Thứ Ba, 06/01/2026 07:59 (GMT+7)

Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em

(SKTE) - Chúng ta thường nhìn vào chiều cao, cân nặng hay khả năng lướt iPad, điện thoại nhoay nhoáy của con trẻ để tự hào về một thế hệ lớn nhanh như thổi. Nhưng có bao giờ giữa nhịp sống hối hả ấy, cha mẹ giật mình nhận ra đằng sau vẻ ngoài phổng phao, một cuộc khủng hoảng y tế đang âm thầm diễn ra? Từ cột sống oằn mình chịu áp lực, những cái nháy mắt vô thức đến nạn đói vi chất ẩn sau cơ thể thừa cân... thế hệ trẻ Việt đang đối mặt với những lời kêu cứu thầm lặng mà đôi khi, chính sự tiện nghi hiện đại đã khiến chúng ta vô tình lãng quên.
Ảnh đại diện tin bài

Đằng sau sự im lặng ngoan ngoãn khi xem điện thoại là áp lực khổng lồ đè nặng lên cột sống non nớt của trẻ.

Nếu nghĩ rằng đau mỏi vai gáy là đặc sản của dân văn phòng, có lẽ chúng ta cần nhìn lại tư thế của con mình ngay lúc này. Các bác sĩ chấn thương chỉnh hình đang phải tiếp nhận những bệnh nhân chỉ mới độ tuổi tiểu học nhưng lại mang cột sống thoái hóa của người già. Thuật ngữ Tech Neck (Hội chứng cổ rùa) ra đời như một lời cảnh báo ám ảnh của y học học đường: Khi trẻ cúi đầu 60 độ để nhìn màn hình, cột sống cổ mỏng manh phải gánh chịu sức nặng tương đương 27kg. Hãy thử tưởng tượng, con bạn đang phải cõng một bao gạo 25kg trên cổ suốt nhiều giờ mỗi ngày.

Thực tế đau lòng là năm 2024, có tới 69% trẻ em được khảo sát báo cáo tình trạng đau cổ. Con số này lên tới hơn 83% ở nhóm thanh thiếu niên dùng điện thoại trên 3 giờ mỗi ngày. Cột sống của con sinh ra là để vươn cao vận động, không phải để làm giá đỡ cho những thiết bị điện tử.

Sự xâm nhập của thế giới số không chỉ dừng lại ở những tổn thương xương khớp hữu hình. Năm 2024-2025 đánh dấu sự gia tăng đáng lo ngại của những tổn thương vô hình nơi hệ thần kinh. Các bệnh viện Nhi liên tục ghi nhận sự gia tăng của trẻ mắc hội chứng Tic – những cái giật cơ, nháy mắt hay phát âm vô thức – hệ quả trực tiếp từ việc hệ dopaminergic bị rối loạn do ánh sáng xanh và sự kích thích liên tục từ màn hình. Chiếc điện thoại thông minh, vốn được coi là bảo mẫu điện tử giúp con ngồi yên, nay lại trở thành tác nhân khiến thế hệ trẻ trở nên lo âu hơn bao giờ hết.

Chưa dừng lại ở đó, lối sống ít vận động kết hợp với ma trận hóa chất trong đồ nhựa, mỹ phẩm đang thúc đẩy đồng hồ sinh học của trẻ chạy nhanh bất thường. Tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, hàng trăm trẻ đang được quản lý điều trị dậy thì sớm. Tuổi thơ của các em đang bị đánh cắp, và chiều cao trưởng thành bị đe dọa nghiêm trọng bởi quá trình lão hóa sinh học diễn ra quá sớm này.

Trẻ có thể thừa cân, béo phì nhưng cơ thể bên trong lại đang kêu cứu vì thiếu hụt những vi chất thiết yếu. 

Chúng ta cũng đang đối mặt với một nghịch lý dinh dưỡng mang tên Nạn đói tiềm ẩn. Tại các đô thị lớn như TP.HCM, tỷ lệ học sinh thừa cân béo phì đã vượt mức 37%. Trẻ trông có vẻ bụ bẫm, tròn trịa, nhưng thực chất cơ thể lại đang cạn kiệt vi chất. Theo Viện Dinh dưỡng, hơn 53% trẻ từ 6 đến 59 tháng tuổi thiếu kẽm – một sự thiếu hụt âm thầm bào mòn hệ miễn dịch và trí tuệ mà mắt thường không thể nhìn thấy. Cộng hưởng với môi trường ô nhiễm khói bụi và tiếng ồn đô thị, sức đề kháng và khả năng tập trung của trẻ đang bị thử thách hơn bao giờ hết.

Những vấn đề sức khỏe kể trên được gọi là bị lãng quên bởi chúng không gây đau đớn tức thì như gãy tay hay sốt cao, nhưng chúng lại âm thầm kiến tạo nên một nền tảng thể chất yếu ớt cho cả cuộc đời.

