Theo ghi nhận từ các cơ sở y tế, số ca cấp cứu liên quan đến tiêu hóa và ngộ độc cồn thường tăng đột biến trong và sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Phan Thảo Lan (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, TP.HCM) cho biết, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thói quen tích trữ thực phẩm kém an toàn, ăn uống quá mức và lạm dụng đồ uống có cồn.
Ngộ độc thực phẩm: Nhận biết và cách sơ cứu khẩn cấp
Biểu hiện ngộ độc thực phẩm khá đa dạng nhưng thường khởi phát sau bữa ăn kém vệ sinh với các triệu chứng: đau quặn bụng, buồn nôn, tiêu chảy, kèm theo đau đầu, hoa mắt, chóng mặt. Một số trường hợp có thể sốt và kiệt sức.
 |
|
Thói quen tích trữ và hâm lại đồ ăn nhiều lần là nguyên nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm dịp Tết.
|
Cách xử trí tại nhà:
• Gây nôn (nếu có thể): Trong vòng 2 giờ sau khi ăn, nếu người bệnh còn tỉnh táo, không có bệnh lý dạ dày/thực quản, hãy kích thích gây nôn để loại bỏ độc tố.
• Bù nước: Cho người bệnh uống từng ngụm nhỏ liên tục các dung dịch bù điện giải (Oresol) để chống mất nước.
• Chế độ ăn: Khi triệu chứng giảm, hãy ăn thức ăn loãng, nhạt. Tránh xa đồ nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn hay cafein.
Lưu ý quan trọng cần đến bệnh viện ngay:
• Tiêu chảy ra máu, kéo dài hơn 3 ngày.
• Sốt cao trên 38,9 độ C.
• Nôn ói liên tục không giữ được nước.
• Có dấu hiệu mất nước nặng: tiểu ít, khô miệng, chóng mặt khi đứng dậy.
• Tuyệt đối không áp dụng biện pháp gây nôn cho người mất ý thức, trẻ em hoặc phụ nữ mang thai.
Cảnh báo ngộ độc rượu bia: Hiểm họa từ chén "chúc Xuân"
Bên cạnh thực phẩm, thói quen ép uống, uống rượu khi bụng đói hoặc sử dụng rượu lậu khiến ngộ độc cồn trở thành nỗi ám ảnh tại phòng cấp cứu ngày Tết. Đáng lo ngại nhất là ngộ độc rượu pha cồn công nghiệp (Methanol) – chất có thể gây tổn thương não, mù lòa, suy đa tạng và tử vong nếu chậm trễ cứu chữa.
 |
| Tuyệt đối không sử dụng rượu bia không rõ nguồn gốc để tránh ngộ độc Methanol.
|
Dấu hiệu ngộ độc rượu nguy hiểm:
• Da xanh xao hoặc tím tái (đặc biệt quanh môi, móng tay).
• Lú lẫn, nói ngọng, phản ứng chậm, không thể tự đi lại.
• Thở chậm, nhịp thở không đều.
• Riêng với ngộ độc Methanol: Người bệnh có biểu hiện mờ mắt, nhìn đôi (thấy 2 hình), giảm hoặc mất thị lực tạm thời. Nặng hơn sẽ dẫn đến co giật, hôn mê.
Cách sơ cứu và lưu ý khi gặp người ngộ độc rượu:
• Cố gắng giữ bệnh nhân tỉnh táo và đặt nằm ở tư thế đầu cao.
• Nếu bệnh nhân bất tỉnh, bắt buộc cho nằm nghiêng để phòng tránh dịch nôn tràn vào phổi gây ngạt thở.
• Giữ ấm cơ thể, cho uống nước (nếu còn tỉnh) và lập tức gọi cấp cứu.
• Không tự ý cho người ngộ độc uống các loại thuốc chống nôn, thuốc giải rượu không rõ loại khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Lời khuyên để có một cái Tết trọn vẹn
Tết là dịp để sẻ chia, nhưng sức khỏe phải được đặt lên hàng đầu. Để đón xuân Bính Ngọ 2026 an toàn, các gia đình cần tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi", tuyệt đối không dùng đồ ăn ôi thiu. Với rượu bia, hãy uống có chừng mực, từ chối các sản phẩm không rõ xuất xứ và loại bỏ văn hóa ép rượu để năm mới không bắt đầu bằng những ngày nằm viện đáng tiếc.