Ngày 11/9/2025, tại Hà Nội, Tạp chí Dân chủ pháp luật (Bộ Tư pháp) đã tổ chức Hội thảo khoa học "Nhận diện các yếu tố cản trở và kiến nghị hoàn thiện thể chế, pháp luật để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển". Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì hội thảo. Đồng chủ trì có ông Trương Thế Côn - Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật (Bộ Tư pháp).
Phát biểu mở đầu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc bày tỏ nhấn mạnh: đánh giá thực tế chưa khi nào Đảng và Nhà nước ta quan tâm đến kinh tế tư nhân như giai đoạn hiện nay. Nghị quyết số 68-NQ/TƯ ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về "Phát triển kinh tế tư nhân" cùng với 03 Nghị quyết nữa trong "bộ tứ trụ cột" đã tạo ra hành lang pháp lý vững chắc đưa đất nước phát triển.
 |
| Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, phát biểu. (Ảnh: H.Trung) |
Trong Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngoài việc tiếp nối những quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước qua các giai đoạn, đã khẳng định rất rõ vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân trong giai đoạn hiện nay và sắp tới, đó là động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia và đề ra mục tiêu rất rõ ràng, trong đó phấn đấu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp và đưa kinh tế tư nhân đóng góp vào kinh tế quốc gia chiếm từ 55 đến 58% GDP. Để đạt được mục tiêu mang tính đột phá đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW, đặc biệt là Nghị quyết số 66-NQ/TW đã đặt ra phải rà soát và hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật để phục vụ không chỉ cho quản lý nhà nước mà phải kiến tạo để phát triển cho các thành phần kinh tế.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc cũng cho biết thêm, hiện nay, Bộ Tư pháp đang rất tích cực trong việc sửa đổi hệ thống pháp luật nói chung, trong đó có phát triển kinh tế tư nhân, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển.
Tại hội thảo, các đại biểu đã cùng nhận diện những điểm mạnh, yếu của kinh tế tư nhân cả về lý luận và thực tiễn, từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật để huy động mọi nguồn lực và tạo động lực cho kinh tế tư nhân phát triển tại Việt Nam.
 |
| Ông Trương Thế Côn - Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật (Bộ Tư pháp), phát biểu. |
Các ý kiến đánh giá, những thập kỷ qua, hàng trăm nghìn doanh nghiệp tư nhân được thành lập, trải dài trên hầu hết các lĩnh vực. Không chỉ bó hẹp trong các hoạt động kinh doanh truyền thống, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã mạnh dạn đầu tư vào những lĩnh vực mới, đòi hỏi trình độ công nghệ và quản lý cao.
Đáng lưu ý, sự xuất hiện của các tập đoàn tư nhân lớn với năng lực tài chính mạnh, chiến lược dài hạn và tư duy toàn cầu đã khẳng định vị thế mới của khu vực tư nhân trong nền kinh tế. Ngoài ra, khu vực tư nhân còn góp phần đáng kể vào việc đổi mới phương thức sản xuất, thúc đẩy công nghệ và sáng tạo. Nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp, với các giải pháp công nghệ mang tính đột phá.
Song, hệ thống pháp luật dù đang trong quá trình hoàn thiện nhưng vẫn còn thiếu nhất quán, nhiều quy định chưa rõ ràng, dẫn đến tình trạng bị diễn giải tùy tiện bởi các cấp chính quyền khác nhau. Điều này tạo ra rủi ro pháp lý lớn cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.
 |
| TS. Phan Đức Hiếu - Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phát biểu. (Ảnh: H.Trung) |
Trình bày tại hội thảo, TS. Phan Đức Hiếu - Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho rằng: Cần xây dựng một bộ tiêu chí với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp, tránh sự vận dụng tùy tiện. Cùng đó, phải có rà soát điểm nghẽn. Tuy nhiên, nếu để các Bộ tự làm rất khó nhận diện bất cập của chính Bộ mình, do đó cải cách không gặp nhau. Bộ Tư pháp là cơ quan độc lập có thể rà soát và phản biện đối với các bộ, ngành.
