Đột quỵ khó xảy ra trên cơ địa người khỏe
Trao đổi với PV VietNamNet, PGS Nguyễn Huy Thắng - Chủ tịch Hội Đột quỵ TPHCM, cho biết, đột quỵ hiếm khi xảy ra ở những người thực sự khỏe mạnh. Trên thực tế, nhiều trường hợp được cho là “đang khỏe” chỉ đơn giản là chưa từng xuất hiện triệu chứng, chứ không phải hoàn toàn không có bệnh.
Nhiều bệnh lý nguy hiểm có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể suốt nhiều năm mà người bệnh không nhận ra. Có những người khi nhập viện mới phát hiện huyết áp đã lên tới 200-250 mmHg nhưng trước đó họ vẫn không cảm thấy khó chịu vì cơ thể đã quen với tình trạng tăng huyết áp kéo dài. Tương tự, một số người có đường huyết rất cao, thậm chí 300-400 mg/dL, nhưng do không kiểm tra sức khỏe thường xuyên nên không hề biết mình mắc tiểu đường.
Vì vậy, việc gọi những trường hợp này là “người khỏe mạnh” là không chính xác. Đúng hơn, họ chỉ chưa biểu hiện triệu chứng của các bệnh nền.
Theo bác sĩ Thắng, để được xem là khỏe mạnh thực sự, một người cần đáp ứng hai điều kiện: Không có triệu chứng bất thường và không có bệnh lý nền. Người đó sẽ phải đảm bảo "6 không": Không tăng huyết áp, mắc tiểu đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, hút thuốc lá và các rối loạn chuyển hóa khác.
Khảo sát tại bệnh viện cho thấy khoảng 30% số bệnh nhân không biết tình trạng sức khỏe của mình. Chỉ đến khi nhập viện vì đột quỵ, họ mới biết cơ thể mang nhiều bệnh.
Vì vậy, cách tốt nhất để phòng ngừa là khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các bệnh nền. PGS Nguyễn Huy Thắng cho rằng việc quảng bá các gói tầm soát đột quỵ với chi phí cao khiến nhiều người nghĩ rằng kiểm tra sức khỏe là quá tốn kém. Thực tế, tầm soát nguy cơ đột quỵ cơ bản không hề phức tạp.
Một việc nên làm từ 25 tuổi
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), trước đây đột quỵ thường được xem là bệnh của người cao tuổi. Tuy nhiên, những năm qua, tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng.
Một trong những nguyên nhân là tâm lý chủ quan. Nhiều người trẻ cho rằng mình còn khỏe nên ít quan tâm đến việc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Trong khi đó, các chương trình phòng chống bệnh tật lại thường tập trung vào nhóm người lớn tuổi có nhiều bệnh nền.
 |
| Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ về việc tầm soát đột quỵ và yếu tố gây bệnh. Ảnh: Phạm Hải. |
Bên cạnh đó, lối sống hiện nay cũng làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ. Việc ăn uống dư thừa, nhậu nhẹt thường xuyên, áp lực công việc, stress kéo dài, ít vận động, hút thuốc lá và sử dụng rượu bia đều là những yếu tố nguy cơ rõ ràng.
Ngoài ra, một số trường hợp còn liên quan đến yếu tố di truyền. Có những người mang sẵn dị dạng mạch máu não nhưng không hề biết. Những bất thường này giống như “quả bom nổ chậm”: Khi phát hiện là lúc xảy ra đột quỵ với hậu quả nặng nề.
Vì vậy, bác sĩ Dũng khuyến cáo từ 25 tuổi trở lên, mỗi người nên biết rõ chỉ số huyết áp của mình và theo dõi thường xuyên.
Đo huyết áp là việc rất đơn giản. Người dân có thể đo tại trạm y tế, nhà thuốc hoặc tại nhà bằng máy đo huyết áp cá nhân, thiết bị hiện nay khá phổ biến trong nhiều gia đình.
Theo các chuyên gia, theo dõi huyết áp tại nhà đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa bệnh tim mạch, trong đó có đột quỵ. Nhiều khuyến cáo của các hiệp hội tim mạch và đột quỵ đều nhấn mạnh điều này.
Bác sĩ Dũng cho biết thêm, tăng huyết áp thường không gây triệu chứng rõ ràng cho đến khi xảy ra biến chứng. Vì vậy, nhiều người nghĩ rằng nếu không thấy khó chịu thì không cần điều trị - đây là quan niệm sai lầm. Mục tiêu của điều trị là kiểm soát huyết áp khi người bệnh chưa có triệu chứng; nếu chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng thì biến chứng có thể đã xảy ra.
Thống kê cho thấy tại Việt Nam, khoảng 76-80% bệnh nhân đột quỵ có liên quan đến tăng huyết áp. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất trong điều trị lại nằm ở việc tuân thủ. Tăng huyết áp là bệnh mạn tính, đòi hỏi người bệnh phải uống thuốc đều đặn và theo dõi lâu dài, không chỉ điều trị trong vài ngày.