Thứ Sáu, 21/11/2025 09:26 (GMT+7)

Kháng sinh và những sai lầm chết người đến từ thói quen vô hại

(SKTE) - Chỉ trong vòng 3 năm từ 2020 đến 2023, Việt Nam đã ghi nhận gần 300.000 ca tử vong có liên quan đến kháng kháng sinh. Con số biết nói này là hồi chuông cảnh báo cho những thói quen tưởng chừng như vô hại hàng ngày như tự ý mua thuốc, dùng chung đơn hay uống sai cách. Thực tế, ranh giới giữa "thần dược" cứu người và "dao hai lưỡi" đôi khi chỉ cách nhau ở một vài hiểu lầm tai hại.
Ảnh đại diện tin bài

Việc tự ý mua và sử dụng kháng sinh là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng kháng thuốc đáng báo động tại Việt Nam.

Hiểu lầm phổ biến đầu tiên thường bắt đầu ngay từ việc quan sát triệu chứng, điển hình là chuyện "nhìn màu nước mũi đoán bệnh". Đa phần các bậc phụ huynh tin rằng khi nước mũi chuyển sang màu vàng hoặc xanh là dấu hiệu nhiễm khuẩn nặng cần "đánh" kháng sinh ngay. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định màu sắc này thực chất chỉ là xác của bạch cầu bị đào thải sau khi "chiến đấu" với tác nhân gây bệnh. Hiện tượng này hoàn toàn có thể xảy ra trong các ca nhiễm virus như cảm cúm hay cảm lạnh – trường hợp mà kháng sinh hoàn toàn vô tác dụng. Việc lạm dụng thuốc lúc này không những không giúp khỏi bệnh mà còn tiêu diệt hệ vi khuẩn có lợi, làm suy yếu "hàng rào" miễn dịch tự nhiên của cơ thể.

 Nước mũi chuyển màu không đồng nghĩa với nhiễm khuẩn, phụ huynh cần thận trọng trước khi quyết định cho trẻ dùng thuốc.

Không chỉ dùng sai mục đích, hiệu quả điều trị còn bị đe dọa nghiêm trọng bởi những "cặp đôi đại kỵ" trên bàn ăn mà ít người để ý. Nếu bạn uống kháng sinh (đặc biệt là nhóm Tetracycline) cùng với sữa, canxi sẽ kết tủa làm thuốc mất tác dụng hoàn toàn. Nguy hiểm hơn là sự kết hợp với rượu bia, đặc biệt khi dùng nhóm thuốc Cephalosporin, có thể gây ra phản ứng Disulfiram khiến người bệnh tụt huyết áp, nôn mửa, thậm chí tử vong. Ngay cả nước ép trái cây như cam hay bưởi chùm, vốn được coi là lành mạnh, cũng có thể phá hủy cấu trúc thuốc hoặc gây ngộ độc do ức chế men gan.

 Rượu bia, sữa và nước trái cây là những "kẻ thù" làm mất tác dụng hoặc gây biến chứng nguy hiểm khi dùng chung với kháng sinh.

Bên cạnh những sai lầm trong cách uống, tâm lý "cắt thuốc" giữa chừng cũng là nguyên nhân trực tiếp tạo ra những siêu vi khuẩn. Nhiều người thường ngưng thuốc sau 2-3 ngày khi thấy triệu chứng thuyên giảm, dù liệu trình bác sĩ kê kéo dài đến một tuần. Hành động này vô tình giúp những vi khuẩn khỏe nhất sống sót, học được cách kháng thuốc và nhân lên mạnh mẽ hơn, khiến các loại thuốc cũ trở nên vô dụng trong lần tái phát sau. Cái giá phải trả cho sự tùy tiện này không chỉ là sức khỏe mà còn là gánh nặng tài chính khổng lồ, khi chi phí điều trị một ca kháng thuốc có thể leo thang tới hàng trăm triệu đồng do phải dùng thuốc thế hệ mới hay can thiệp máy móc đắt tiền.

Để kháng sinh thực sự là tấm lá chắn bảo vệ sức khỏe chứ không trở thành gánh nặng, việc bổ sung men vi sinh đúng cách (cách thời điểm uống thuốc ít nhất 2 giờ) là chưa đủ, mà quan trọng hơn là sự tuân thủ tuyệt đối quy tắc "5 Đúng" của Bộ Y tế.

Tuân thủ nguyên tắc "5 Đúng" là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và gia đình trước làn sóng kháng thuốc. 
Đó là không dùng chung đơn thuốc của người khác; chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn; tuân thủ liều lượng theo cân nặng; không tự ý bẻ hay pha thuốc bừa bãi và quan trọng nhất là uống đủ số ngày quy định. Hãy thay đổi thói quen ngay hôm nay và nhớ rằng, tiêm chủng đầy đủ mới là cách phòng bệnh chủ động và văn minh nhất./
N.H
Giúp con thoát bẫy ngọt ngày Tết
Giúp con thoát bẫy ngọt ngày Tết

(SKTE) - Từ những khay mứt đầy ắp sắc màu đến những lon nước ngọt luôn sẵn sàng bật nắp, trẻ nhỏ như lạc vào một ma trận ngọt ngào dịp Tết. Nếu cha mẹ không có cách kiểm soát khéo léo, những niềm vui ấy có thể vô tình trở thành gánh nặng cho hệ tiêu hóa non nớt của con.

