Trên đây là ý kiến của ông Nguyễn Quang Huân - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại biểu Quốc hội khóa XV tại Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần 5 tổ chức thảo luận, góp ý các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.
Theo ông Huân, dự thảo đã nêu yêu cầu "nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao", song thực tế cho thấy tâm lý "khoa bảng, chuộng bằng cấp" vẫn phổ biến, thi cử còn thiếu nghiêm túc.
Ông Nguyễn Quang Huân thẳng thắn khi nói về bệnh thành tích, rằng: "Đây vẫn là một thực trạng nhức nhối của nền giáo dục nước ta".
Một nhận định rất xác đáng, đúng với thực tế.
Sính bằng cấp là căn bệnh trầm kha trong xã hội. Căn bệnh này phát sinh ngay trong môi trường giáo dục, từ khi một đứa trẻ ngây thơ ôm cặp sách đến trường.
Thầy cô cho học sinh điểm cao để lấy thành tích cá nhân, cha mẹ cầm bảng điểm cao của con cái làm thứ để thỏa mãn, thậm chí khoe khoang, xem con mình là tài năng xuất chúng.
Trong xã hội, người trưởng thành cũng chạy theo bằng cấp, một số cơ sở giáo dục từng bị coi là "lò ấp tiến sĩ" để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Bệnh thành tích lan rộng, nhiều người chạy cho được tấm bằng để làm vật trang trí, giáo sư, tiến sĩ nhiều mà công trình khoa học có thực chất rất ít là vì vậy.
Ngăn chặn bệnh thành tích phải bắt đầu từ trong nhà trường, đây là chiến lược về đào tạo con người với tầm nhìn xa rộng.
Một đứa trẻ không bị áp lực thành tích, không lớn lên trong môi trường xem trọng hình thức, sẽ có coi trọng thực chất, thực tài khi trưởng thành.
Về thay đổi đánh giá học sinh theo hướng dẹp bỏ thành tích, từ năm học 2024 - 2025, các trường học đã áp dụng đồng bộ cách kiểm tra, đánh giá, xếp loại học lực theo hướng dẫn của Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT ở tất cả các lớp học.
Quy định của Thông tư 22 bỏ xếp loại học lực theo 5 mức: Giỏi, khá, trung bình, yếu, kém và thay bằng đánh giá kết quả học tập theo 4 mức: Tốt, khá, đạt, chưa đạt. Đặc biệt, không còn danh hiệu học sinh tiên tiến trong nhà trường.
Thay đổi cách đánh giá, xếp loại học lực để hướng tới giáo dục toàn diện.
Không nặng hình thức, dẹp bệnh thành tích trong giáo dục, giáo viên sẽ không bị áp lực vì chạy theo các phong trào thi đua của ngành. Thầy cô có thời gian để nâng cao chuyên môn, dạy tốt hơn, thay cho những tấm giấy khen vô nghĩa.
Dẹp bệnh thành tích, chú trọng thực chất, sẽ đào tạo ra các thế hệ học sinh có tư duy sáng tạo và phẩm chất trung thực.