Thứ Năm, 06/11/2025 11:05 (GMT+7)

Trẻ bị nôn và tiêu chảy cấp: '3 nguyên tắc vàng' chăm sóc tại nhà và dấu hiệu mất nước nặng

(SKTE) - Tiêu chảy cấp là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ nhỏ, không phải do mầm bệnh mà chủ yếu là do mất nước. Khi con bị nôn và tiêu chảy ồ ạt (thường do Rotavirus), việc quan trọng nhất là bù nước đúng cách. Bài viết này hướng dẫn cha mẹ 3 nguyên tắc vàng để chăm sóc con an toàn tại nhà.
Ảnh đại diện tin bài

Tiêu chảy cấp do Rotavirus có thể gây mất nước nghiêm trọng và nhanh chóng nếu không được bù dịch đúng cách.

Tiêu chảy cấp là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới. Nguyên nhân tử vong chủ yếu là do tình trạng mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng.

Nguyên nhân chính

- Rotavirus: Là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy nặng, mất nước và nhập viện ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Triệu chứng đặc trưng là trẻ thường nôn nhiều trước (khoảng 6-12 giờ), sau đó bắt đầu tiêu chảy ồ ạt, phân lỏng toàn nước và không có máu.

-Viêm dạ dày - ruột (Cúm dạ dày): Cũng do virus gây ra, với triệu chứng buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Bệnh thường tự khỏi sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách.

Chăm sóc tại nhà (3 nguyên tắc vàng)

1. Bù nước và điện giải (Quan trọng nhất) Phải cho trẻ uống dung dịch Oresol (ORS) ngay khi bắt đầu tiêu chảy.

Cách pha: Luôn pha Oresol theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì. Tuyệt đối không pha đặc hoặc loãng hơn, không pha chung với sữa hay nước trái cây. Không nên mua Oresol đóng chai .

Cách uống: Cho trẻ uống liên tục thay nước. Với trẻ nhỏ, dùng thìa bón liên tục, 1-2 phút/thìa. Nếu trẻ nôn, hãy tạm dừng 10 phút, sau đó cho uống lại với tốc độ chậm hơn.

Nguyên tắc vàng khi trẻ tiêu chảy là bù nước và điện giải. Luôn pha Oresol

theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì. 

2. Bổ sung Kẽm Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo bổ sung Kẽm ngay khi trẻ bị tiêu chảy cấp. Kẽm giúp rút ngắn thời gian bệnh và hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột.

Liều lượng khuyến cáo: 10mg/ngày (trẻ < 6 tháng) và 20mg/ngày (trẻ > 6 tháng), uống liên tục trong 10-14 ngày.

3. Dinh dưỡng Tuyệt đối không bắt trẻ nhịn ăn. Việc này khiến trẻ càng thêm suy kiệt. Cần tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc ăn các thức ăn dễ tiêu (cháo, súp). Sữa chua chứa lợi khuẩn cũng rất tốt cho đường ruột lúc này.

Dấu hiệu Cờ Đỏ (Mất nước nặng - Cần nhập viện ngay)

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, cha mẹ phải đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được bù dịch qua đường tĩnh mạch (truyền dịch).

- Trẻ mệt lả, li bì, hoặc vật vã, kích thích.

- Mắt trũng sâu.

- Khóc không có nước mắt.

- Miệng và lưỡi rất khô.

- Trẻ không đi tiểu trong vòng 6-8 giờ.

- Dấu hiệu rất nặng: nhịp tim nhanh, co giật.

 DẤU HIỆU CỜ ĐỎ: Mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, và môi khô là những dấu hiệu rõ rệt của tình trạng mất nước nặng, cần nhập viện ngay.
Với bệnh lý tiêu hóa, bù nước bằng Oresol đúng cách là yếu tố sống còn. Cha mẹ cần kiên nhẫn cho con uống từng thìa và bổ sung kẽm theo khuyến cáo. Tuyệt đối không bắt con nhịn ăn. Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu mất nước nặng như mắt trũng, khóc không có nước mắt, hoặc li bì, hãy đưa con đến bệnh viện ngay lập tức.
N.H
Giúp con thoát bẫy ngọt ngày Tết
Giúp con thoát bẫy ngọt ngày Tết

(SKTE) - Từ những khay mứt đầy ắp sắc màu đến những lon nước ngọt luôn sẵn sàng bật nắp, trẻ nhỏ như lạc vào một ma trận ngọt ngào dịp Tết. Nếu cha mẹ không có cách kiểm soát khéo léo, những niềm vui ấy có thể vô tình trở thành gánh nặng cho hệ tiêu hóa non nớt của con.

