Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng hiện diện tại thị trường nước ngoài đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 06/4/2026 phê duyệt Chương trình "Vươn ra thị trường quốc tế" giai đoạn 2026-2030, nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
 |
| Các đại biểu tham gia tại diễn đàn. (Ảnh: BTC) |
 |
| Các đại biểu tham gia tại diễn đàn. (Ảnh: BTC) |
Đây cũng là vấn đề trọng tâm được đặt ra tại "Diễn đàn Đầu tư và Kinh doanh Quốc tế" do Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) tổ chức ngày 18/11/2026 tại Hà Nội, với sự tham gia của các chuyên gia, cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, cho biết: Tính đến tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã vượt mốc lịch sử 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cộng đồng doanh nghiệp cần có bước chuyển đổi tư duy mạnh mẽ từ xuất khẩu sản phẩm sang xây dựng thương hiệu; từ tham gia chuỗi cung ứng sang nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị; từ tìm kiếm thị trường đơn thuần sang chủ động kiến tạo những không gian phát triển mới.
 |
| Ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, phát biểu. (Ảnh: BTC) |
Theo ông Phạm Mạnh Hùng cho hay, diễn đàn tập trung giải quyết ba vấn đề lớn đó là nhận diện đúng cơ hội thị trường thực chất, tháo gỡ các rào cản trong thực tiễn và thúc đẩy những kết nối hợp tác cụ thể giữa các bên.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng, dòng vốn và thương mại toàn cầu đang dịch chuyển, mở rộng thị trường quốc tế trở thành hướng đi được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Tuy nhiên, bước ra nước ngoài không đơn thuần là tìm kiếm thêm đầu ra cho sản phẩm, mà đòi hỏi doanh nghiệp chuẩn bị một chiến lược bài bản hơn, từ lựa chọn thị trường, nguồn vốn, phương thức gia nhập đến khả năng vận hành và quản trị rủi ro.
Ông Phạm Mạnh Hùng cũng bày tỏ, diễn đàn tập trung giải quyết ba vấn đề lớn đó là nhận diện đúng cơ hội thị trường thực chất, tháo gỡ các rào cản trong thực tiễn và thúc đẩy những kết nối hợp tác cụ thể giữa các bên.
Đồng thời, ông Phạm Mạnh Hùng cũng bày tỏ kỳ vọng: Diễn đàn “Đầu tư và Kinh doanh Quốc tế” của Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam cùng các đơn vị phối hợp tổ chức sẽ không chỉ dừng lại ở trao đổi thông tin, giới thiệu chính sách mà thực sự trở thành nơi đối thoại, tìm kiếm giải pháp và kết nối cơ hội.
Trình bày tại diễn đàn, theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, cho biết: Giai đoạn 2026-2030, hoạt động đầu tư và kinh doanh quốc tế chịu tác động đồng thời từ nhiều xu hướng lớn như tăng trưởng kinh tế phân hóa, rủi ro địa chính trị, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ và tài chính số, cùng quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
 |
| TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế, chia sẻ tại diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Chuyên gia kinh tế TS. Cấn Văn Lực cũng cho biết, kinh tế thế giới giai đoạn 2026-2030 được dự báo có thể tăng trưởng bình quân khoảng 3,2%, thấp hơn mức bình quân 4% của giai đoạn 2021-2025. Thương mại toàn cầu dự kiến tăng 4,6% trong năm 2026, trong khi đầu tư vào hạ tầng, năng lượng, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và bán dẫn tiếp tục mở ra những lĩnh vực có tiềm năng.
Dù vậy, cơ hội đi cùng những rủi ro ngày càng phức tạp, từ xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại và công nghệ, xu hướng bảo hộ đến áp lực lạm phát, lãi suất, nợ công và các vấn đề an ninh năng lượng, lương thực, chuỗi cung ứng, mạng - dữ liệu và tài chính.
