Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn (Aedes aegypti). Theo ghi nhận của cơ quan y tế, bệnh có thể lưu hành quanh năm nhưng thường bùng phát mạnh vào thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa. Với nguyên tắc "không có lăng quăng, không có muỗi truyền bệnh", việc triệt nơi sinh sản của muỗi là bước phòng vệ đầu tiên và quan trọng nhất.
Để cắt đứt vòng đời của muỗi vằn ngay từ giai đoạn ấu trùng, người dân có thể áp dụng 10 biện pháp sau đây ngay tại khu vực sinh sống:
1. Đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt Tất cả các vật dụng dự trữ nước dùng trong sinh hoạt như chum, vại, bể, lu, thùng phuy... cần được trang bị nắp đậy thật kín. Thói quen này ngăn không cho muỗi trưởng thành có cơ hội tiếp cận mặt nước để đẻ trứng.
2. Thả cá diệt lăng quăng vào bể chứa lớn Đối với những bể nước có thể tích lớn hoặc không tiện đậy nắp, việc thả các loại cá nhỏ (như cá bảy màu, cá rô phi, cá cờ...) là một biện pháp kiểm soát sinh học an toàn và mang lại hiệu quả cao. Cá sẽ ăn lăng quăng, bọ gậy ngay khi trứng muỗi vừa nở.
3. Thường xuyên thau rửa thiết bị chứa nước Trứng muỗi vằn có khả năng chịu khô hạn cao và bám rất chặt vào thành bể. Do đó, cần tiến hành súc rửa, cọ sạch mép và thành các vật dụng chứa nước ít nhất 1 tuần/lần để loại bỏ triệt để trứng muỗi còn sót lại.
4. Lật úp các vật dụng không chứa nước Những đồ dùng như xô, chậu, gáo, máng nước gia cầm... khi chưa có nhu cầu sử dụng cần được lật úp hoặc cất giữ trong khu vực có mái che. Đây là thao tác đơn giản nhưng giúp ngăn chặn triệt để tình trạng ứ đọng nước mưa.
 |
| Các vật dụng phế thải đọng nước mưa là ổ chứa bọ gậy lý tưởng quanh nhà . |
5. Thay nước bình hoa và chậu cây thủy sinh Bình cắm hoa trên bàn thờ, phòng khách hay các chậu cây trồng thủy sinh là môi trường lý tưởng cho muỗi sinh sôi trong nhà. Cần chú ý thay nước và rửa sạch rễ cây, thành bình định kỳ từ 3–5 ngày/lần.
6. Xử lý bát nước kê chân tủ, chạn Nhiều gia đình khu vực nông thôn vẫn giữ thói quen dùng bát nước kê chân chạn để chống kiến. Để ngăn muỗi đẻ trứng, nên cho một chút muối hạt, dầu ăn hoặc dầu luyn vào các bát nước này.
7. Dọn dẹp rác thải và phế liệu quanh nhà Vỏ chai, lọ, mảnh bát vỡ, lốp xe cũ, hay thậm chí là vỏ bọc nilon, vỏ dừa... đều có thể trở thành "ổ dịch" sau một cơn mưa. Việc thu gom, đem vứt bỏ đúng nơi quy định hoặc tiêu hủy phế liệu đọng nước là quy tắc bắt buộc trong phòng chống sốt xuất huyết.
8. Khơi thông cống rãnh, máng xối Máng xối trên mái nhà dễ bị tắc nghẽn do lá cây rụng, tạo thành các vũng nước đọng khó phát hiện. Các gia đình cần kiểm tra, quét dọn rác tại máng xối và khơi thông cống rãnh quanh nhà thường xuyên.
9. Lấp kín hốc cây, vũng nước tự nhiên Đối với các hốc cây lớn hoặc các rãnh nước tự nhiên xung quanh không gian sống, người dân nên dùng cát, đất hoặc xi măng để lấp kín, không cho nước có cơ hội đọng lại.
10. Sử dụng hóa chất và chế phẩm sinh học đúng cách Theo khuyến cáo từ ngành y tế dự phòng, đối với những khu vực nước đọng diện rộng không thể xả bỏ hoặc ao tù rãnh nước, có thể sử dụng các hóa chất, chế phẩm sinh học diệt ấu trùng (như hóa chất Abate) theo đúng liều lượng và hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương.
Hiện nay, sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, việc chủ động thay đổi thói quen vệ sinh môi trường sống không chỉ bảo vệ sức khỏe cho mỗi cá nhân mà còn góp phần ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong cộng đồng.
Lưu ý: Mọi dấu hiệu sốt cao đột ngột kéo dài kèm theo đau mỏi cơ, phát ban cần được thăm khám tại cơ sở y tế để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.