Mới 18 tuổi nhưng nam thanh niên ở TP.HCM đã nhập viện trong tình trạng lơ mơ, liệt hoàn toàn nửa người bên phải và mất khả năng nói do đột quỵ nhồi máu não. Theo các bác sĩ, thừa cân béo phì có thể là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng góp phần dẫn đến biến cố nghiêm trọng này.
Đột quỵ ở tuổi 18
Bệnh nhân T.H.M. (18 tuổi, TP.HCM) được đưa đến bệnh viện trong tình trạng lơ mơ, liệt hoàn toàn nửa người bên phải và không thể nói chuyện. Khi nhập viện, huyết áp của bệnh nhân lên tới 200/100 mmHg.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) não cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu não diện rộng bán cầu não trái, theo dõi tắc động mạch cảnh trong trái và hẹp nặng động mạch não giữa trái.
Theo BS Nguyễn Huỳnh Thanh, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, đây là trường hợp đáng chú ý bởi người bệnh còn rất trẻ. Bệnh nhân nặng 85 kg, thuộc nhóm thừa cân béo phì.
"Ở độ tuổi này, tình trạng thừa cân béo phì là một dấu hiệu lâm sàng cần được quan tâm vì có thể liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch và đột quỵ", bác sĩ Thanh cho biết.
Vì sao béo phì làm tăng nguy cơ đột quỵ?
Theo các chuyên gia, béo phì không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình hay khả năng vận động mà còn tác động sâu rộng đến hệ tim mạch và mạch máu não.
Khi cơ thể tích tụ quá nhiều mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng, các phản ứng viêm mạn tính có thể xuất hiện, làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu. Tình trạng này tạo điều kiện cho cholesterol lắng đọng, hình thành các mảng xơ vữa và làm tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông.
Nếu cục máu đông làm tắc mạch máu não, người bệnh có thể bị đột quỵ nhồi máu não.
Béo phì cũng được xem là nền tảng thúc đẩy hội chứng chuyển hóa, kéo theo hàng loạt yếu tố nguy cơ khác như tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu và ngưng thở khi ngủ.
Làm gì để giảm nguy cơ đột quỵ?
Theo BS Nguyễn Huỳnh Thanh, việc kiểm soát cân nặng không nên chỉ dựa vào con số trên bàn cân mà cần đánh giá cả vòng eo và các yếu tố chuyển hóa liên quan.
Đối với người châu Á, vòng eo nên duy trì dưới 90 cm ở nam và dưới 80 cm ở nữ. Vòng eo càng lớn, lượng mỡ nội tạng càng nhiều và nguy cơ bệnh lý tim mạch càng cao.
 |
| Ảnh minh họa. |
Để giảm nguy cơ đột quỵ, các chuyên gia khuyến cáo:
- Duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ trung bình mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc chơi thể thao.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán và nước ngọt.
- Kiểm soát cân nặng hợp lý, ưu tiên giảm mỡ thừa và duy trì khối lượng cơ bắp.
- Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu.
- Những người thừa cân, béo phì nên kiểm tra huyết áp ít nhất 1-2 lần mỗi năm và thực hiện các xét nghiệm đường huyết, mỡ máu theo chỉ định của bác sĩ.
Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y khoa. Việc đưa người bệnh đến bệnh viện càng sớm sẽ càng tăng cơ hội điều trị và giảm nguy cơ tử vong hoặc tàn phế.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân ghi nhớ quy tắc FAST:
F (Face): Méo miệng, lệch mặt.
A (Arm): Yếu hoặc liệt tay chân một bên cơ thể.
S (Speech): Nói khó, nói ngọng hoặc không nói được.
T (Time): Gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức.