Thứ Năm, 06/11/2025 11:05 (GMT+7)

Trẻ bị nôn và tiêu chảy cấp: '3 nguyên tắc vàng' chăm sóc tại nhà và dấu hiệu mất nước nặng

(SKTE) - Tiêu chảy cấp là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ nhỏ, không phải do mầm bệnh mà chủ yếu là do mất nước. Khi con bị nôn và tiêu chảy ồ ạt (thường do Rotavirus), việc quan trọng nhất là bù nước đúng cách. Bài viết này hướng dẫn cha mẹ 3 nguyên tắc vàng để chăm sóc con an toàn tại nhà.
Ảnh đại diện tin bài

Tiêu chảy cấp do Rotavirus có thể gây mất nước nghiêm trọng và nhanh chóng nếu không được bù dịch đúng cách.

Tiêu chảy cấp là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới. Nguyên nhân tử vong chủ yếu là do tình trạng mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng.

Nguyên nhân chính

- Rotavirus: Là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy nặng, mất nước và nhập viện ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Triệu chứng đặc trưng là trẻ thường nôn nhiều trước (khoảng 6-12 giờ), sau đó bắt đầu tiêu chảy ồ ạt, phân lỏng toàn nước và không có máu.

-Viêm dạ dày - ruột (Cúm dạ dày): Cũng do virus gây ra, với triệu chứng buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Bệnh thường tự khỏi sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách.

Chăm sóc tại nhà (3 nguyên tắc vàng)

1. Bù nước và điện giải (Quan trọng nhất) Phải cho trẻ uống dung dịch Oresol (ORS) ngay khi bắt đầu tiêu chảy.

Cách pha: Luôn pha Oresol theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì. Tuyệt đối không pha đặc hoặc loãng hơn, không pha chung với sữa hay nước trái cây. Không nên mua Oresol đóng chai .

Cách uống: Cho trẻ uống liên tục thay nước. Với trẻ nhỏ, dùng thìa bón liên tục, 1-2 phút/thìa. Nếu trẻ nôn, hãy tạm dừng 10 phút, sau đó cho uống lại với tốc độ chậm hơn.

Nguyên tắc vàng khi trẻ tiêu chảy là bù nước và điện giải. Luôn pha Oresol

theo đúng tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì. 

2. Bổ sung Kẽm Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo bổ sung Kẽm ngay khi trẻ bị tiêu chảy cấp. Kẽm giúp rút ngắn thời gian bệnh và hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột.

Liều lượng khuyến cáo: 10mg/ngày (trẻ < 6 tháng) và 20mg/ngày (trẻ > 6 tháng), uống liên tục trong 10-14 ngày.

3. Dinh dưỡng Tuyệt đối không bắt trẻ nhịn ăn. Việc này khiến trẻ càng thêm suy kiệt. Cần tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc ăn các thức ăn dễ tiêu (cháo, súp). Sữa chua chứa lợi khuẩn cũng rất tốt cho đường ruột lúc này.

Dấu hiệu Cờ Đỏ (Mất nước nặng - Cần nhập viện ngay)

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, cha mẹ phải đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được bù dịch qua đường tĩnh mạch (truyền dịch).

- Trẻ mệt lả, li bì, hoặc vật vã, kích thích.

- Mắt trũng sâu.

- Khóc không có nước mắt.

- Miệng và lưỡi rất khô.

- Trẻ không đi tiểu trong vòng 6-8 giờ.

- Dấu hiệu rất nặng: nhịp tim nhanh, co giật.

 DẤU HIỆU CỜ ĐỎ: Mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, và môi khô là những dấu hiệu rõ rệt của tình trạng mất nước nặng, cần nhập viện ngay.
Với bệnh lý tiêu hóa, bù nước bằng Oresol đúng cách là yếu tố sống còn. Cha mẹ cần kiên nhẫn cho con uống từng thìa và bổ sung kẽm theo khuyến cáo. Tuyệt đối không bắt con nhịn ăn. Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu mất nước nặng như mắt trũng, khóc không có nước mắt, hoặc li bì, hãy đưa con đến bệnh viện ngay lập tức.
N.H
Bệnh viện Bạch Mai Khi ‘trái tim ra mệnh lệnh’
Bệnh viện Bạch Mai: Khi ‘trái tim ra mệnh lệnh’

(SKTE) - PGS.TS Đào Xuân Cơ, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh: khi 'trái tim ra mệnh lệnh', mọi rào cản về thời gian và mệt mỏi đều lùi lại phía sau. Với đội ngũ y bác sĩ nơi đây, mỗi người là một 'nhịp thở' đồng hành cùng bệnh nhân, lấy sự hồi sinh của người bệnh làm thước đo cho năng lực chuyên môn và lương tâm nghề nghiệp.

Đôi chân ‘mềm’ bước đi vững chãi
Đôi chân ‘mềm’ bước đi vững chãi

Không chỉ vượt lên những giới hạn của bản thân, Thạc sĩ Hoàng Đức Đương còn ghi dấu ấn của một nhà lãnh đạo tâm huyết trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt. Suốt 12 năm qua, Hoàng Đức Đương đã dành trọn trí lực và tình yêu nghề để đồng hành cùng hàng ngàn trẻ khuyết tật trên hành trình hòa nhập tại Hệ thống trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Hương Ban Mai.

Thanh lọc cơ thể sau Tết như nào cho hiệu quả
Thanh lọc cơ thể sau Tết như nào cho hiệu quả?

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán với đặc trưng ăn uống dư thừa đạm, chất béo, đồ ngọt và rượu bia, nhiều người có xu hướng tìm đến các phương pháp “thanh lọc cơ thể” (detox) với mong muốn nhanh chóng phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, không ít quan niệm phổ biến lại thiếu cơ sở khoa học, thậm chí tiềm ẩn rủi ro.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116