Nhiều thói quen ăn uống gây nguy cơ bệnh tật
Tại hội thảo khoa học “Vai trò dinh dưỡng từ các loại hạt đối với sức khỏe và phòng chống bệnh không lây nhiễm”, do Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) phối hợp với Trung tâm nghiên cứu VSAC tổ chức ngày 26/6, các chuyên gia cho biết, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân chung gây ra 74% tổng số ca tử vong toàn cầu.
Tại Việt Nam, các bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân gây ra 80% số ca tử vong, trong đó chủ yếu là bệnh tim mạch, ung thư, đái tháo đường.
Đáng chú ý, nhiều số liệu chỉ ra các hành vi nguy cơ gây bệnh liên quan đến dinh dưỡng của người Việt, như thực trạng tiêu thụ muối cao (trung bình 8,1gram/người/ngày), tỷ lệ ăn thiếu rau và trái cây so với khuyến nghị của WHO (dưới 400gram/ngày) chiếm trên 60%, hay hơn 30% người trưởng thành ít hoạt động thể lực.
PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết, khoa học dinh dưỡng hiện đại không còn chỉ quan tâm đến việc ăn đủ chất, mà ngày càng chú trọng đến chất lượng thực phẩm, tác động sức khỏe dài hạn và tính bền vững của hệ thống thực phẩm.
Một chế độ ăn giàu thực phẩm nguồn gốc thực vật cân bằng dinh dưỡng không chỉ giúp kiểm soát rối loạn mỡ máu và đường huyết mà còn cải thiện sức khỏe hệ vi sinh đường ruột, góp phần kiểm soát bệnh mạn tính không lây một cách tổng thể.
10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030
PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng chia sẻ, từ ngày 1/7, Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu sự chuyển dịch chiến lược của hệ thống y tế từ tư duy điều trị sang phòng bệnh chủ động.
Trong tiến trình đó, dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng, bởi đây là yếu tố có thể tác động sớm, rộng và bền vững nhất đến sức khỏe cộng đồng.
 |
| PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Ảnh: BTC). |
Chiến lược dinh dưỡng quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 do Chính phủ phê duyệt cũng xác định rõ quan điểm lấy dinh dưỡng hợp lý làm nền tảng cho sự phát triển thể chất, trí tuệ và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, bảo đảm công bằng trong tiếp cận thực phẩm giữa các vùng miền, đối tượng dân cư.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam giảm tỷ lệ thiếu vi chất dinh dưỡng, cải thiện tầm vóc và thể lực người Việt, bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý trong mọi giai đoạn của cuộc đời
Chuyên gia Viện Dinh dưỡng nêu 10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030 người dân cần nắm vững để có một sức khỏe tốt, phòng chống các bệnh không lây nhiễm.
Lời khuyên thứ nhất là ăn đủ, cân đối và đa dạng các loại thực phẩm; phối hợp thực phẩm nguồn gốc động vật và thực vật.
Lời khuyên thứ hai là sử dụng hằng ngày các loại thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng và các loại rau, củ, quả có màu sắc khác nhau; đọc kỹ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm trước khi mua và sử dụng.
Thứ ba, sử dụng hợp lý các loại thực phẩm giàu đạm; nên ăn cá, thịt gia cầm và các loại hạt trong bữa ăn hằng ngày; ăn có mức độ các loại thịt đỏ.
Thứ tư, uống đủ nước hằng ngày.
 |
| Sử dụng đa dạng thực phẩm, các loại rau, củ quả (Ảnh: Tú Anh). |
Thứ năm, phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú cần thực hiện chế độ ăn uống hợp lý; bổ sung sắt và acid folic (hay vitamin B9) hoặc đa vi chất theo hướng dẫn.
Thứ sáu, cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng một giờ đầu sau khi sinh, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu; cho trẻ ăn bổ sung hợp lý và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng hoặc lâu hơn.
Thứ bảy, hạn chế sử dụng các loại thức ăn chiên rán, thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ, thức ăn nhiều muối, nhiều đường, đồ uống có đường, có cồn.
Thứ tám, bảo đảm an toàn trong lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm.
Thứ chín, tổ chức tốt bữa ăn gia đình, ăn đủ bữa (sáng, trưa, tối) phù hợp với lứa tuổi, không ăn quá no, không bỏ bữa.
Thứ mười, duy trì và kiểm soát cân nặng hợp lý; thực hiện lối sống năng động, tăng cường hoạt động thể lực phù hợp với lứa tuổi và tình trạng sức khỏe.