Mới đây, câu chuyện về nam sinh 19 tuổi, cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Trung Thiên (Hà Tĩnh), đột ngột qua đời sau một cơn đột quỵ khiến nhiều người không khỏi xót xa.
Nam sinh đạt 26,92 điểm trong kỳ thi và vừa nhận giấy báo trúng tuyển ngành Kỹ thuật Nhiệt, Đại học Bách khoa Hà Nội. Khi đang đi làm thêm để dành tiền mua laptop phục vụ việc học, em bất ngờ gặp biến cố sức khỏe và không qua khỏi.
Trao đổi với phòng viên, ThS.BS Đoàn Dư Mạnh - Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cảnh báo, đột quỵ, đột tử cùng các bệnh lý tim mạch, mạch máu não không chỉ xảy ra ở người cao tuổi mà cũng có thể xuất hiện ở người trẻ, thậm chí ở những người trước đó vẫn sinh hoạt, học tập và làm việc bình thường .
Người trẻ vẫn có thể đối mặt với đột quỵ, đột tử
Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, đột quỵ ở người trẻ có thể xảy ra đột ngột và trong nhiều trường hợp, trước đó người bệnh không có biểu hiện rõ ràng.
“Ở người trẻ, đột quỵ có thể xảy ra một cách đột ngột, đa phần không có cảm nhận gì rõ ràng trước đó bởi sức khỏe và khả năng chịu đựng còn tốt. Tuy nhiên, khi đã xảy ra biến cố thì hậu quả có thể rất nặng nề”, bác sĩ Mạnh cho biết.
Không chỉ đột quỵ, người trẻ còn có thể đối mặt với nguy cơ đột tử do tim. Đây là tình trạng có thể xảy ra ngay cả ở những người trước đó vẫn học tập, sinh hoạt và làm việc bình thường.
Một số trường hợp có thể liên quan đến các bất thường bẩm sinh hoặc rối loạn điện học của tim, chẳng hạn hội chứng WPW (Wolff-Parkinson-White). Những bất thường này có thể gây rối loạn nhịp nghiêm trọng, trong một số trường hợp có thể dẫn đến ngừng tim đột ngột.
Các yếu tố như thức đêm kéo dài, lao động nặng, làm việc nhiều giờ hoặc gắng sức có thể trở thành tác nhân khởi phát ở người có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn.
Bên cạnh tim mạch, một số người trẻ cũng có thể gặp đột quỵ não liên quan đến phình mạch. Theo chuyên gia, túi phình có thể tồn tại từ trước nhưng người bệnh không biết. Tình trạng này cũng được lưu ý ở những người có phình mạch não nhưng tập luyện thể thao cường độ cao. Khi chạy marathon, đá bóng hoặc thực hiện các hoạt động gắng sức, huyết áp có thể tăng, trong một số trường hợp làm gia tăng nguy cơ túi phình bị vỡ, gây xuất huyết não.
Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, ở một số trường hợp, bệnh lý có thể được phát hiện muộn hoặc người bệnh chưa từng đi tầm soát, khiến các bất thường về tim mạch và mạch máu não không được nhận biết trước khi biến cố xảy ra. Vì vậy, việc vẫn sinh hoạt, học tập và lao động bình thường không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có nguy cơ.
BS Mạnh khuyến cáo mọi người, dù trẻ hay cao tuổi, không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường như đau đầu, chóng mặt, ngất đột ngột. Mọi người nên chủ động khám sức khỏe định kỳ, trong đó có tầm soát chuyên sâu về đột quỵ và tim mạch, kể cả khi còn trẻ và đang trong độ tuổi lao động.
Nhận diện sớm, cấp cứu đúng cách
Theo bác sĩ Mạnh, người dân, đặc biệt là người trẻ, không nên bỏ qua những dấu hiệu bất thường như đau đầu dữ dội, chóng mặt, ngất đột ngột hoặc những triệu chứng xuất hiện khác thường.
Khi một người đột ngột méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, rối loạn thị giác, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội bất thường, cần nghĩ đến khả năng đột quỵ và nhanh chóng gọi 115, đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ.
“Với bệnh nhân đột quỵ, càng đưa đến bệnh viện sớm càng có cơ hội được điều trị kịp thời. Với ngừng tim đột ngột, cấp cứu ngay từ những phút đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng”, chuyên gia nhấn mạnh.
Người dân cũng tuyệt đối không tự ý cho bệnh nhân uống nước, uống thuốc hay áp dụng các biện pháp như chích máu đầu ngón tay, day bóp, cạo gió. Những cách xử trí này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng để được điều trị.