Bác sĩ day dứt, đau lòng vì nhiều trẻ đuối nước bị sơ cứu sai
Thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, 3 trẻ đuối nước tuổi từ 6-14 được đưa đến Khoa Cấp cứu chống độc trong 2 ngày cuối tuần.
Trong đó, một em đã mãi mãi không trở về, hai em khác đang phải giành giật từng cơ hội sống với nguy cơ di chứng nặng nề suốt đời.
TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng Khoa Cấp cứu chống độc chia sẻ: "Điều khiến chúng tôi day dứt nhất là nhiều trẻ đuối nước vẫn bị sơ cứu sai: dốc ngược, vác chạy, chờ nước chảy ra rồi mới ép tim".
Theo TS Duy, năm nào khoa cũng tiếp nhận nhiều trẻ đuối nước, trong đó, những trẻ được tiếp cận sơ cứu đúng ngay từ đầu, được ép tim khi ngừng tuần hoàn, tiên lượng thường tốt hơn, có nhiều cơ hội trở về cuộc sống bình thường.
Trong khi đó, những trẻ bị sơ cứu sai cách, như dốc ngược người rồi chạy, nhiều ca diễn biến nặng, ảnh hưởng não, thậm chí không qua khỏi.
Trong khi đó, PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Trưởng khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cũng phải thốt lên: "Nhìn cách sơ cứu trẻ đuối nước (dốc ngược em bé) qua một clip tại 1 bể bơi ở khu vực gần bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Cơ sở Hoàng Mai mà tôi thấy đau lòng".
Thông tin ban đầu, tại bể bơi xảy ra tình huống một em bé bị đuối nước. Khi được vớt lên, em bé được sơ cứu bằng cách dốc ngược đầu.
Sau khi được đưa vào viện cấp cứu, các bác sĩ đã tái lập được tuần hoàn của bệnh nhi, đặt ống, thở máy và chuyển sang Bệnh viện Nhi Trung ương, tiên lượng rất nặng.
 |
| Và ép tim liên tục 30 lần (Ảnh chụp video). |
Xin hãy đọc để biết cách sơ cứu đúng cách!
Theo TS Duy, dốc ngược trẻ và chạy là sai lầm thường gặp trong sơ cứu đuối nước có thể khiến trẻ nguy kịch, tổn thương thần kinh nặng thậm chí tử vong.
"Dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy sẽ làm cho các dịch ở dạ dày trào ngược hít vào đường thở và làm chậm trễ hồi sức tim phổi (ép tim/thổi ngạt), làm mất thời gian vàng để cấp cứu trẻ, thậm chí gây thêm các tổn thương cho trẻ", bác sĩ khuyến cáo.
Thời gian chịu đựng thiếu oxy của não tối đa 4-5 phút. Vì thế, khi trẻ bị đuối nước ngừng tim, cần hồi sức tim phổi ngay để trẻ có cơ hội được cứu sống.
"Nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là tổn thương não do thiếu oxy. Nếu không ép tim, thổi ngạt kịp thời sẽ dẫn tới tổn thương não không hồi phục, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh.
Vì thế, khi thấy một trẻ bị đuối nước không tỉnh, không thở, ngừng tim thì cần phải hồi sức tim phổi (ép tim - thổi ngạt) ngay và làm liên tục đến khi trẻ thở trở lại. Trong quá trình hồi sức tim phổi, tuyệt đối không ngừng hồi sức tim phổi nếu trẻ chưa có nhịp thở và khi có nhân viên y tế đến.
Sau khi trẻ có nhịp thở, cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi các biến chứng sau đuối nước.
Cùng quan điểm này, PGS Hải lưu ý: "Xin hãy nhớ: khi phát hiện trẻ đuối nước, hãy gọi cấp cứu, kiểm tra phản ứng và bắt đầu CPR (hồi sức tim phổi) ngay nếu trẻ ngừng thở hoặc thở bất thường. Đừng dốc ngược trẻ. Đừng chờ nước chảy ra. Đừng để những phút vàng bị đánh mất".
Theo PGS Hải, nguy cơ đuối nước luôn hiện hữu, có thể xảy ra với bất cứ ai. Khi gặp một người bị đuối nước, cần thực hiện sơ cứu theo các bước sau:
- Gọi người xung quanh đến hỗ trợ, nhanh chóng đưa nạn nhân lên bờ.
- Ưu tiên xác định được tình trạng ngừng tuần hoàn để tiến hành hồi sinh tim phổi càng sớm càng tốt.
- Thổi ngạt bằng cách hít một hơi thật sâu rồi ngậm miệng nạn nhân thổi một hơi thật mạnh, lặp lại lần thứ 2, việc này cần phải tiến hành ngay khi có thể, khi nạn nhân đã được kéo đến chỗ nông hơn, ít nguy hiểm hơn, khi chân người cứu chạm đất.
- Nếu nạn nhân không tỉnh trở lại sau 2 lần thổi ngạt đủ mạnh làm ngực phồng lên thì cần tiến hành ngay hồi sinh tim phổi kết hợp ép tim và thổi ngạt.
"Đặt nạn nhân nằm ngửa trên bờ, đặt cườm tay lên giữa ngực ép mạnh xuống, tốc độ nhanh 100 đến 120 lần/phút; cứ sau 30 lần ép tim ngoài lồng ngực, thổi ngạt 2 lần. Phải làm liên tục cho đến khi có đơn vị cấp cứu ngoại viện, nhân viên y tế đến hỗ trợ. Hạn chế tối đa gián đoạn ép tim ngoài lồng ngực", PGS Hải lưu ý.
Ông cũng nhấn mạnh, hồi sức tim phổi là phương pháp đúng nhất khi sơ cứu bệnh nhân đuối nước. Các phương pháp như Heimlich, dốc ngược nạn nhân để nước tống ra từ phổi không mang lại giá trị gì nên tuyệt đối không làm mất thời gian, hãy tập trung để ép tim cho nạn nhân.
Việc tập trung cấp cứu nạn nhân liên tục, kiên trì hàng giờ có thể mang lại cơ hội sống cho người bệnh. Chỉ chuyển nạn nhân đến bệnh viện khi đã thở trở lại, khi tuần hoàn được tái lập. Vận chuyển bằng xe chuyên dụng, kể cả người đã tự thở vẫn có nguy cơ suy hô hấp sau đó do nước đã vào phổi, nên vẫn phải vận chuyển vào bệnh viện.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, cần đẩy mạnh phòng ngừa đuối nước bằng cách cấm trẻ em dưới 4 tuổi bơi trong bể bơi (có thể giảm được 80% vụ đuối nước ở trẻ); có người giám sát bể bơi; có người bơi cùng; dùng phao cá nhân.
Các bể cạn, toilet, thùng chứa nước ăn, nước rửa cần có che chắn, có nắp, khoá; cấm trẻ con chơi gần; phải có cảnh báo với người đi qua.
PGS Hải cũng đề xuất phải tập huấn an toàn cho nhân viên các bể bơi, khu bãi tắm.
Các bước sơ cứu đuối nước đúng cách: