Đại học Oxford (Anh) ngày 24/7 thông báo một tình nguyện viên đã được tiêm liều đầu tiên trong thử nghiệm lâm sàng vaccine ChAdOx1 BDBV, loại vaccine được phát triển nhằm phòng ngừa chủng Bundibugyo. Đây là thử nghiệm đầu tiên trên người đối với vaccine này.
Vaccine ChAdOx1 BDBV sử dụng công nghệ tương tự vaccine phòng COVID-19 của hãng AstraZeneca. Liều vaccine đầu tiên được tiêm cho một tình nguyện viên 37 tuổi tại Oxford. Nhóm nghiên cứu cho biết đã đưa vaccine từ giai đoạn ý tưởng đến thử nghiệm lâm sàng trong vòng 8 tuần, nhờ sự phối hợp giữa các tổ chức nghiên cứu và y tế.
Thử nghiệm giai đoạn 1 dự kiến đánh giá mức độ an toàn và hiệu quả ban đầu của vaccine trên 50 người trưởng thành khỏe mạnh trong những tuần tới. Nghiên cứu nhận được hỗ trợ tài chính từ Liên minh Đổi mới sáng tạo chuẩn bị ứng phó dịch bệnh (CEPI), trong khi Viện Huyết thanh Ấn Độ đã sản xuất sẵn khoảng 620.000 liều vaccine để phục vụ các bước tiếp theo nếu cần.
Song song với nghiên cứu vaccine, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã lựa chọn 3 loại thuốc thử nghiệm do các công ty Mapp Biopharmaceutical, Regeneron và Gilead phát triển để ưu tiên đánh giá lâm sàng tại CHDC Congo. Các nghiên cứu nhằm xác định mức độ an toàn và hiệu quả của các liệu pháp điều trị, tạo cơ sở cho khả năng cấp phép sử dụng trong tương lai.
Đợt bùng phát Ebola hiện nay được đánh giá là một trong những đợt dịch nghiêm trọng nhất do chủng Bundibugyo gây ra. Theo WHO, hơn 1.000 người tại CHDC Congo và Uganda đã tử vong kể từ khi dịch xuất hiện vào tháng 5/2026. Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo tốc độ lây lan của đợt dịch trong tháng qua nhanh hơn so với các đợt bùng phát Ebola trước đây.
Dịch tập trung chủ yếu tại các khu vực giàu khoáng sản nhưng còn nhiều bất ổn về an ninh ở miền Đông CHDC Congo, đặc biệt tại tỉnh Ituri, trước khi lan sang một số địa phương khác như Bắc Kivu, Nam Kivu và xuất hiện ca bệnh tại Uganda.
Giới chuyên gia nhận định, bên cạnh việc đẩy nhanh nghiên cứu vaccine và thuốc điều trị, các biện pháp giám sát dịch tễ, phát hiện sớm ca bệnh, huy động cộng đồng và tăng cường phối hợp xuyên biên giới vẫn giữ vai trò then chốt trong kiểm soát dịch Ebola tại khu vực Trung Phi. Cuộc đua phát triển các biện pháp y tế đặc hiệu cũng phản ánh xu hướng tăng cường hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực ứng phó với các dịch bệnh mới nổi trên toàn cầu.
Nguyễn An (TTXVN)