Thứ Ba, 25/11/2025 13:58 (GMT+7)

Dịch sởi 2025: Lấp đầy khoảng trống miễn dịch cho trẻ

(SKTE) - Năm 2025 đang chứng kiến một diễn biến dịch tễ khó lường khi cả nước ghi nhận gần 43.000 ca nghi mắc sởi. Đáng lo ngại hơn, tại "tâm dịch" TP.HCM, virus đang tấn công mạnh vào vùng an toàn cũ: nhóm trẻ dưới 9 tháng tuổi. Đâu là giải pháp để cha mẹ bảo vệ con trong giai đoạn nhạy cảm này?
Ảnh đại diện tin bài

Ảnh minh họa

Không còn nằm ở mức độ cảnh báo dự phòng, dịch sởi năm 2025 thực sự đã trở thành bài toán khó giải đối với hệ thống y tế Việt Nam. Số liệu tích lũy từ đầu năm cho thấy biểu đồ ca bệnh đang dựng đứng với gần 43.000 ca nghi mắc – một mức tăng đột biến so với sự rải rác (chỉ hơn 100 ca) của cùng kỳ năm 2024.

Dịch bệnh hiện nay không còn khu trú ở vùng sâu vùng xa mà đã đô thị hóa, tấn công trực diện vào các thành phố lớn. Riêng khu vực phía Nam chiếm gần 57% tổng số ca mắc; trong đó TP.HCM, Đồng Nai và Bình Dương đang là những điểm nóng "đỏ rực" trên bản đồ dịch tễ.

 Số ca mắc sởi năm 2025 tăng đột biến tại khu vực phía Nam, đặc biệt là TP.HCM, đặt hệ thống y tế vào tình trạng báo động.

Vì sao trẻ dưới 9 tháng không còn an toàn?

Điểm khác biệt đáng báo động nhất của đợt dịch cuối năm 2025 chính là sự dịch chuyển về độ tuổi mắc bệnh. Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), trong khi nhóm trẻ lớn (1-10 tuổi) đã được kiểm soát nhờ các chiến dịch tiêm vét, thì số ca mắc ở nhóm trẻ từ 6 đến dưới 9 tháng tuổi lại gia tăng liên tục.

Các chuyên gia gọi đây là hậu quả của "Khoảng trống miễn dịch" (Immunity Gap). Để dễ hình dung, phụ huynh có thể hiểu như sau:

Trước đây: Các mẹ thế hệ trước thường có miễn dịch tự nhiên do từng mắc sởi thực tế. Lượng kháng thể này truyền cho con qua nhau thai rất lớn, đủ trở thành "tấm khiên" bảo vệ bé đến hơn 9 tháng tuổi.

Hiện nay: Đa số các mẹ trẻ được bảo vệ bằng vắc-xin. Kháng thể sinh ra từ vắc-xin tuy an toàn cho mẹ nhưng lượng truyền sang con lại thấp hơn và suy giảm nhanh hơn.

Hệ quả là nhiều bé mới 4-6 tháng tuổi đã cạn kiệt "vốn liếng" kháng thể từ mẹ. Lúc này, trẻ rơi vào trạng thái không được bảo vệ (khoảng trống) trước khi kịp đến lịch tiêm chủng tiêu chuẩn là 9 tháng tuổi.

 Đồ họa mô phỏng "Khoảng trống miễn dịch": Khi kháng thể từ mẹ suy giảm sớm (lúc 4-6 tháng) trong khi trẻ chưa đến tuổi tiêm chủng (9 tháng), nguy cơ mắc sởi sẽ tăng cao.

Kích hoạt "Lá chắn sớm": Tiêm vắc-xin từ 6 tháng tuổi

Trước tình hình cấp bách và sự xuất hiện của các ca biến chứng nặng, thậm chí tử vong ở trẻ nhũ nhi có bệnh nền, Sở Y tế TP.HCM đã nhận được sự phê duyệt từ Bộ Y tế để triển khai chiến lược "đi trước đón đầu".

Cha mẹ có con nhỏ cần đặc biệt lưu ý về chiến dịch tiêm chủng mới này:

Đối tượng: Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi sống tại vùng dịch.

