Khi cái nghèo bủa vây các bản làng xa xôi, gánh nặng đổ dồn lên vai những đứa trẻ thơ dại. Nhiều em sớm chịu cảnh mồ côi, cơm không đủ no, áo không đủ mặc, cánh cửa tương lai cứ khép dần lại trước nguy cơ phải rời bỏ học đường. Đứng trước thực tế xót xa ấy, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã không đứng ngoài cuộc. Sau những chuyến tuần tra biên giới, các anh lại lặng lẽ trích tiền lương, chắt chiu từ nguồn tăng gia sản xuất để mang lại cho học sinh nghèo bộ quần áo mới, trang sách thơm. Cao cả hơn, nhiều đồn Biên phòng đã chủ động đón các em có hoàn cảnh đặc biệt về nuôi dưỡng, giáo dục trực tiếp. Dưới mái nhà chung mang sắc áo lính, những mầm non vùng biên được sưởi ấm bằng tình thương, được rèn luyện bằng kỷ cương, hứa hẹn trở thành những cột mốc lòng dân vững chắc trong tương lai.
Nhiều em nhỏ sớm chịu cảnh thiệt thòi
Những ngày đầu tháng 8/2026, người dân thôn An Thọ, xã Tây Hồ, thành phố Đà Nẵng rất xót xa khi phải chứng kiến vợ chồng anh Lê Ngọc Tuấn (45 tuổi) và chị Ngô Thị Thạnh (39 tuổi) tử vong vì bị điện giật. Sự ra đi đột ngột của đôi vợ chồng hiền lành, chăm chỉ đã để lại nỗi đau lớn cho gia đình và bà con lối xóm. Trong căn nhà nhỏ ở thôn An Thọ, bà Huỳnh Thị Trí (80 tuổi) lặng lẽ ngồi bên di ảnh của con trai và con dâu vừa qua đời. Hai cháu nội của bà là Lê Viết Hồng Anh đang học năm thứ hai đại học và Lê Viết Hồng Pháp mới 10 tuổi, chuẩn bị bước vào lớp 5, bỗng chốc mồ côi cả cha lẫn mẹ.
Ngay sau khi nhận được thông tin về vụ việc đau lòng xảy ra trên địa bàn, đại diện chỉ huy Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động, Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã đến thăm hỏi, động viên, chia sẻ mất mát với người dân. Khi nắm rõ hoàn cảnh đặc biệt của gia đình nạn nhân, chỉ huy đơn vị đã bàn bạc, quyết định nhận em Lê Viết Hồng Pháp làm con nuôi.
Trung tá Võ Viết Dũng, Chính trị viên Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động, Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng cho biết: “Căn cứ vào tình hình thực tế, chúng tôi và gia đình đã thống nhất phương án hỗ trợ phù hợp nhất cho em. Trước hết, khi bước vào năm học mới, đơn vị cử cán bộ đảm nhận nhiệm vụ chăm sóc cho cả Pháp và bà nội. Theo đó, mỗi sáng, cán bộ Biên phòng đến tận nhà đưa em tới trường học tập, trưa đón về đơn vị ăn cơm và nghỉ ngơi, sau giờ học chính khóa buổi chiều, em sẽ được trở về nhà để bà nội đỡ cô đơn”.
Thời điểm chuẩn bị vào năm học mới, em Vừ Bá Lầu, sinh năm 2013, học sinh lớp 7C, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Na Ngoi (xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An) cũng may mắn được trở thành “Con nuôi đồn Biên phòng”. Qua câu chuyện được biết, Lầu là người dân tộc Mông, trú tại bản Phù Khả 1, xã Na Ngoi, mồ côi bố từ nhỏ, mẹ làm nương rẫy, một mình nuôi 4 anh chị em Lầu ăn học nên thiếu thốn đủ bề. Khi được cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Na Ngoi, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An nhận làm con nuôi, đón về đơn vị nuôi dưỡng, giáo dục, cuộc sống của Lầu dần đổi thay... Còn rất nhiều học sinh khó khăn khác trên mọi miền biên giới của Tổ quốc được cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng che chở, đùm bọc, tạo điều kiện tự tin vươn lên trong cuộc sống.