Theo ông Phan Đức Hiếu nhận định, về lâu dài, Việt Nam cần có một Ủy ban cải cách thể chế, có chức năng giám sát và hỗ trợ cải cách thể chế một cách bền vững.
Theo GS.TS. Võ Khánh Vinh - nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, chia sẻ tại hội thảo: nêu ra những bất cập về tư duy, chính sách pháp luật, tổ chức triển khai và những khó khăn, thách thức của doanh nghiệp tư nhân. GS.TS. Võ Khánh Vinh đề nghị xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá hoạt động của doanh nghiệp tư nhân, dựa trên các yếu tố thủ tục hành chính, tổ chức thực hiện chính sách pháp luật về doanh nghiệp tư nhân, quản trị, nguồn lực…
 |
| Ông Nguyễn Duy Lãm - Chủ tịch Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp, phát biểu. |
Đồng tình với quan điểm nêu trên, ông Nguyễn Duy Lãm - Chủ tịch Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp, cũng cho rằng: 2 điểm nghẽn lớn nhất là cán bộ thực thi và bất cập của thể chế. Đồng thời, ông Lãm đưa ra đề nghị, mở rộng phạm vi hỗ trợ, tiếp tục đơn giản các thủ tục hành chính về chuyển đổi, thuế, mặt bằng, chính sách thuế cho doanh nghiệp, đồng thời, tăng cường phối hợp bộ, ngành, địa phương, hiệp hội.
Tham gia tại hội thảo, ông Trần Văn Hiển - đại diện từ Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam phát biểu, đề xuất cải thiện tính rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu của các chính sách, văn bản pháp luật liên quan. Bên cạnh đó, cần xây dựng các cơ chế, đơn vị hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp nhỏ và vừa khi họ gặp khó khăn, vướng mắc. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện tiếp cận các nguồn vốn tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
 |
| Ông Trần Văn Hiển - đại diện từ Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, phát biểu. (Ảnh: H.Trung) |
Phản ánh thực tế tại cơ sở, ông Lê Hoàng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Nhựa Thăng Long đánh giá, hành lang pháp lý là “cánh cửa” cần được Chính phủ, Quốc hội, cơ quan quản lý nhà nước đặc biệt quan tâm, nhằm mở ra một chương phát triển mới cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Một khi khung chủ trương, chính sách được xây dựng đồng bộ và thực thi có hiệu quả, sẽ là động lực lớn để các tổ chức, doanh nghiệp nhanh chóng tăng tốc về đích.
Đưa ra ví dụ cụ thể, ông Lê Hoàng cho biết, hiện có tình trạng cổ phần hóa doanh nghiệp nhưng chưa thay đổi mô hình quản trị, đặc biệt khi nhà đầu tư Việt Nam mua lại thì rất khó khăn. Điều này vô hình trung gây cản trở lớn cho quá trình chuyển đổi.
Theo ông Lê Hoàng kiến nghị, Nhà nước cần có thêm chính sách đào tạo để hỗ trợ các nhà đầu tư. Hiện nay, có nhiều tiêu chuẩn quy định rất khó thực hiện hoặc thực hiện được thì chi phí vô cùng tốn kém, do đó Nhà nước xem lại các tiêu chuẩn cho phù hợp hơn.
Phát biểu bế mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc bày tỏ trân trọng cảm ơn các đại biểu đã tham dự và có những ý kiến phát biểu tâm huyết, trách nhiệm vì mục đích chung, trong đó tiếp tục khẳng định quan điểm và định hướng phát triển kinh tế tư nhân của Đảng và Nhà nước rất trúng và đúng. Đồng thời, qua các ý kiến tại Hội thảo, tiếp tục nhận diện rõ hơn điểm nghẽn về thể chế tác động đến kinh tế tư nhân. Từ đó, có thể triển khai thống nhất việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển.
Trong thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát toàn diện hệ thống pháp luật hiện nay nhất là các quy định liên quan đến kinh tế tư nhân. Đặc biệt phải có cơ chế rà soát thường xuyên để gỡ vướng kịp thời cho hoạt động của kinh tế tư nhân...