Thứ Tư, 29/10/2025 11:19 (GMT+7)

Nên ăn thực phẩm giàu beta-carotene để giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng

Nghiên cứu mới cho thấy ăn nhiều thực phẩm giàu beta-carotene như cà rốt, khoai lang, bí ngô có thể giúp giảm 40% nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.
Ảnh đại diện tin bài

Lựa chọn thực phẩm đúng cách có thể giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Ảnh: Westend61.

Theo Yahoo News, nghiên cứu mới này của các nhà khoa học Italy được đăng trên tạp chí European Journal of Clinical Nutrition. Nghiên cứu đã xem xét kỹ hơn một số chất dinh dưỡng nhất định - cụ thể là carotenoid, sắc tố chủ yếu có trong trái cây và rau củ - để xem liệu chúng có thể có lợi ích trong việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng hay không.

Nghiên cứu có gì?

Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ một nghiên cứu đối chứng được thực hiện từ năm 1992 đến năm 1996 tại Italy. Nghiên cứu đối chứng quan sát sự khác biệt giữa một nhóm người mắc một bệnh hoặc kết quả nhất định - trong trường hợp này là ung thư đại trực tràng - với một nhóm người không mắc bệnh hoặc kết quả.

Tổng số người tham gia mắc ung thư đại trực tràng là 1.953, độ tuổi từ 19 đến 74, với độ tuổi trung bình là 62. Nhóm đối chứng không có tiền sử mắc ung thư và bao gồm gần 4.200 người, độ tuổi từ 20 đến 74, với độ tuổi trung bình là 58.

Những người tham gia được hỏi liên quan tình trạng kinh tế xã hội, số đo nhân trắc học (BMI), lối sống (hoạt động thể chất, chế độ ăn uống, lượng rượu uống vào, tình trạng hút thuốc) và tiền sử ung thư trong gia đình.

Các nhà nghiên cứu đã tính toán lượng carotenoid trung bình mà người tham gia tiêu thụ dựa trên bảng câu hỏi tần suất ăn uống (FFQ). Bảng câu hỏi FFQ hỏi người tham gia về lượng thực phẩm hoặc công thức nấu ăn trung bình hàng tuần của họ, cùng với các câu hỏi về lượng rượu tiêu thụ. Người tham gia được chia thành một trong năm nhóm dựa trên lượng carotenoid tiêu thụ.

Kết quả

Các nhà nghiên cứu đã thực hiện một số phân tích thống kê, bao gồm cả việc điều chỉnh yếu tố gây nhiễu tiềm ẩn như hút thuốc và uống rượu (cả hai đều làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng).

Kết quả cho thấy lượng carotenoid tiêu thụ càng cao, tỷ lệ ung thư đại trực tràng càng thấp. Các carotenoid cụ thể cho thấy mối liên hệ nghịch đảo này bao gồm alpha-carotene, beta-carotene, beta-cryptoxanthin và lutein cộng với zeaxanthin.

Mỗi loại carotenoid riêng lẻ đều có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, cũng như tổng lượng carotenoid tiêu thụ. Tuy nhiên, beta-carotene dường như có tác động lớn nhất khi có thể giảm 40% nguy cơ ung thư đại trực tràng.

 Các thực phẩm giàu beta-carotene như khoai lang, cà rốt, cam rất có lợi cho sức khỏe. Ảnh: Shutterstock.

Và lượng carotenoid tiêu thụ càng cao, nguy cơ càng thấp. Ví dụ, những người thuộc nhóm thứ hai, trung bình tiêu thụ gần 16.000 mcg carotenoid mỗi ngày, có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng thấp hơn 18% so với người thuộc nhóm thứ nhất, trong khi những người thuộc nhóm thứ 5 (cao nhất), trung bình tiêu thụ gần 23.000 mcg mỗi ngày, có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng thấp hơn 41%.

Để so sánh, một cốc khoai lang luộc (không vỏ) cung cấp gần 31.000 mcg beta-carotene, trong khi một cốc nước ép cà rốt chứa khoảng 22.000 mcg.