Tự tin thực hiện giấc mơ con chữ
Nhiều năm về trước, xuất phát từ thực tiễn địa bàn công tác, tình yêu thương đồng bào, một số đồn Biên phòng trên biên giới đã có hoạt động đỡ đầu, giúp đỡ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Mỗi tháng, cán bộ, chiến sĩ đều tự nguyện trích một phần lương, quỹ tăng gia sản xuất để hỗ trợ tiền ăn, sách vở, quần áo cho các em nhỏ thiếu may mắn. Các đơn vị còn phân công cán bộ thường xuyên liên hệ với gia đình và nhà trường để nắm tình hình học tập, rèn luyện của một số học sinh. Từ những việc làm giản dị ấy, nhiều học sinh nghèo đã có thêm động lực vươn lên, có em trở thành học sinh khá, giỏi, thi đỗ vào các trường cao đẳng, đại học.
 |
| Thượng tá Âu Thành Trí, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Vĩnh Điều thường xuyên trao đổi, quan tâm, động viên em Danh Nghĩa cố gắng vượt khó, trưởng thành. Ảnh: Lê Khoa |
Từ hiệu quả thiết thực đó, năm 2016, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phát động Chương trình “Nâng bước em tới trường” trong phạm vi toàn lực lượng. Chương trình hướng tới hỗ trợ học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực biên giới, biển, đảo. Theo đó, mỗi em trong chương trình được các đơn vị Biên phòng hỗ trợ kinh phí hằng tháng để duy trì việc học tập. Sau hai năm thực hiện, qua quá trình bám địa bàn, cán bộ, chiến sĩ các đồn Biên phòng nhận thấy, vẫn còn nhiều học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như mồ côi cả cha lẫn mẹ, không nơi nương tựa, gia đình không đủ khả năng chăm sóc, các em cần một mái nhà, một môi trường sống ổn định, sự định hướng lâu dài.
Từ thực tế đó, đầu năm 2019, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tiếp tục phát động mô hình “Con nuôi đồn Biên phòng” với quyết tâm mỗi đơn vị nhận nuôi từ 2 đến 3 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ở doanh trại Quân đội, các em được bố trí chỗ ở gọn gàng, ngăn nắp, góc học tập riêng. Quan trọng hơn, các em được sống trong môi trường có kỷ luật, có tình thương và sự sẻ chia. Nhiều em đã viết tiếp ước mơ trở thành thầy giáo, bác sĩ, kỹ sư, sĩ quan Bộ đội Biên phòng...
Ở khu vực biên giới tỉnh An Giang, người dân thường kể về câu chuyện của em Danh Nghĩa, học sinh lớp 12, Trường Trung học phổ thông Thoại Ngọc Hầu, đã ở Đồn Biên phòng Vĩnh Điều, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang được 7 năm. Từ cậu học trò có thân hình nhỏ bé năm nào, Danh Nghĩa giờ đây đã là chàng trai cao lớn, chững chạc. Qua tìm hiểu được biết, Nghĩa chịu cảnh mồ côi bố từ nhỏ, mẹ phải đi làm thuê, chắt chiu từng đồng nuôi hai anh em Nghĩa ăn học. Đã có lúc em định bỏ học. Nhưng rồi Nghĩa được Đồn Biên phòng Vĩnh Điều nhận làm con nuôi cho đến bây giờ. Khi được hỏi, Danh Nghĩa chỉ nói rằng: “Con đang nỗ lực để thực hiện giấc mơ thi đậu vào Học viện Biên phòng, sau trở thành sĩ quan Quân đội góp sức bảo vệ biên giới”.
Tính từ khi triển khai Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” cho đến nay, toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng đã đỡ đầu trên 30 nghìn lượt học sinh có hoàn cảnh khó khăn, trong số đó có gần 400 em đã thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng trong và ngoài Quân đội, nhiều em đã tốt nghiệp, có việc làm ổn định.
(Còn tiếp)