Thứ Năm, 06/11/2025 11:05 (GMT+7)

Trẻ bị nôn và tiêu chảy cấp: '3 nguyên tắc vàng' chăm sóc tại nhà và dấu hiệu mất nước nặng

(SKTE) - Tiêu chảy cấp là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ nhỏ, không phải do mầm bệnh mà chủ yếu là do mất nước. Khi con bị nôn và tiêu chảy ồ ạt (thường do Rotavirus), việc quan trọng nhất là bù nước đúng cách. Bài viết này hướng dẫn cha mẹ 3 nguyên tắc vàng để chăm sóc con an toàn tại nhà.
Ảnh đại diện tin bài

Tiêu chảy cấp do Rotavirus có thể gây mất nước nghiêm trọng và nhanh chóng nếu không được bù dịch đúng cách.

Tiêu chảy cấp là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới. Nguyên nhân tử vong chủ yếu là do tình trạng mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng.

Nguyên nhân chính

- Rotavirus: Là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy nặng, mất nước và nhập viện ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Triệu chứng đặc trưng là trẻ thường nôn nhiều trước (khoảng 6-12 giờ), sau đó bắt đầu tiêu chảy ồ ạt, phân lỏng toàn nước và không có máu.

-Viêm dạ dày - ruột (Cúm dạ dày): Cũng do virus gây ra, với triệu chứng buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Bệnh thường tự khỏi sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách.

Chăm sóc tại nhà (3 nguyên tắc vàng)

1. Bù nước và điện giải (Quan trọng nhất) Phải cho trẻ uống dung dịch Oresol (ORS) ngay khi bắt đầu tiêu chảy.

Cách pha: Luôn pha Oresol theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì. Tuyệt đối không pha đặc hoặc loãng hơn, không pha chung với sữa hay nước trái cây. Không nên mua Oresol đóng chai .

Cách uống: Cho trẻ uống liên tục thay nước. Với trẻ nhỏ, dùng thìa bón liên tục, 1-2 phút/thìa. Nếu trẻ nôn, hãy tạm dừng 10 phút, sau đó cho uống lại với tốc độ chậm hơn.

Nguyên tắc vàng khi trẻ tiêu chảy là bù nước và điện giải. Luôn pha Oresol

theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì. 

2. Bổ sung Kẽm Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo bổ sung Kẽm ngay khi trẻ bị tiêu chảy cấp. Kẽm giúp rút ngắn thời gian bệnh và hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột.

Liều lượng khuyến cáo: 10mg/ngày (trẻ < 6 tháng) và 20mg/ngày (trẻ > 6 tháng), uống liên tục trong 10-14 ngày.

3. Dinh dưỡng Tuyệt đối không bắt trẻ nhịn ăn. Việc này khiến trẻ càng thêm suy kiệt. Cần tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc ăn các thức ăn dễ tiêu (cháo, súp). Sữa chua chứa lợi khuẩn cũng rất tốt cho đường ruột lúc này.

Dấu hiệu Cờ Đỏ (Mất nước nặng - Cần nhập viện ngay)

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, cha mẹ phải đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được bù dịch qua đường tĩnh mạch (truyền dịch).

- Trẻ mệt lả, li bì, hoặc vật vã, kích thích.

- Mắt trũng sâu.

- Khóc không có nước mắt.

- Miệng và lưỡi rất khô.

- Trẻ không đi tiểu trong vòng 6-8 giờ.

- Dấu hiệu rất nặng: nhịp tim nhanh, co giật.

 DẤU HIỆU CỜ ĐỎ: Mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, và môi khô là những dấu hiệu rõ rệt của tình trạng mất nước nặng, cần nhập viện ngay.
Với bệnh lý tiêu hóa, bù nước bằng Oresol đúng cách là yếu tố sống còn. Cha mẹ cần kiên nhẫn cho con uống từng thìa và bổ sung kẽm theo khuyến cáo. Tuyệt đối không bắt con nhịn ăn. Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu mất nước nặng như mắt trũng, khóc không có nước mắt, hoặc li bì, hãy đưa con đến bệnh viện ngay lập tức.
N.H
Nhiều sinh viên mất ngủ kéo dài nhưng không xem đó là vấn đề sức khỏe
Nhiều sinh viên mất ngủ kéo dài nhưng không xem đó là vấn đề sức khỏe

(SKTE) - Thức đến 3–4 giờ sáng, ngủ vài tiếng rồi tiếp tục học tập, làm thêm đã trở thành nhịp sống quen thuộc của nhiều sinh viên hiện nay. Điều đáng lo là không ít người trẻ xem mất ngủ như một phần “bình thường” của tuổi trẻ mà không nhận ra cơ thể và não bộ đang âm thầm kiệt sức.