Bí quyết giữ ấm cho trẻ ngày giá rét
Bí quyết giữ ấm cho trẻ ngày giá rét

(SKTE) - Mùa lạnh tràn về mang theo nỗi lo canh cánh của cha mẹ về những tiếng ho, cơn sốt ở trẻ. Thế nhưng, ranh giới giữa việc giữ ấm và "ủ chín" con đôi khi rất mong manh. Dưới đây là những "chiếc chìa khóa" giúp cha mẹ bảo vệ bé yêu đi qua mùa đông một cách khỏe mạnh, an lành.

Các bệnh thường gặp mùa Đông – Xuân ở trẻ và cách phòng ngừa
Các bệnh thường gặp mùa Đông – Xuân ở trẻ và cách phòng ngừa

(SKTE) - Mùa Đông - Xuân với thời tiết lạnh, ẩm và thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi để vi rút, vi khuẩn phát triển, khiến nhiều bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa, hô hấp như cúm, ho gà, sởi, rubella, thủy đậu, tay chân miệng… gia tăng mạnh. Thời điểm này cũng diễn ra nhiều lễ hội, hoạt động tập trung đông người, làm nguy cơ bùng phát dịch càng cao. Trong đó, trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền hoặc hệ miễn dịch suy yếu dễ mắc bệnh nhất.

Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay
Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay

(SKTE) – Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những thách thức đa chiều về dịch bệnh, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và sự thay đổi sâu sắc của mô hình bệnh tật, Khoa học Sức khỏe không còn chỉ là lĩnh vực nghiên cứu chuyên môn thuần túy, mà đã trở thành một trụ cột chiến lược trong phát triển con người, phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an ninh y tế quốc gia. Việc nhìn nhận đúng vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay là yêu cầu mang tính cấp thiết, có ý nghĩa lâu dài đối với tương lai của mỗi quốc gia.

Sức khỏe trẻ em Yếu tố quyết định chất lượng nhân lực tương lai
Sức khỏe trẻ em: Yếu tố quyết định chất lượng nhân lực tương lai

(SKTE) - Khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng năm 2045 thực ra không ở đâu xa, mà nằm ngay trong chính bữa ăn, giấc ngủ của thế hệ trẻ hôm nay. Ít ai nhận ra rằng, sự thành bại của nguồn nhân lực tương lai đang được định đoạt từng ngày qua sự chăm sóc hiện tại. Đầu tư cho sức khỏe trẻ em chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho một thế hệ người Việt cao lớn và trí tuệ.

Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em
Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em

(SKTE) - Chúng ta thường nhìn vào chiều cao, cân nặng hay khả năng lướt iPad, điện thoại nhoay nhoáy của con trẻ để tự hào về một thế hệ lớn nhanh như thổi. Nhưng có bao giờ giữa nhịp sống hối hả ấy, cha mẹ giật mình nhận ra đằng sau vẻ ngoài phổng phao, một cuộc khủng hoảng y tế đang âm thầm diễn ra? Từ cột sống oằn mình chịu áp lực, những cái nháy mắt vô thức đến nạn đói vi chất ẩn sau cơ thể thừa cân... thế hệ trẻ Việt đang đối mặt với những lời kêu cứu thầm lặng mà đôi khi, chính sự tiện nghi hiện đại đã khiến chúng ta vô tình lãng quên.

Lương, phụ cấp mới của nhân viên và hoạt động y tế theo quy định từ 1 1 2026
Lương, phụ cấp mới của nhân viên và hoạt động y tế theo quy định từ 1/1/2026

(SKTE) - Nghị quyết 261 năm 2025 của Quốc hội đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong đó quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho nhân viên y tế như, bác sĩ y khoa, dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 khi được tuyển dụng và một số trường hợp được hưởng 100% phụ cấp ưu đãi nghề.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116
Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
Tạp chí Sức khỏe Trẻ em
Địa chỉ: 42 Ngô Thì Nhậm, Hà Nội.
Điện thoại:  0988158008; 0971251286.
Email: suckhoetreem2024@gmail.com.
Giấy phép số 298/GP-BTTTT, ngày 6/10/2024 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
STK: 0021000568719, Ngân hàng Vietcombank
Ghi rõ nguồn Sức khỏe Trẻ em khi phát hành lại thông tin từ website này.
Thiết kế bởi Tập đoàn Trí Nam
Tổng biên tập: TS. Trần Doãn Tiến.
Phó Tổng Biên tập: TS. Nguyễn Văn Minh.
Ủy viên Ban biên tập: Nguyễn Thanh Cao
Trưởng VP đại diện tại TP HCM: TS Nguyễn Chí Tân
P. Trưởng ban Thư ký tòa soạn: Lê Minh Nam.
Tổ chức sự kiện: Nguyễn Văn Mạnh, P. Giám đốc Trung tâm Media
Trị sự: Đoàn Thanh Hà, P. Trưởng ban Trị sự