”. Lớn lên, cậu ta ăn cắp ngày càng nhiều, cuối cùng bị bắt vì trộm vàng, và bị tuyên án tử hình.
Ngày nay, nhiều cha mẹ sợ con chịu thiệt, cho con ăn ngon, mặc đẹp, đáp ứng mọi yêu cầu vô điều kiện. Khi con làm sai, họ không phê bình, không trách mắng, chỉ nói: “Nó còn nhỏ mà". Có cha mẹ thậm chí bao che cho con khi con làm điều sai trái, thậm chí bỏ tiền để giúp con trốn tránh trách nhiệm. Nhưng phải biết rằng, sự nuông chiều như vậy không phải tình yêu. Nó giống như một con dao vô hình, có thể cắt đứt tương lai của đứa trẻ.
Nó giết chết ở đứa trẻ: lòng biết ơn, sự độc lập, tinh thần trách nhiệm, khả năng trưởng thành và cuối cùng chôn vùi hy vọng của cả gia đình.
3. Thật sự yêu con thì phải để con chịu khổ
Không chịu thiệt nhỏ thì sau này sẽ chịu thiệt lớn. Không chịu khổ nhỏ thì sau này sẽ chịu khổ lớn.
Một nhà tâm lý học nổi tiếng của Mỹ từng nói: “Những người có tuổi thơ quá hạnh phúc đôi khi lại có tuổi trưởng thành bất hạnh". Khi còn nhỏ, cha mẹ có thể che mưa chắn gió cho con, nhưng cha mẹ sớm muộn cũng sẽ già đi. Có thể giúp con một lúc, nhưng không thể giúp cả đời. Những cha mẹ thật sự có tầm nhìn xa đều dám để con chịu khổ.
1. Chịu khổ trong học tập
Chỉ khi từng mệt mỏi mới biết giá trị của nhàn nhã. Chỉ khi từng chịu khổ mới hiểu được vị ngọt của thành công. Học tập tuy vất vả, nhưng là con đường dẫn đến tương lai tốt đẹp.
2. Chịu khổ trong lao động
Người xưa nói: “Cha mẹ yêu con thì phải tính cho tương lai của con". Để con làm việc, chịu khó lao động chính là một cách yêu thương sâu sắc. Sự chăm chỉ và độc lập sẽ giúp trẻ có năng lực tư duy và khả năng tự lập cao hơn.
3. Chịu khổ từ những lời phê bình
Khi con sai, cha mẹ nên chỉ ra và phê bình đúng cách, giúp con tự nhìn lại bản thân và sửa sai. Nếu chỉ bao che và dung túng, trẻ sẽ trở nên ích kỷ và tự mãn.
4. Chịu khổ từ thất bại
Cha mẹ cần giúp con hình thành quan điểm đúng về thất bại, tăng khả năng chịu đựng áp lực và vấp ngã.
5. Chịu khổ từ sự chia xa
Cuộc đời giống như một chuyến hành trình, chia tay là điều không tránh khỏi. Con cái giống như diều trong tay cha mẹ. Muốn con bay cao hơn, đôi khi phải dám buông dây.
6. Chịu khổ từ việc tuân thủ quy tắc
Có câu: “Không có quy tắc thì không thành khuôn phép". Nếu trẻ không tôn trọng quy tắc mà cha mẹ vẫn bênh vực, trẻ sẽ trở nên ngang ngược và coi thường người khác. Vì vậy, khi trẻ làm sai, nhận hình phạt phù hợp chính là cách yêu tốt nhất.
Những bậc cha mẹ thật sự có tầm nhìn dám để con chịu khổ, khuyến khích con tự dùng đôi tay mình để đạt được điều mong muốn. Chỉ khi trải qua rèn luyện, đôi cánh của trẻ mới ngày càng mạnh mẽ. Đến khi mưa gió ập đến, chúng mới biết tự che ô và gánh vác trách nhiệm của mình.