Trước nguy cơ bệnh do virus Ebola xâm nhập vào Việt Nam, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã tổ chức họp Hội đồng chuyên môn để cập nhật hướng dẫn quốc gia chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola. Tới ngày 25/5, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola đã được ban hành tại Quyết định số 1505/QĐ-BYT.
Tại hướng dẫn mới, một số nội dung đã được cập nhật so với quyết định được ban hành năm 2014.
Trong đó, về tác nhân gây bệnh, cập nhật đầy đủ 6 chủng virus Ebola, trong đó bổ sung chủng Bombali ebolavirus được phát hiện năm 2018. Đồng thời, nhấn mạnh chủng Zaire là chủng duy nhất hiện có vaccine và thuốc đặc hiệu.
Phương pháp xét nghiệm, bổ sung các kỹ thuật dùng trong phát hiện virus gây bệnh: Test nhanh tìm kháng nguyên/kháng thể để sàng lọc. Xác định rõ RT-PCR là tiêu chuẩn vàng. Bổ sung phương pháp giải trình tự gen.
Về tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn: Bắt buộc có sốt 38°C, có ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu và yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.
Về điều trị, bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Bổ sung các kháng thể đơn dòng (INMAZEB, EBANGA) áp dụng cho chủng Zaire. Không có chống chỉ định do rủi ro sinh mạng vượt qua rủi ro tác dụng phụ.
Về vaccine phòng bệnh, cập nhật vaccine Ervebo (rVSV-ZEBOV) đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phê duyệt năm 2019 để phòng ngừa chủng Zaire.
Về quản lý người tiếp xúc gần cũng được bổ sung quy định cấm khắt khe: Không được cho bú sữa mẹ, hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.
Hướng dẫn mới cũng nhấn mạnh việc bắt buộc bệnh viện phải thông báo cho Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) địa phương để quản lý ca bệnh sau xuất viện. Tử thi người bệnh được yêu cầu bắt buộc hỏa táng theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2021/TT-BYT về quản lý bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định.
Theo hướng dẫn, bệnh có biểu hiện lâm sàng nghiêm trọng, thường có hội chứng xuất huyết và suy đa tạng, tỉ lệ tử vong trung bình 50% (dao động từ 25% đến 90%). Thời gian ủ bệnh trung bình là 2-21 ngày.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm: Sốt cấp tính; mệt mỏi; đau đầu, đau mỏi cơ, đau họng; nôn/buồn nôn; tiêu chảy; đau bụng; viêm kết mạc; phát ban; xuất huyết. Ngoài ra còn có các triệu chứng khác như: sốc, suy đa tạng (suy gan, suy thận…).
Bộ Y tế cho biết việc ban hành hướng dẫn mới không chỉ tăng cường năng lực phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và nâng cao tỷ lệ cứu sống người bệnh, mà còn đảm bảo môi trường an toàn tối đa cho đội ngũ nhân viên y tế và cộng đồng.
Mới đây, trong văn bản gửi các địa phương hôm 25/5, Bộ Y tế đề nghị chính quyền các cấp khẩn trương triển khai các nội dung như tăng cường công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, cộng đồng và cơ sở y tế.
Các đơn vị ngành y tế cần phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh để rà soát hành khách trở về từ khu vực đang có dịch, khuyến cáo tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày, liên lạc với cơ sở y tế nếu có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh.
Bộ Y tế khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thế giới để chủ động phòng chống, không để lây truyền vào Việt Nam.