Các loại thực vật giàu carotenoid phổ biến nhất trong nhóm này là cà rốt, trái cây họ cam quýt, rau lá xanh, cà chua và đậu Hà Lan.

Dựa trên bằng chứng khoa học, các nhà nghiên cứu cho rằng carotenoid có tác dụng chống khối u nhờ đặc tính chống oxy hóa cùng khả năng điều chỉnh và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là bảng câu hỏi về tần suất tiêu thụ thực phẩm luôn có hạn chế đối với mọi nghiên cứu. Điều này là do chúng phụ thuộc vào trí nhớ và khả năng ước lượng của người tham gia, dẫn đến khả năng sai lệch và thiếu chính xác. Các nghiên cứu quan sát cũng gây khó khăn cho việc điều chỉnh tất cả yếu tố gây nhiễu tiềm ẩn, điều này làm nảy sinh một hạn chế khác của nghiên cứu.

Chúng ta nên làm gì?

Nghiên cứu này cho thấy việc ăn nhiều thực vật có thể làm giảm nguy cơ ung thư và có lợi cho đường ruột. Ví dụ, ăn nhiều protein thực vật, như các loại đậu, đậu phụ, các loại hạt và hạt giống, có thể thúc đẩy quá trình lão hóa khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ. Nếu bạn gặp vấn đề về đại tiện, chế độ ăn thực vật cũng có thể giúp ích.

Theo nghiên cứu này, thực phẩm giàu carotenoid có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Vì vậy, hãy lựa chọn từ trái cây họ cam quýt, cà rốt, khoai lang, ớt chuông, cà chua, dưa lưới, xoài, bí đỏ, bông cải xanh, đậu Hà Lan và các loại rau lá xanh như rau bina và cải xoăn. Ngoài rau củ, một số loại trái cây giàu carotenoid bao gồm trái cây họ cam quýt, đào, xoài và đu đủ.

Các thói quen khác cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư đại trực tràng, bao gồm hoạt động thể chất thường xuyên, bỏ hút thuốc và hạn chế hoặc tránh uống rượu. Ngủ đủ giấc và kiểm soát những yếu tố gây căng thẳng cũng sẽ góp phần đáng kể vào việc duy trì cơ thể và trí não khỏe mạnh hơn.

Mai Phương
Một đứa trẻ khác biệt không cần bị sửa chữa, mà cần được hiểu
Một đứa trẻ khác biệt không cần bị sửa chữa, mà cần được hiểu

(SKTE) - Trong nhiều cuộc trò chuyện với phụ huynh, có một câu hỏi lặp lại khá nhiều: “Làm sao để con trở lại bình thường?”. Câu hỏi đó nghe rất tự nhiên, nhưng cũng cho thấy một điều – chúng ta đang nhìn sự khác biệt của trẻ như một điều cần phải sửa. Trong khi thực tế, có những đứa trẻ không cần trở thành “bình thường” theo cách người lớn định nghĩa, mà cần được hiểu đúng để có thể phát triển theo cách phù hợp với chính mình.

Suy dinh dưỡng ẩn Khi trẻ “ăn đủ” nhưng vẫn thiếu chất cần thiết
Suy dinh dưỡng ẩn: Khi trẻ “ăn đủ” nhưng vẫn thiếu chất cần thiết

(SKTE) - Nhiều phụ huynh hiện nay nhìn vào cân nặng của con, thấy bé bụ bẫm, mũm mĩm, cảm giác yên tâm rằng con đang khỏe mạnh. Thế nhưng, sức khỏe không chỉ được đo bằng số trên cân hay chiều cao tăng đều. Thực tế, có những trẻ “ăn đủ” nhưng cơ thể vẫn thiếu vi chất, sức đề kháng yếu, phát triển chiều cao chậm, hoặc mệt mỏi kéo dài. Đây là suy dinh dưỡng ẩn – một thách thức âm thầm nhưng ảnh hưởng lâu dài đến thể chất, tinh thần và tương lai của trẻ.