Những dấu hiệu trẻ thiếu chất nghiêm trọng
Những dấu hiệu trẻ thiếu chất nghiêm trọng

(SKTE)- Nhiều cha mẹ nghĩ rằng chỉ cần trẻ ăn được, tăng cân hoặc ít bệnh là đã khỏe mạnh. Nhưng trong thực tế, có những đứa trẻ nhìn bên ngoài hoàn toàn bình thường nhưng cơ thể lại đang thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài theo cách rất âm thầm. Điều đáng lo là các dấu hiệu ban đầu thường không quá rõ ràng, diễn ra từ từ nên dễ bị xem là “cơ địa”, “biếng ăn theo giai đoạn” hoặc “lớn lên sẽ tự hết”.

Cảnh báo nguy cơ biến chứng ho gà ở trẻ sơ sinh
Cảnh báo nguy cơ biến chứng ho gà ở trẻ sơ sinh

(SKTE) - Trẻ sơ sinh, đặc biệt là nhóm dưới 3 tháng tuổi, là đối tượng có nguy cơ cao gặp các biến chứng nghiêm trọng và tử vong do bệnh ho gà. Để bảo vệ trẻ trong giai đoạn chưa đủ tuổi chủng ngừa, các chuyên gia y tế khuyến nghị phụ nữ mang thai cần chủ động tiêm vắc-xin phòng bệnh.

Bệnh viện E Thành công với kỹ thuật thay van tim không cần mổ TAVI cho bệnh nhân cao tuổi
Bệnh viện E: Thành công với kỹ thuật thay van tim không cần mổ TAVI cho bệnh nhân cao tuổi

(SKTE) - Các bác sĩ Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện E vừa thực hiện thành công bằng kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da (TAVI) cho hai bệnh nhân 91 tuổi và 74 tuổi, đều mắc hẹp khít van động mạch chủ, suy tim nặng và cần can thiệp sớm. Đây là phương pháp can thiệp tim mạch hiện đại, ít xâm lấn, giúp rút ngắn thời gian hồi phục và giảm nguy cơ biến chứng.

Những thói quen tưởng là yêu thương nhưng đang âm thầm làm tổn thương con
Những thói quen tưởng là yêu thương nhưng đang âm thầm làm tổn thương con

(SKTE) - Không có cha mẹ nào muốn làm hại con mình. Phần lớn những điều người lớn làm đều bắt đầu từ tình yêu, từ nỗi lo và mong muốn con có tương lai tốt hơn. Nhưng trong thực tế, có những thói quen được duy trì mỗi ngày dưới danh nghĩa “vì con”, lại đang tạo ra áp lực tâm lý, làm suy giảm sự tự tin và ảnh hưởng đến quá trình trưởng thành của trẻ theo cách rất âm thầm.

Hướng dẫn chăm sóc trẻ mắc viêm phế quản tại nhà an toàn
Hướng dẫn chăm sóc trẻ mắc viêm phế quản tại nhà an toàn

(SKTE) - Viêm phế quản là một trong những bệnh lý đường hô hấp thường gặp nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt vào các thời điểm giao mùa. Nắm vững những nguyên tắc chăm sóc khoa học tại nhà sẽ giúp quá trình phục hồi của trẻ diễn ra nhanh chóng, đồng thời giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

Một tuổi thơ thiếu an toàn sẽ đi theo đứa trẻ đến tận tuổi trưởng thành
Một tuổi thơ thiếu an toàn sẽ đi theo đứa trẻ đến tận tuổi trưởng thành

(SKTE) - Có những đứa trẻ lớn lên mà chưa từng bị đánh một trận quá nặng. Không có thương tích nghiêm trọng. Không có câu chuyện nào đủ lớn để người ngoài nhìn vào và lập tức gọi tên là “bạo hành”. Nhưng tuổi thơ của các em lại được bao phủ bởi cảm giác căng thẳng kéo dài: sợ tiếng quát lớn, sợ làm sai, sợ khiến người lớn thất vọng, sợ bầu không khí trong nhà bất ngờ trở nên nặng nề.

Béo phì ở trẻ nguy hiểm hơn bạn nghĩ
Béo phì ở trẻ nguy hiểm hơn bạn nghĩ

(SKTE) - Trong nhiều gia đình, một đứa trẻ “mũm mĩm” vẫn thường được xem là dấu hiệu của khỏe mạnh. Những câu nói như “trẻ con phải có da có thịt” hay “lớn lên rồi sẽ cao, sẽ gầy lại” vẫn xuất hiện khá phổ biến. Cách nhìn này không phải vô cớ – nó đến từ một giai đoạn mà thiếu dinh dưỡng từng là nỗi lo lớn hơn dư thừa. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, khi điều kiện sống thay đổi nhanh, quan niệm ấy đang dần trở nên không còn phù hợp.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116