Loại vắc-xin: Vắc-xin sởi đơn giá (như MVVAC).

Lưu ý quan trọng về "Mũi 0": Đây được xem là mũi tiêm chống dịch. Sau khi tiêm mũi này, trẻ vẫn cần tiêm lại các mũi sởi theo lịch Tiêm chủng mở rộng (lúc 9 tháng và 18 tháng) để đảm bảo miễn dịch bền vững suốt đời. Mũi tiêm sớm không thay thế cho lịch tiêm chuẩn.

Song song đó, ngành y tế cũng thực hiện chiến lược "bảo vệ kép": rà soát và tiêm bù ngay tại bệnh viện cho nhóm trẻ có bệnh lý nền, bệnh bẩm sinh – đối tượng dễ tổn thương nhất trước virus sởi.

 Chiến dịch tiêm vắc-xin sởi cho trẻ từ 6-9 tháng tuổi ("Mũi 0") là giải pháp cấp bách để bảo vệ trẻ trước khi đến lịch tiêm chủng mở rộng.

Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng để sự chủ quan trả giá

Trong bối cảnh "dịch chồng dịch" (sốt xuất huyết, tay chân miệng cùng đang lưu hành), các chuyên gia y tế gửi gắm đến phụ huynh 3 nguyên tắc vàng để bảo vệ con em mình:

Tuân thủ lịch tiêm mới: Nếu con trong độ tuổi 6-9 tháng và sống tại vùng có dịch, hãy đưa trẻ đi tiêm ngay theo hướng dẫn của trạm y tế địa phương.

Rà soát sổ tiêm chủng: Với trẻ lớn hơn, nếu chưa tiêm đủ 2 mũi sởi, cha mẹ cần đưa con đi tiêm bù ngay lập tức. Đừng đợi đến khi lớp học có ca bệnh mới lo lắng.

Nhận diện dấu hiệu sớm: Sởi thường khởi phát với sốt cao, viêm kết mạc (mắt đỏ, chảy nước mắt), chảy nước mũi và sau đó là phát ban. Đặc biệt với trẻ có bệnh nền, sởi có thể diễn tiến suy hô hấp rất nhanh, cần đưa đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ.

4 dấu hiệu điển hình của bệnh sởi cha mẹ cần thuộc nằm lòng: Sốt cao, ho/chảy mũi, mắt đỏ và phát ban. 
Con số 43.000 ca mắc là hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ cho thấy sởi không phải là "bệnh lành tính" đã lùi vào dĩ vãng. Bảo vệ trẻ em, đặc biệt là nhóm trẻ nhũ nhi trước làn sóng dịch 2025, không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự chủ động từ mỗi gia đình. "Tiêm đúng lịch, tiêm đủ liều" chính là tấm lá chắn vững chắc nhất mà ba mẹ có thể trang bị cho con lúc này./
N.H ( viết mới )
Giúp con thoát bẫy ngọt ngày Tết
Giúp con thoát bẫy ngọt ngày Tết

(SKTE) - Từ những khay mứt đầy ắp sắc màu đến những lon nước ngọt luôn sẵn sàng bật nắp, trẻ nhỏ như lạc vào một ma trận ngọt ngào dịp Tết. Nếu cha mẹ không có cách kiểm soát khéo léo, những niềm vui ấy có thể vô tình trở thành gánh nặng cho hệ tiêu hóa non nớt của con.

Bí quyết giữ ấm cho trẻ ngày giá rét
Bí quyết giữ ấm cho trẻ ngày giá rét

(SKTE) - Mùa lạnh tràn về mang theo nỗi lo canh cánh của cha mẹ về những tiếng ho, cơn sốt ở trẻ. Thế nhưng, ranh giới giữa việc giữ ấm và "ủ chín" con đôi khi rất mong manh. Dưới đây là những "chiếc chìa khóa" giúp cha mẹ bảo vệ bé yêu đi qua mùa đông một cách khỏe mạnh, an lành.