Bí quyết giữ ấm cho trẻ ngày giá rét
Bí quyết giữ ấm cho trẻ ngày giá rét

(SKTE) - Mùa lạnh tràn về mang theo nỗi lo canh cánh của cha mẹ về những tiếng ho, cơn sốt ở trẻ. Thế nhưng, ranh giới giữa việc giữ ấm và "ủ chín" con đôi khi rất mong manh. Dưới đây là những "chiếc chìa khóa" giúp cha mẹ bảo vệ bé yêu đi qua mùa đông một cách khỏe mạnh, an lành.

Các bệnh thường gặp mùa Đông – Xuân ở trẻ và cách phòng ngừa
Các bệnh thường gặp mùa Đông – Xuân ở trẻ và cách phòng ngừa

(SKTE) - Mùa Đông - Xuân với thời tiết lạnh, ẩm và thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi để vi rút, vi khuẩn phát triển, khiến nhiều bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa, hô hấp như cúm, ho gà, sởi, rubella, thủy đậu, tay chân miệng… gia tăng mạnh. Thời điểm này cũng diễn ra nhiều lễ hội, hoạt động tập trung đông người, làm nguy cơ bùng phát dịch càng cao. Trong đó, trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền hoặc hệ miễn dịch suy yếu dễ mắc bệnh nhất.

Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay
Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay

(SKTE) – Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những thách thức đa chiều về dịch bệnh, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và sự thay đổi sâu sắc của mô hình bệnh tật, Khoa học Sức khỏe không còn chỉ là lĩnh vực nghiên cứu chuyên môn thuần túy, mà đã trở thành một trụ cột chiến lược trong phát triển con người, phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an ninh y tế quốc gia. Việc nhìn nhận đúng vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Khoa học Sức khỏe trong giai đoạn hiện nay là yêu cầu mang tính cấp thiết, có ý nghĩa lâu dài đối với tương lai của mỗi quốc gia.

Sức khỏe trẻ em Yếu tố quyết định chất lượng nhân lực tương lai
Sức khỏe trẻ em: Yếu tố quyết định chất lượng nhân lực tương lai

(SKTE) - Khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng năm 2045 thực ra không ở đâu xa, mà nằm ngay trong chính bữa ăn, giấc ngủ của thế hệ trẻ hôm nay. Ít ai nhận ra rằng, sự thành bại của nguồn nhân lực tương lai đang được định đoạt từng ngày qua sự chăm sóc hiện tại. Đầu tư cho sức khỏe trẻ em chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho một thế hệ người Việt cao lớn và trí tuệ.

Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em
Những căn bệnh thời đại đang tàn phá trẻ em

(SKTE) - Chúng ta thường nhìn vào chiều cao, cân nặng hay khả năng lướt iPad, điện thoại nhoay nhoáy của con trẻ để tự hào về một thế hệ lớn nhanh như thổi. Nhưng có bao giờ giữa nhịp sống hối hả ấy, cha mẹ giật mình nhận ra đằng sau vẻ ngoài phổng phao, một cuộc khủng hoảng y tế đang âm thầm diễn ra? Từ cột sống oằn mình chịu áp lực, những cái nháy mắt vô thức đến nạn đói vi chất ẩn sau cơ thể thừa cân... thế hệ trẻ Việt đang đối mặt với những lời kêu cứu thầm lặng mà đôi khi, chính sự tiện nghi hiện đại đã khiến chúng ta vô tình lãng quên.

Lương, phụ cấp mới của nhân viên và hoạt động y tế theo quy định từ 1 1 2026
Lương, phụ cấp mới của nhân viên và hoạt động y tế theo quy định từ 1/1/2026

(SKTE) - Nghị quyết 261 năm 2025 của Quốc hội đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong đó quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho nhân viên y tế như, bác sĩ y khoa, dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 khi được tuyển dụng và một số trường hợp được hưởng 100% phụ cấp ưu đãi nghề.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116
Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
Tạp chí Sức khỏe Trẻ em
Địa chỉ: 42 Ngô Thì Nhậm, Hà Nội.
Điện thoại:  0988158008; 0971251286.
Email: suckhoetreem2024@gmail.com.
Giấy phép số 298/GP-BTTTT, ngày 6/10/2024 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
STK: 0021000568719, Ngân hàng Vietcombank
Ghi rõ nguồn Sức khỏe Trẻ em khi phát hành lại thông tin từ website này.
Thiết kế bởi Tập đoàn Trí Nam
Tổng biên tập: TS. Trần Doãn Tiến.
Phó Tổng Biên tập: TS. Nguyễn Văn Minh.
Ủy viên Ban biên tập: Nguyễn Thanh Cao
Trưởng VP đại diện tại TP HCM: TS Nguyễn Chí Tân
P. Trưởng ban Thư ký tòa soạn: Lê Minh Nam.
Tổ chức sự kiện: Nguyễn Văn Mạnh, P. Giám đốc Trung tâm Media
Trị sự: Đoàn Thanh Hà, P. Trưởng ban Trị sự