Virus Nipah nguy hiểm thế nào?
Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Nipah (NiV) là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật sang người và có thể lây từ người sang người. Bệnh nằm trong danh sách ưu tiên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) do có tiềm năng gây đại dịch.
- Tỷ lệ tử vong cao: Từ 40% - 75%. Biểu hiện nặng thường là viêm não và viêm phổi suy hô hấp.
- Vật chủ tự nhiên: Dơi ăn quả. Động vật trung gian truyền bệnh thường là lợn, ngựa, chó, dê.
- Đường lây nhiễm: Tiếp xúc trực tiếp với động vật mang mầm bệnh hoặc chất tiết của chúng.
Ăn thực phẩm bị nhiễm chất bài tiết của dơi.
Lây từ người sang người qua giọt bắn hô hấp, nước tiểu, chất nôn (nguy cơ lây cao hơn ở bệnh nhân có triệu chứng ho, khó thở).
 |
| Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ dơi ăn quả sang các vật chủ trung gian hoặc lây trực tiếp sang người qua thực phẩm nhiễm mầm bệnh. |
Nhận biết triệu chứng nhiễm virus Nipah
Thời gian ủ bệnh thường dao động từ 3 - 14 ngày, đôi khi kéo dài đến 45 ngày. Cần lưu ý các giai đoạn bệnh như sau:
- Giai đoạn khởi phát: Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, đau mỏi cơ, đau họng, buồn nôn và tiêu chảy.
- Giai đoạn toàn phát: * Biểu hiện thần kinh: Chóng mặt, lơ mơ, lú lẫn. Tình trạng có thể tiến triển nhanh sang hôn mê sâu chỉ trong 24 - 48 giờ. Có thể kèm theo co giật, yếu chi.
Biểu hiện hô hấp: Ho, khó thở, suy hô hấp tiến triển nhanh.
Suy đa tạng: Suy thận, suy tim, nhiễm trùng huyết ở giai đoạn nặng.
- Giai đoạn lui bệnh: Nhiều bệnh nhân sống sót nhưng khoảng 20% để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn như mệt mỏi, trầm cảm, thay đổi tính cách. Một số ca có thể bị viêm não tái phát sau nhiều năm.
Phác đồ điều trị và cách ly từ Bộ Y tế
Hiện tại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vaccine phòng virus Nipah. Nguyên tắc điều trị cốt lõi là cách ly nghiêm ngặt và điều trị hỗ trợ triệu chứng.
Yêu cầu cách ly nghiêm ngặt:
- Nhập viện và cách ly ngay lập tức tại phòng riêng.
-Tuyệt đối không cho người nhà hoặc người không có nhiệm vụ vào thăm.
- Áp dụng phòng ngừa lây truyền qua đường tiếp xúc và giọt bắn.
 |
| Bệnh nhân nhiễm virus Nipah cần được cách ly nghiêm ngặt và điều trị hỗ trợ hô hấp, thần kinh tích cực. |
Điều trị triệu chứng và hỗ trợ:
- Hạ sốt: Sử dụng Paracetamol. Lưu ý: Chống chỉ định dùng thuốc NSAID do nguy cơ chảy máu.
- Hỗ trợ hô hấp: Đặt nội khí quản và cho thở máy nếu bệnh nhân hôn mê sâu.
- Hỗ trợ thần kinh: Dùng thuốc chống co giật (diazepam, phenobarbitone...). Kiểm soát áp lực nội sọ bằng cách kê cao đầu giường 30 độ và dùng mannitol tĩnh mạch.
- Kiểm soát toàn trạng: Cân bằng dịch, điện giải và chỉ sử dụng kháng sinh khi có bằng chứng nhiễm khuẩn thứ phát.
Bộ Y tế khuyến cáo, do chưa có vaccine nên biện pháp phòng bệnh tốt nhất hiện nay là tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn ngăn chặn đường lây truyền, hạn chế tiếp xúc với động vật hoang dã có nguy cơ mang mầm bệnh.