Làm cha mẹ hiện đại thật khó, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt hơn mỗi ngày bằng những hành động nhỏ. Hãy cùng con rời xa thế giới ảo để tận hưởng niềm vui thực tại, chú trọng những bữa ăn giàu dinh dưỡng để lấp đầy những cơn đói vi chất tiềm ẩn. Và xin hãy nhớ, điểm số có thể cải thiện, nhưng sức khỏe tâm thần cần được vun đắp mỗi ngày. Hãy lắng nghe con nhiều hơn, vì một tương lai khỏe mạnh bắt đầu từ sự thấu hiểu của cha mẹ hôm nay.

N.H
Suy dinh dưỡng ẩn Khi trẻ “ăn đủ” nhưng vẫn thiếu chất cần thiết
Suy dinh dưỡng ẩn: Khi trẻ “ăn đủ” nhưng vẫn thiếu chất cần thiết

(SKTE) - Nhiều phụ huynh hiện nay nhìn vào cân nặng của con, thấy bé bụ bẫm, mũm mĩm, cảm giác yên tâm rằng con đang khỏe mạnh. Thế nhưng, sức khỏe không chỉ được đo bằng số trên cân hay chiều cao tăng đều. Thực tế, có những trẻ “ăn đủ” nhưng cơ thể vẫn thiếu vi chất, sức đề kháng yếu, phát triển chiều cao chậm, hoặc mệt mỏi kéo dài. Đây là suy dinh dưỡng ẩn – một thách thức âm thầm nhưng ảnh hưởng lâu dài đến thể chất, tinh thần và tương lai của trẻ.

Hành trình tiến bộ của trẻ khuyết tật chậm mà đầy ý nghĩa
Hành trình tiến bộ của trẻ khuyết tật chậm mà đầy ý nghĩa

(SKTE) - Có những hành trình không thể đo bằng mốc thời gian hay những chuẩn phát triển quen thuộc. Với trẻ khuyết tật, sự tiến bộ không đến theo cách người lớn vẫn kỳ vọng. Có khi phải mất nhiều tháng cho một thay đổi rất nhỏ. Nhưng nếu đủ kiên nhẫn để nhìn lại, sẽ thấy những bước đi tưởng chừng chậm ấy chưa bao giờ là vô nghĩa – chỉ là chúng diễn ra theo một cách rất khác.

Những dấu hiệu sức khỏe ở trẻ mà người lớn thường “cho qua”
Những dấu hiệu sức khỏe ở trẻ mà người lớn thường “cho qua”

(SKTE) - Không phải mọi vấn đề sức khỏe ở trẻ đều bắt đầu bằng sốt cao hay cơn đau rõ rệt. Có những thay đổi rất nhỏ, diễn ra lặng lẽ trong sinh hoạt hằng ngày: một cái nheo mắt khi nhìn bảng, một thói quen cúi sát vở, hay chỉ là việc trẻ nhanh mệt hơn vào cuối ngày. Những điều này hiếm khi khiến người lớn lo lắng ngay. Nhưng chính vì “không đáng kể”, chúng lại dễ bị bỏ qua – cho đến khi không còn là những chi tiết nhỏ nữa.

Phòng khám đa khoa trong hệ sinh thái y tế Vai trò đang bị đánh giá thấp
Phòng khám đa khoa trong hệ sinh thái y tế: Vai trò đang bị đánh giá thấp

(SKTE) - Nhiều gia đình có thói quen rất rõ: bệnh nhẹ thì “tự theo dõi thêm”, bệnh nặng mới đi bệnh viện. Phòng khám đa khoa vì thế thường đứng ở một vị trí lưng chừng – không hẳn là lựa chọn đầu tiên, cũng không phải điểm đến khi thật sự lo lắng. Nhưng nếu nhìn từ thực tế vận hành của hệ thống y tế, chính khoảng “lưng chừng” ấy lại là nơi có thể quyết định rất nhiều thứ: phát hiện sớm hay muộn, xử lý đơn giản hay phức tạp, và quan trọng hơn, hành trình chăm sóc sức khỏe có được đi đúng hướng ngay từ đầu hay không.

Trường Đại học Y Dược - ĐHQG Hà Nội chính thức đào tạo Tiến sĩ ngành Răng – Hàm – Mặt
Trường Đại học Y Dược - ĐHQG Hà Nội chính thức đào tạo Tiến sĩ ngành Răng – Hàm – Mặt

(SKTE) - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức cho phép Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội đào tạo trình độ Tiến sĩ ngành Răng – Hàm – Mặt. Đây là dấu mốc quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực nha khoa trình độ cao và thúc đẩy nghiên cứu chuyên sâu tại Việt Nam.

Tái khám và theo dõi sau điều trị Mắt xích thường bị bỏ quên
Tái khám và theo dõi sau điều trị: Mắt xích thường bị bỏ quên

(SKTE) - Trong nhiều trường hợp, hành trình chăm sóc sức khỏe cho trẻ kết thúc ngay khi triệu chứng biến mất. Đứa trẻ hết sốt, hết ho, ăn uống trở lại, gia đình thở phào – và mọi thứ được xem như đã xong. Nhưng với người làm nghề, đó thường chưa phải là điểm kết thúc, mà chỉ là lúc cơ thể bắt đầu bước vào giai đoạn hồi phục thực sự. Chính khoảng “đã ổn rồi” ấy, nếu không được theo dõi, lại là nơi dễ phát sinh những vấn đề âm thầm nhất.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116