Các bệnh thường gặp mùa Đông – Xuân ở trẻ và cách phòng ngừa
Các bệnh thường gặp mùa Đông – Xuân ở trẻ và cách phòng ngừa

(SKTE) - Mùa Đông - Xuân với thời tiết lạnh, ẩm và thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi để vi rút, vi khuẩn phát triển, khiến nhiều bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa, hô hấp như cúm, ho gà, sởi, rubella, thủy đậu, tay chân miệng… gia tăng mạnh. Thời điểm này cũng diễn ra nhiều lễ hội, hoạt động tập trung đông người, làm nguy cơ bùng phát dịch càng cao. Trong đó, trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền hoặc hệ miễn dịch suy yếu dễ mắc bệnh nhất.

Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay
Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay

(SKTE) – Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những thách thức đa chiều về dịch bệnh, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và sự thay đổi sâu sắc của mô hình bệnh tật, Khoa học Sức khỏe không còn chỉ là lĩnh vực nghiên cứu chuyên môn thuần túy, mà đã trở thành một trụ cột chiến lược trong phát triển con người, phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an ninh y tế quốc gia. Việc nhìn nhận đúng vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay là yêu cầu mang tính cấp thiết, có ý nghĩa lâu dài đối với tương lai của mỗi quốc gia.

Sức khỏe trẻ em Yếu tố quyết định chất lượng nhân lực tương lai
Sức khỏe trẻ em: Yếu tố quyết định chất lượng nhân lực tương lai

(SKTE) - Khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng năm 2045 thực ra không ở đâu xa, mà nằm ngay trong chính bữa ăn, giấc ngủ của thế hệ trẻ hôm nay. Ít ai nhận ra rằng, sự thành bại của nguồn nhân lực tương lai đang được định đoạt từng ngày qua sự chăm sóc hiện tại. Đầu tư cho sức khỏe trẻ em chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho một thế hệ người Việt cao lớn và trí tuệ.

Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em
Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em

(SKTE) - Chúng ta thường nhìn vào chiều cao, cân nặng hay khả năng lướt iPad, điện thoại nhoay nhoáy của con trẻ để tự hào về một thế hệ lớn nhanh như thổi. Nhưng có bao giờ giữa nhịp sống hối hả ấy, cha mẹ giật mình nhận ra đằng sau vẻ ngoài phổng phao, một cuộc khủng hoảng y tế đang âm thầm diễn ra? Từ cột sống oằn mình chịu áp lực, những cái nháy mắt vô thức đến nạn đói vi chất ẩn sau cơ thể thừa cân... thế hệ trẻ Việt đang đối mặt với những lời kêu cứu thầm lặng mà đôi khi, chính sự tiện nghi hiện đại đã khiến chúng ta vô tình lãng quên.

Lương, phụ cấp mới của nhân viên và hoạt động y tế theo quy định từ 1 1 2026
Lương, phụ cấp mới của nhân viên và hoạt động y tế theo quy định từ 1/1/2026

(SKTE) - Nghị quyết 261 năm 2025 của Quốc hội đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong đó quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho nhân viên y tế như, bác sĩ y khoa, dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 khi được tuyển dụng và một số trường hợp được hưởng 100% phụ cấp ưu đãi nghề.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116
Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
Tạp chí Sức khỏe Trẻ em
Địa chỉ: 42 Ngô Thì Nhậm, Hà Nội.
Điện thoại:  0988158008; 0971251286.
Email: suckhoetreem2024@gmail.com.
Giấy phép số 298/GP-BTTTT, ngày 6/10/2024 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
STK: 0021000568719, Ngân hàng Vietcombank
Ghi rõ nguồn Sức khỏe Trẻ em khi phát hành lại thông tin từ website này.
Thiết kế bởi Tập đoàn Trí Nam
Tổng biên tập: TS. Trần Doãn Tiến.
Phó Tổng Biên tập: TS. Nguyễn Văn Minh.
Ủy viên Ban biên tập: Nguyễn Thanh Cao
Trưởng VP đại diện tại TP HCM: TS Nguyễn Chí Tân
P. Trưởng ban Thư ký tòa soạn: Lê Minh Nam.
Tổ chức sự kiện: Nguyễn Văn Mạnh, P. Giám đốc Trung tâm Media
Trị sự: Đoàn Thanh Hà, P. Trưởng ban Trị sự