Khu bể bơi 'cửa đóng then cài'
Chiều tà, lũ trẻ vùng trung tâm thị trấn Quy Đạt, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Minh Hóa (tỉnh Quảng Trị) đạp xe, tập trung về khuôn viên Trường Tiểu học Quy Đạt. Chúng đều mang giày bóng đá bởi ở đây có một sân cỏ nhân tạo được đầu tư bằng nguồn xã hội hóa từ vài năm trước.
Nhưng cũng có nhiều đứa trẻ lân la khu vực bể bơi đang nằm im lìm dưới mái tôn cạnh khu nhà phía sau các phòng học với vẻ thèm thuồng. Bên ngoài khu bể bơi, cửa đã khóa từ vài năm nay. Khuôn viên khu vực sân bể bơi khô khốc, rêu mốc khô giòn nứt nẻ dưới nắng nóng miền Trung. Tất cả cho thấy, bể bơi này đã từ lâu không còn hoạt động.
Phải mất một hồi lâu, thầy Cao Trọng Tính, giáo viên thể dục Trường Tiểu học Quy Đạt mới dẫn chúng tôi luồn qua hàng rào thép B40 để vào trong. Nhưng bên trong, một cánh cửa được buộc chắc chắn bằng dây thép đã ngăn chúng tôi lại. Nhìn qua khung thép B40, bể bơi vẫn còn đầy nước, nổi lên trên là những chiếc phao cứu sinh đã phai màu vì phơi nắng đã lâu.
 |
| Khu bể bơi Trường Tiểu học Quy Đạt "cửa đóng then cài". Ảnh: Võ Dũng. |
“Bể bơi này có thể tích gần 80 m³, được một nghệ sĩ tặng trường Tiểu học Quy Đạt vào năm 2022 để phục vụ việc dạy bơi trong nhà trường. Tuy nhiên, kể từ năm 2024, bể bơi đã ngừng hoạt động vì thiếu kinh phí vận hành cũng như một số thiết bị đã hư hỏng không thể khắc phục”, thầy Cao Trọng Tính cho hay.
Theo cô Đinh Thị Thành, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quy Đạt, sau khi được tặng bể bơi, nhà trường đã sử dụng nguồn xã hội hóa để làm mái che. Thời gian đầu, nhờ được hỗ trợ tiền hóa chất xử lý nước, bể bơi hoạt động hiệu quả. Cứ vào dịp cuối năm học, trường sẽ tuyển sinh và có 2 giáo viên dạy bơi cho trẻ. Mỗi năm, bể bơi này giúp khoảng 40 cháu học sinh biết bơi theo tiêu chuẩn của Dự án Swim For Life Việt Nam.
 |
| Đã từ lâu, bể bơi này không còn vận hành. Ảnh: Võ Dũng. |
“Mỗi học sinh tốt nghiệp theo tiêu chuẩn của Dự án Swim For Life Việt Nam, giáo viên trực tiếp dạy sẽ được hưởng số tiền 250 nghìn đồng. Khi không còn nguồn hỗ trợ này nữa mỗi cháu học bơi sẽ nộp 20 nghìn đồng cho một buổi học. Tổng kết khóa học, sau khi trừ chi phí vận hành thì mỗi giáo viên dạy bơi sẽ được hưởng số tiền khoảng 2,3- 2,4 triệu đồng”, Cô Đinh Thị Thành cho hay.
Nhưng việc dạy bơi ở bể bơi này đã kết thúc kể từ năm 2024 khi thu không đủ bù chi, nhà trường không có tiền để mua hóa chất xử lý nước. Máy sục khí cũng hư hỏng, không có tiền sửa chữa, mua mới.
Cách bể bơi của Trường Tiểu học Quy Đạt khoảng vài km là 1 bể bơi hiện đại được xây dựng từ năm 2018 với tổng mức đầu tư 3 tỷ đồng sau đó bàn giao cho Trung tâm Văn hóa huyện Minh Hóa quản lý và vận hành. Thời điểm cuối tháng 6/2026, bể bơi này được bàn giao lại cho trường THCS Quy Đạt trong tình trạng đã ngừng vận hành trước đó 1 năm. Một bể bơi hiện đại nhưng nay cỏ mọc xung quanh, cành lá phủ lối đi và dưới nước rêu xanh nổi đầy.
Các bể bơi di động đều ngừng hoạt động
Bà Đinh Thị Hương Xoan, Phó trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Minh Hóa cho biết, toàn xã hiện có 9 trường tiểu học và THCS với gần 3.800 học sinh. Sau sáp nhập, công tác thống kê tỷ lệ học sinh biết bơi chưa kịp thực hiện. Các chương trình dự án đã lắp đặt 3 bể bơi di động bằng bạt tại một số trường học. Các bể bơi này đã giúp nhiều học sinh biết bơi suốt thời gian qua và đáp ứng một phần nhu cầu vui chơi của trẻ, nhất là trong dịp hè. Tuy nhiên, khoảng vài năm lại đây, các bể bơi hầu như không thể hoạt động sau khi các chương trình hết nguồn hỗ trợ.
