Theo thông tin từ cơ sở y tế, bệnh nhân là một thiếu niên 15 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có bệnh lý nền. Bệnh khởi phát đột ngột khi trẻ đang ở nhà với các triệu chứng yếu nửa người trái, choáng váng và ngã trong nhà vệ sinh. Ngay lập tức, gia đình đã đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế tuyến dưới. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy tổn thương nhồi máu não diện rộng bán cầu phải. Bệnh nhân được hội chẩn và chuyển tuyến khẩn cấp đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
 |
| Hình ảnh cho thấy động mạch cảnh trong bên phải đã được tái thông hoàn toàn. Ảnh: BVCC. |
Khi nhập viện vào giờ thứ 2,5 tính từ lúc khởi phát, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng lơ mơ, mất khả năng giao tiếp, liệt mặt trung ương bên trái và liệt hoàn toàn nửa người trái (cơ lực 0/5). Các xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu, đặc biệt là MRI mạch máu não, xác định nguyên nhân là do tắc động mạch cảnh trong.
Đứng trước ca bệnh đột quỵ tối cấp, kíp trực đã lập tức kích hoạt quy trình báo động đỏ. Các bác sĩ tiến hành can thiệp chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và sử dụng dụng cụ cơ học để lấy huyết khối, tái thông thành công mạch máu não bị tắc nghẽn. Sau can thiệp, bệnh nhân được chuyển sang điều trị hồi sức tích cực, kết hợp các xét nghiệm tìm nguyên nhân và tập phục hồi chức năng sớm. Hiện tại, sinh hiệu của người bệnh đã ổn định, tỉnh táo và giao tiếp tốt, tình trạng liệt nửa người đang được cải thiện qua các bài tập vật lý trị liệu.
Về mặt dịch tễ học, đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) trước đây thường được xem là bệnh lý của người cao tuổi, có kèm theo các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc xơ vữa động mạch. Tuy nhiên, theo ghi nhận từ các cơ sở y tế chuyên khoa thần kinh, tỷ lệ bệnh nhân trẻ tuổi (dưới 40 tuổi), thậm chí là trẻ vị thành niên và trẻ nhỏ mắc đột quỵ đang có xu hướng gia tăng.
Bác sĩ chuyên khoa I Lưu Văn Thìn, Khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh – Đột quỵ (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ), nhấn mạnh nguyên tắc "thời gian là não" trong điều trị đột quỵ áp dụng cho mọi lứa tuổi. Việc phát hiện sớm và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng can thiệp đột quỵ trong thời gian vàng (thường là dưới 4,5 đến 6 giờ đầu) quyết định trực tiếp đến khả năng sống sót và mức độ phục hồi di chứng thần kinh.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan trước những dấu hiệu bất thường về thần kinh ở trẻ. Khi nhận thấy các triệu chứng như: méo miệng, yếu liệt chi (một bên tay hoặc chân), nói ngọng, nói khó, mất thăng bằng hoặc rối loạn ý thức, cần lập tức gọi cấp cứu. Trong lúc chờ đợi, tuyệt đối không áp dụng các phương pháp truyền miệng thiếu cơ sở khoa học như cạo gió, trích máu, bấm huyệt hay chờ triệu chứng tự thuyên giảm, bởi sự chậm trễ này có thể cướp đi cơ hội phục hồi duy nhất của bệnh nhân.