Từ lúc còn nhỏ, Nikita đã không hợp với cha mình. Anh cảm thấy dường như cha lúc nào đối với anh cũng bẻ hành bẻ tỏi, bắt anh làm những điều không thể, coi thường ý kiến và hạn chế tự do của anh. Tóm lại, anh đi đến kết luận rằng, cha đơn giản là không yêu quý anh.
Năm tháng trôi qua. Nikita lớn lên và bắt đầu sống tự lập. Anh hiếm khi về thăm cha mẹ và chỉ về vì thương mẹ. Bà thường xuyên gọi điện, khóc trong điện thoại, gọi anh về nhà.
Cha cũng không đòi anh phải nói chuyện với mình. Không tham gia vào các cuộc chuyện trò giữa hai mẹ con cũng như chẳng đưa ra lời khuyên nào với anh, dường như ông cảm thấy rằng đứa con trai đã trưởng thành chỉ đang chờ một cái cớ để trút xuống đầu ông tất cả những nỗi khó chịu chất chứa trong lòng từ thời niên thiếu của mình.
Thỉnh thoảng khi Nikita về thăm nhà, anh bắt tay cha lúc họ gặp nhau, và chỉ có thế. Lúc chia tay ra về thì thủ tục cũng tương tự.
Rồi một ngày cha ngã bệnh. Ông bị đột quỵ. Mẹ gọi điện và bảo anh về. Nikita vứt bỏ mọi công việc và nhanh chóng về nhà.
Dọc đường về anh rất lo lắng. Thậm chí còn không ngờ mình lại lo lắng cho cha đến như vậy. Lúc trên xe, những hình ảnh quá khứ khi cha còn trẻ và mạnh mẽ thoáng hiện ra trước mắt anh.
Thật kỳ lạ, trong lòng anh không hề có ký ức xấu nào về cha. Nikita không thể nhớ lại được dù là một chuyện ít nhiều nghiêm trọng khi cha làm anh bị tổn thương. Hóa ra là mối ác cảm của anh đối với cha làm cho quan hệ của hai cha con không thân mật không phải là lý do thực sự. Đó chỉ là những mong muốn, ấm ức và hiểu lầm của anh thời niên thiếu!
Nikita đã ở nhà khoảng một tháng. Anh giúp mẹ công việc nhà cửa, đi thăm cha, ngồi hàng giờ với ông bên giường bệnh. Cuối cùng, cha anh đã bình phục và được xuất viện.
Còn vài ngày nữa là anh phải lên đường.
Một buổi chiều, Nikita và cha đang ngồi trong sân: anh đọc sách, còn cha trầm ngâm nhìn về phía chân trời.
Đột nhiên cha anh hỏi:
- Nó là con gì? - và chỉ vào một con chim đang vùng vẫy trong vũng nước. Nikita ngước lên khỏi cuốn sách, đưa mắt nhìn và trả lời:
- Đó là con chim sẻ, thưa cha.
Trả lời xong anh thầm nghĩ: "Kỳ lạ thật, chẳng lẽ cha thực sự đã quên một từ ngữ đơn giản như vậy sao?"
- Nó là con gì? - người cha hỏi lại vừa chỉ vào con vật lông xù tinh nghịch.
- Con chim sẻ, - Nikita đáp lại.
Một vài phút trôi qua và người cha lại cất giọng hỏi:
- Nó là con gì?
- Đó là con chim sẻ bình thường! - trong giọng Nikita đã lộ ra vẻ bực bội không che giấu, - cha không nhìn thấy à?
Người cha im lặng. Và một giây sau Nikita lại nghe thấy:
- Nó là con gì? - người cha, với nụ cười và sự hồn nhiên trẻ con, chỉ tay vào con chim đang nhảy nhót.
Thật là quá quắt. Nikita cả quyết rằng cha đang chế giễu mình nên không thể nhẫn nhịn được nữa và trả lời gần như quát lên: “Cha, đó chỉ là con chim sẻ!!! Tại sao cha cứ hỏi đi hỏi lại con mỗi một câu hỏi ngu ngốc như vậy, vì chính cha cũng đã biết câu trả lời!"
Người cha nhìn con bằng ánh mắt yêu thương, rồi mỉm cười và nói:
- 18 năm trước con tròn ba tuổi. Cha con mình đã cùng nhau ngồi đúng ở chỗ này. Lúc đó, giống như bây giờ, những con chim sẻ đang nhảy nhót khắp sân, và con đã vừa chỉ tay vào chúng vừa hỏi cha hai mươi lần "Đây là con gì?". Xin lỗi con, cha lại nhớ tới chuyện đó. Cha chỉ muốn xem chính con có thể chịu đựng câu hỏi này bao nhiêu lần.
- Vỏn vẹn bốn lần! - Nikita cảm thấy rất xấu hổ.
Thì ra anh hoàn toàn không hiểu cha mình. Anh không tưởng tượng, điều gì đã thúc đẩy anh, anh làm thế nhằm mục đích gì và để đạt được điều gì. Anh chưa bao giờ nghĩ đến điều đó dù chỉ một phút.
Còn bây giờ: ngay từ đầu anh đã đoán rằng có ẩn ý gì đó trong câu hỏi, nhưng anh đã vội vàng, không suy nghĩ, không tìm cách hiểu. Anh không đủ kiên nhẫn. Và không đủ cả tình yêu nữa...
Và Nikita chợt ngộ ra: cha anh chưa bao giờ nói ông yêu anh. Nhưng mọi hành động của ông, cũng như câu chuyện về con chim sẻ này đều chứng tỏ rằng ông yêu con mình hơn hết thảy mọi thứ trên thế gian này.
- Cha tha lỗi cho con, - Nikita bước lại gần rồi gục đầu vào vai cha, - Con thật là ngốc...
- Con trai, con là niềm tự hào của cha, - người cha khẽ trả lời, - và mãi là như vậy...
Người dịch: Dương Nguyên Khải