Thông thường các đội đến với cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học đều gồm 3 học sinh, số ít chỉ có 2. Bởi lẽ, để hoàn thiện dự án trong sân chơi này, các đội phải tham gia nhiều khâu, nhiều quá trình và chuẩn bị lâu dài. Cô gái Ma Thị Ngọc Huyền, dân tộc Tày, thu hút sự chú ý khi ban tổ chức xướng tên chỉ một mình em đại diện cho đội thi của trường.
Nữ sinh một mình đến sân chơi khoa học cấp quốc gia
“Em đến từ ngôi trường của học sinh dân tộc thiểu số. Nhiều bạn thấy sân chơi nghiên cứu khoa học quá mới lạ và nghĩ rằng mình không thể tham gia. Em muốn chứng minh cho các bạn thấy rằng nếu có đủ niềm tin, khát vọng và tình yêu với nghiên cứu khoa học thì học sinh dân tộc thiểu số hoàn toàn tham dự được các sân chơi này”, Huyền chia sẻ.
Thực tế, ở giai đoạn giới thiệu các đoàn, khi một mình bước lên, Huyền khá bối rối. “Đến cuộc thi, thấy các đội đều nhiều thành viên, còn mình em một đội, em cũng ‘tim đập, chân run’. Nhưng rồi, khi bình tâm lại, em động viên mình rằng không cần lo sợ, bởi mình đại diện cho cả một ngôi trường. Em dặn mình phải tự tin lên”, Huyền kể.
Sinh ra và lớn lên ở xã Quảng Chu, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn (nay là xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên), Huyền tới Hà Nội học hệ nội trú và ở ký túc xá của Trường Hữu nghị T78.
Đây là năm thứ hai, trường của Huyền đến với sân chơi trí tuệ này. Dù đã có một năm "phá băng", đa số học sinh vẫn rất e dè nên cuối cùng Huyền quyết định một mình đến với cuộc thi cấp quốc gia với dự án “Các yếu tố ảnh hưởng tới nguy cơ bị bắt cóc online ở học sinh THPT và biện pháp phòng ngừa”.
 |
| Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng tặng hoa khích lệ em Ma Thị Ngọc Huyền. Ảnh: Thanh Hùng |
Quyết tâm theo đuổi dự án dù thiếu đồng đội
Huyền chia sẻ, em nảy ra ý tưởng cho dự án vào giữa năm 2025 khi tình trạng bắt cóc online đang là vấn nạn nóng. “Em đã đọc nhiều vụ việc và thắc mắc vì sao nạn nhân dễ sa bẫy và trăn trở về biện pháp để phòng ngừa”, Huyền nói.
Nghĩ là làm, Huyền lên kế hoạch và ngỏ lời với cô giáo Nguyễn Thị Hồng Nhung để nhờ hướng dẫn, tư vấn.
Trong quá trình nghiên cứu, Huyền gặp không ít khó khăn về thời gian do tham gia nhiều hoạt động ở trường, đồng thời giữ các vai trò như Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn trường, Trưởng Ban MC phát thanh của Câu lạc bộ Truyền thông và lớp trưởng. Dù khối lượng công việc lớn, Huyền vẫn quyết tâm sắp xếp thời gian theo đuổi dự án. Nhiều hôm, em làm việc đến 3h sáng, nhưng 6h vẫn dậy để hoàn thành nhiệm vụ trực nội vụ.
“Những thời điểm như vậy thực sự rất mệt, song em nghĩ rằng để chinh phục được điều gì hay giải đáp được câu hỏi nào đó, mình phải bỏ công sức, thời gian thực sự cho nó”, Huyền nói.
Thông qua dự án, Huyền nhận thấy nhận thức và kỹ năng an toàn mạng là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất tới nguy cơ bị “bắt cóc online” ở học sinh. Khi được trang bị đầy đủ, các bạn trẻ có thể giảm đáng kể rủi ro.
 |
| Ma Thị Ngọc Huyền cùng giáo viên hướng dẫn Nguyễn Thị Hồng Nhung (bìa trái). Ảnh: Thanh Hùng |
Từ đó, dự án đề xuất tổ chức các buổi ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề và đưa nội dung về thủ đoạn, cơ chế thao túng cũng như cách ứng phó vào giảng dạy. Theo Huyền, rủi ro trên môi trường mạng là khó tránh, nhưng có thể hạn chế nếu học sinh được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Dù chưa đạt giải, nữ sinh người Tày cho biết em có chút tiếc nuối, song vui vì đã lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm tới các bạn.
“Em luôn nghĩ rằng tại sao mình phải sợ mà không thử. Cho dù được giải hay không thì những bài học từ các trải nghiệm trong suốt hành trình chuẩn bị và dự thi đều rất quý giá. Em tin rằng ít nhất mình đã truyền cảm hứng dám nghĩ dám làm đến với các bạn học sinh dân tộc thiểu số, không chỉ trong trường em mà ở các ngôi trường khác trên khắp mọi miền của đất nước”, Ngọc Huyền xúc động.
Tại buổi lễ bế mạc cuộc thi, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng đã dành lời động viên riêng cho em Ma Thị Ngọc Huyền. “Trường Hữu nghị T78 là trường THPT dành cho học sinh là con em đồng bào các dân tộc thiểu số. Việc một nữ sinh một mình đến sân chơi cấp quốc gia thể hiện sự tự tin rất lớn. Ban tổ chức đánh giá rất cao và hy vọng có nhiều học sinh tham dự ở những năm sau”, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng chia sẻ.
Sau hội thi, Huyền trở về trường tiếp tục học tập và rèn luyện. Nữ sinh cho biết nếu đủ điều kiện, em sẽ tiếp tục tham gia các cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật.
Chiều 22/3, Bộ GD-ĐT phối hợp với Sở GD-ĐT Hà Nội và ĐH Phenikaa tổ chức bế mạc Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026. Chung cuộc, ban tổ chức chọn 145 dự án đạt giải chính thức, gồm 14 giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba và 58 giải Tư.
14 đội thi giành giải Nhất đến từ các nhà trường thuộc: Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN (3); Hà Nội (3); Ninh Bình (1); Hưng Yên (1); TP Hồ Chí Minh (1); Hải Phòng (1); Đồng Nai (1); Bắc Ninh (1); Quảng Ninh (1); Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (1).