“Khó khăn ở chỗ, kinh phí để mua hóa chất xử lý nước, chi cho giáo viên dạy và người trông coi, duy tu, bảo dưỡng không có nên hầu hết đều ngừng hoạt động. Bên cạnh đó, bể bơi được đầu tư xây dựng với kinh phí 3 tỷ đồng vào năm 2018 cũng ngừng hoạt động từ 1 năm nay vì nhiều lý do”, bà Xoan cho hay.
|
| Máy sục khí phục vụ hoạt động của bể bơi di động (bằng bạt) đã hỏng, không thể sử dụng. Ảnh: Võ Dũng. |
Cũng theo bà Xoan, trăn trở là hiện một số phụ huynh đưa các em ra các khe suối để tập bơi. Tuy nhiên, vấn đề xã hội hóa để vận hành các bể bơi hoạt động gặp nhiều trở ngại vì đa phần người dân ở đây kinh tế còn khó khăn. Song, việc vận hành trở lại các bể bơi là điều hết sức cần thiết và địa phương cũng đang tích cực khắc phục để phục vụ nhu cầu của trẻ em trong dịp hè này.
“Các trường hiện đang bảo dưỡng, đưa vào hoạt động trở lại để dạy bơi miễn phí cho học sinh. Bể bơi tại Trường THCS Quy Đạt hiện cũng đang khảo sát, sửa chữa, bảo dưỡng từ nguồn kinh phí của địa phương để dạy bơi ngay trong hè này”, bà Xoan cho biết thêm.
 |
| Bể bơi được xây dựng kiên cố tại Trường THCS Quy Đạt cũng đã ngừng hoạt động từ năm 2025 do thiếu kinh phí vận hành, bảo dưỡng... Ảnh: Võ Dũng. |
Thầy Cao Thanh Lâm, Hiệu trưởng Trường THCS Quy Đạt cho biết, nhà trường hiện đã tiếp nhận bể bơi, khảo sát thực trạng. Sau khi được cấp kinh phí, trường sẽ tiến hành sửa chữa. Hiện nhà trường có 2 giáo viên thể dục đáp ứng đủ điều kiện dạy bơi cho học sinh.
Tuy nhiên, theo thầy Lâm, là đơn vị sự nghiệp công lập, không có chức năng thu phí, nếu không có nguồn ngân sách trong khi xã hội hóa gặp khó khăn, về lâu dài, để duy trì hoạt động, vận hành bể bơi sẽ phải có phương án. Nếu sửa chữa xong không đủ chi phí vận hành thì sẽ thêm một lần lãng phí.
“Về con người, trường đáp ứng yêu cầu việc dạy học bơi. Nhưng để đảm bảo hoạt động, trường phải được cấp kinh phí. Còn nếu nhà trường đứng ra thu phí thì sẽ không đúng chức năng nhiệm vụ”, thầy Lâm chia sẻ.
 |
| Trường THCS Quy Đạt được giao khảo sát, sửa chữa để sớm đưa bể bơi vào vận hành dạy bơi cho trẻ em. Ảnh: Võ Dũng. |
Còn ông Đinh Duy Hòa, Chủ tịch UBND xã Minh Hóa cho biết, địa phương hiện rất khó khăn bởi nguồn ngân sách eo hẹp nhưng sẽ tiết kiệm các nguồn chi để sửa chữa các bể bơi và cấp nguồn cho các trường học tổ chức dạy bơi miễn phí cho học sinh trong dịp hè.
“Dạy, học bơi là nhu cầu cấp thiết, đảm bảo kỹ năng phòng tránh đuối nước cho trẻ. Nhưng nếu chỉ dựa vào nguồn kinh phí của địa phương cấp thì sẽ rất khó khăn vì thực tế, địa phương miền núi không có nguồn thu đáng kể nào”, ông Hòa cho hay.
Từ đầu năm 2026 đến nay, tại tỉnh Quảng Trị xảy ra 21 vụ đuối nước, cướp đi sinh mạng của 25 người trong đó có nhiều trẻ em. Trước thực tế đau lòng này, UBND tỉnh Quảng Trị giao Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các gia đình, tăng cường giáo dục kỹ năng sống và kỹ năng an toàn trong môi trường nước; các trường học đẩy mạnh phong trào dạy bơi, ký cam kết ba bên giữa nhà trường - gia đình - học sinh để quản lý, giám sát chặt chẽ các em trong những tháng nghỉ hè.