Tháng 8/2026, Quyết định số 1515/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030" chính thức có hiệu lực. Đây là bước ngoặt pháp lý và chuyên môn quan trọng nhằm tái cấu trúc một mạng lưới cấp cứu đồng bộ, giải quyết bài toán cấp cứu trước viện vốn hiện chỉ đáp ứng được dưới 10% nhu cầu thực tế của người dân.
Theo định hướng của Đề án, hệ thống cấp cứu ngoại viện sẽ được tổ chức lại theo nguyên tắc thống nhất đầu mối. Cụ thể, thông qua đầu số khẩn cấp 113, cuộc gọi sẽ được hệ thống hỗ trợ định danh, xác định tọa độ và phân luồng về 34 tổng đài cấp cứu tại các tỉnh, thành phố. Điểm đột phá trong công tác điều phối là việc huy động phương tiện không phụ thuộc vào ranh giới y tế công lập hay tư nhân. Khi có tình huống khẩn cấp, tổng đài sẽ điều động xe cứu thương có vị trí gần nhất và năng lực chuyên môn phù hợp nhất đến hiện trường.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Đề án chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào toàn bộ quy trình. Nền tảng quản lý cấp cứu toàn quốc (dự kiến vận hành từ năm 2027) sẽ hoạt động như một "bản đồ sống". Toàn bộ dữ liệu về vị trí phương tiện, tình trạng ứng trực sẽ được số hóa. Thông qua hệ thống này, thông tin của người bệnh được truyền tải trước về cơ sở tiếp nhận, giúp các bệnh viện chủ động chuẩn bị nhân lực, vật tư y tế. Đặc biệt, công nghệ gọi video trực tuyến trong quá trình vận chuyển sẽ cho phép các chuyên gia tại bệnh viện hỗ trợ trực tiếp ê-kíp cấp cứu xử trí người bệnh ngay trên xe.
Về quy mô nguồn lực, Đề án đặt mục tiêu nâng cấp số lượng và chất lượng phương tiện cấp cứu. So với tỷ lệ hiện tại là khoảng 0,3 xe/100.000 dân, mạng lưới sẽ phấn đấu đạt mức tối thiểu 1 xe/100.000 dân theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tương đương việc bổ sung và chuẩn hóa khoảng 1.000 xe cứu thương trên toàn quốc. Song song với lực lượng chuyên nghiệp, khoảng 3% dân số cũng sẽ được huấn luyện các kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản (như ép tim ngoài lồng ngực, hồi sức tim phổi) nhằm tạo thành một mắt xích hỗ trợ khẩn cấp ngay tại cộng đồng.
 |
| TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh. Ảnh: Trần Minh |
Bình luận về lộ trình này, TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, bản chất của Đề án là sự thay đổi tư duy từ "cấp cứu khi người bệnh đến bệnh viện" sang "tổ chức cấp cứu ngay từ trước khi người bệnh đến cơ sở y tế". Theo TS.BS Đức, với các bệnh lý nguy hiểm có tính thời gian nghiêm ngặt như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hay chấn thương nặng, mỗi phút trôi qua đều quyết định cơ hội sống và khả năng phục hồi chức năng của người bệnh. Việc rút ngắn thời gian cấp cứu không chỉ phụ thuộc vào tốc độ di chuyển của phương tiện, mà là kết quả của cả một quy trình tiếp nhận, sàng lọc, điều phối và xử trí được tổ chức bài bản.
Việc thiết lập mạng lưới cấp cứu ngoại viện toàn quốc không đơn thuần là bài toán tăng cường phương tiện, mà là nỗ lực đồng bộ hóa giữa quy trình chuyên môn, công nghệ điều phối và sự phối hợp liên ngành Y tế - Công an. Khi đi vào hoạt động toàn diện, hệ thống được kỳ vọng sẽ tận dụng tối đa "thời gian vàng", góp phần giảm thiểu tỷ lệ tử vong và di chứng cho người bệnh trong các tình huống khẩn cấp.