Tuyến giáp là một cơ quan nhỏ hình bướm nằm ở phía trước cổ. Nhiệm vụ chính của tuyến này là tiết ra các hormone để điều khiển cách cơ thể sử dụng năng lượng.
Theo các chuyên gia nội tiết, khi chức năng tuyến giáp suy giảm (suy giáp), cơ thể sẽ rơi vào tình trạng thiếu hụt hormone. Điều này khiến mọi hoạt động từ nhịp đập của tim, quá trình tiêu hóa thức ăn đến các chức năng thần kinh đều bị chậm lại.
Nguyên nhân nào dẫn đến suy giáp?
Theo các báo cáo y khoa, tình trạng thiếu hụt hormone tuyến giáp không tự nhiên xuất hiện mà thường bắt nguồn từ những nguyên nhân phổ biến như:
- Bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto: Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Ở người mắc bệnh này, hệ miễn dịch bị nhầm lẫn và tự tạo ra kháng thể tấn công các tế bào tuyến giáp khỏe mạnh, làm tuyến giáp suy yếu dần.
- Hệ quả từ can thiệp y tế: Những người từng phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp, hoặc từng điều trị bằng tia xạ vùng cổ, uống I-ốt phóng xạ (để chữa cường giáp hoặc ung thư) có nguy cơ rất cao bị suy giáp sau điều trị.
- Mất cân bằng I-ốt trong dinh dưỡng: I-ốt là nguyên liệu không thể thiếu để sản xuất hormone tuyến giáp. Việc ăn quá ít hoặc nạp quá nhiều I-ốt trong thời gian dài đều có thể làm rối loạn hoạt động của tuyến này.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc đặc trị bệnh tim mạch hoặc bệnh tâm thần có thể gây ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp hormone, dẫn đến suy giáp như một tác dụng phụ.
 |
| Ảnh minh họa. |
Các dấu hiệu nhận biết bệnh suy giáp
Do hormone tuyến giáp tác động đến toàn bộ cơ thể, các triệu chứng của suy giáp thường rất đa dạng nhưng lại tiến triển chậm, dễ bị nhầm lẫn với sự mệt mỏi do làm việc quá sức hay do tuổi tác. Theo ghi nhận lâm sàng, người bệnh cần chú ý các nhóm dấu hiệu sau:
- Sự thay đổi về thể chất: Người bệnh thường xuyên cảm thấy kiệt sức dù đã nghỉ ngơi; tăng cân bất thường dù ăn uống ít đi; cơ thể luôn cảm thấy ớn lạnh, sợ lạnh hơn những người xung quanh.
- Dấu hiệu ở da và tóc: Làn da trở nên khô ráp, nhợt nhạt, có thể bị sưng nề nhẹ ở mặt hoặc tay chân. Tóc và móng tay trở nên giòn, khô xơ và rất dễ gãy rụng.
- Ảnh hưởng đến tiêu hóa và tim mạch: Thường xuyên bị táo bón kéo dài; nhịp tim đập chậm hơn mức bình thường.
- Hệ thần kinh và sinh sản: Người bệnh hay quên, khó tập trung, dễ rơi vào trạng thái buồn bã, trầm cảm. Ở phụ nữ, suy giáp có thể gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt hoặc rong kinh.
Khuyến cáo quản lý và dự phòng y khoa bệnh suy giáp
Theo khuyến cáo của các tổ chức y tế, chẩn đoán suy giáp không chỉ dựa vào việc quan sát triệu chứng mà cần thông qua xét nghiệm máu để đo lường định lượng hormone (như chỉ số TSH, FT4). Khi chỉ số TSH tăng cao, đó là tín hiệu báo động tuyến giáp đang hoạt động kém hiệu quả.
- Về điều trị: Phương pháp chủ yếu để quản lý suy giáp hiện nay là bổ sung lượng hormone thiếu hụt bằng thuốc uống hàng ngày. Việc sử dụng thuốc phải tuân thủ nghiêm ngặt theo đơn và phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc hoặc dùng các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.
- Về phòng ngừa: Để bảo vệ sức khỏe tuyến giáp, người dân được khuyến nghị sử dụng muối I-ốt trong bữa ăn hàng ngày với lượng vừa đủ. Những người thuộc nhóm nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người lớn tuổi, người có người thân mắc bệnh tuyến giáp) nên chủ động làm xét nghiệm máu định kỳ mỗi năm để tầm soát.
Dù suy giáp là một tình trạng mạn tính, nhưng với sự tiến bộ của y học, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát hiệu quả. Việc lắng nghe cơ thể, thăm khám đúng lúc và tuân thủ điều trị là chìa khóa để người bệnh duy trì một cuộc sống khỏe mạnh và năng động.