Hành trình tiến bộ của trẻ khuyết tật chậm mà đầy ý nghĩa
Hành trình tiến bộ của trẻ khuyết tật chậm mà đầy ý nghĩa

(SKTE) - Có những hành trình không thể đo bằng mốc thời gian hay những chuẩn phát triển quen thuộc. Với trẻ khuyết tật, sự tiến bộ không đến theo cách người lớn vẫn kỳ vọng. Có khi phải mất nhiều tháng cho một thay đổi rất nhỏ. Nhưng nếu đủ kiên nhẫn để nhìn lại, sẽ thấy những bước đi tưởng chừng chậm ấy chưa bao giờ là vô nghĩa – chỉ là chúng diễn ra theo một cách rất khác.

Những dấu hiệu sức khỏe ở trẻ mà người lớn thường “cho qua”
Những dấu hiệu sức khỏe ở trẻ mà người lớn thường “cho qua”

(SKTE) - Không phải mọi vấn đề sức khỏe ở trẻ đều bắt đầu bằng sốt cao hay cơn đau rõ rệt. Có những thay đổi rất nhỏ, diễn ra lặng lẽ trong sinh hoạt hằng ngày: một cái nheo mắt khi nhìn bảng, một thói quen cúi sát vở, hay chỉ là việc trẻ nhanh mệt hơn vào cuối ngày. Những điều này hiếm khi khiến người lớn lo lắng ngay. Nhưng chính vì “không đáng kể”, chúng lại dễ bị bỏ qua – cho đến khi không còn là những chi tiết nhỏ nữa.

Phòng khám đa khoa trong hệ sinh thái y tế Vai trò đang bị đánh giá thấp
Phòng khám đa khoa trong hệ sinh thái y tế: Vai trò đang bị đánh giá thấp

(SKTE) - Nhiều gia đình có thói quen rất rõ: bệnh nhẹ thì “tự theo dõi thêm”, bệnh nặng mới đi bệnh viện. Phòng khám đa khoa vì thế thường đứng ở một vị trí lưng chừng – không hẳn là lựa chọn đầu tiên, cũng không phải điểm đến khi thật sự lo lắng. Nhưng nếu nhìn từ thực tế vận hành của hệ thống y tế, chính khoảng “lưng chừng” ấy lại là nơi có thể quyết định rất nhiều thứ: phát hiện sớm hay muộn, xử lý đơn giản hay phức tạp, và quan trọng hơn, hành trình chăm sóc sức khỏe có được đi đúng hướng ngay từ đầu hay không.

Trường Đại học Y Dược - ĐHQG Hà Nội chính thức đào tạo Tiến sĩ ngành Răng – Hàm – Mặt
Trường Đại học Y Dược - ĐHQG Hà Nội chính thức đào tạo Tiến sĩ ngành Răng – Hàm – Mặt

(SKTE) - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức cho phép Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội đào tạo trình độ Tiến sĩ ngành Răng – Hàm – Mặt. Đây là dấu mốc quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực nha khoa trình độ cao và thúc đẩy nghiên cứu chuyên sâu tại Việt Nam.

Tái khám và theo dõi sau điều trị Mắt xích thường bị bỏ quên
Tái khám và theo dõi sau điều trị: Mắt xích thường bị bỏ quên

(SKTE) - Trong nhiều trường hợp, hành trình chăm sóc sức khỏe cho trẻ kết thúc ngay khi triệu chứng biến mất. Đứa trẻ hết sốt, hết ho, ăn uống trở lại, gia đình thở phào – và mọi thứ được xem như đã xong. Nhưng với người làm nghề, đó thường chưa phải là điểm kết thúc, mà chỉ là lúc cơ thể bắt đầu bước vào giai đoạn hồi phục thực sự. Chính khoảng “đã ổn rồi” ấy, nếu không được theo dõi, lại là nơi dễ phát sinh những vấn đề âm thầm nhất.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116