Trong bối cảnh này, doanh nghiệp Việt không chỉ cần nhận diện thị trường tăng trưởng, mà còn phải đánh giá khả năng thích ứng trước những biến động khó dự báo, tránh phụ thuộc quá lớn vào một thị trường, đối tác hoặc chuỗi cung ứng.
Tiếp theo đó, theo TS. Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, cho biết: Doanh nghiệp cần sàng lọc thị trường theo các bước, bắt đầu từ điều kiện nhập khẩu, chứng từ, giấy phép và yêu cầu của kênh bán, trước khi so sánh nhu cầu, giá bán, khả năng tiếp cận người mua và chi phí thực tế. Từ đó, TS. Nguyễn Văn Hội bày tỏ nhận định rằng: Một trong những vấn đề cốt lõi khi vươn ra quốc tế là lựa chọn thị trường và xây dựng phương thức gia nhập phù hợp.
 |
| TS. Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách công thương chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Bên cạnh đó, TS. Nguyễn Văn Hội cũng đặt vấn đề, về việc kiểm soát vốn lưu động và dòng tiền ngay từ trước khi nhận đơn hàng. Doanh nghiệp cần tính toán đầy đủ giá vốn, logistics, hoa hồng, phí kênh bán, thuế và các chi phí chuẩn bị, duy trì như nhãn mác, bao bì, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và hồ sơ tuân thủ. Đồng thời, cần xác định lịch đặt cọc, chi trả, thu tiền và mức vốn thiếu hụt lũy kế lớn nhất có thể phát sinh.
Phát biểu chia sẻ về kinh nghiệm hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc, TS. Trần Hải Linh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA), cho biết: hướng tiếp cận kết nối nguồn lực quốc tế, mở rộng thị trường trên nền tảng hợp tác thực chất và nâng tầm doanh nghiệp thông qua công nghệ, quản trị, nhân lực và năng lực tham gia chuỗi giá trị.
Theo TS. Trần Hải Linh cho rằng, nguồn lực quốc tế không chỉ là vốn, mà còn bao gồm công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị, hệ thống phân phối, tiêu chuẩn, mạng lưới đối tác và nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, thu hút nguồn lực cần gắn với khả năng chuyển hóa thành năng lực của doanh nghiệp Việt, thay vì chỉ dừng ở việc tiếp nhận đầu tư.
Kinh nghiệm kết nối doanh nghiệp Việt Nam với đối tác và hệ thống phân phối Hàn Quốc cũng cho thấy, sản phẩm muốn tiếp cận thị trường cần đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, bao bì, thời gian giao hàng và năng lực cung ứng ổn định. Mục tiêu không chỉ đưa hàng lên kệ, mà còn giúp doanh nghiệp từng bước làm chủ quy trình tiếp cận thị trường, xây dựng thương hiệu và phát triển năng lực cung ứng dài hạn.
 |
| TS. Trần Hải Linh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA), phát biểu. (Ảnh: Đại Lộc) |
Để thúc đẩy quá trình này, tham luận đề xuất chuyển hoạt động xúc tiến từ những sự kiện đơn lẻ sang cơ chế kết nối thường xuyên, có lựa chọn đối tác, chương trình làm việc cụ thể và theo dõi kết quả sau kết nối. Các mạng lưới doanh nghiệp theo ngành hàng, thị trường và địa phương có thể tạo thêm cơ hội hợp tác nếu kết nối đúng nhu cầu, thế mạnh và nguồn lực của các bên.
Thực tế, doanh nghiệp Việt đang từng bước mở rộng hiện diện quốc tế theo nhiều mô hình, từ xuất khẩu sản phẩm, cung ứng dịch vụ công nghệ đến đầu tư, vận hành hạ tầng và phát triển thương hiệu tại thị trường sở tại.
Tiếp đó, chia sẻ tại diễn đàn, TS. Đặng Thanh Phương (Khoa Quốc tế và Quản lý, Trường Đại học Thủy lợi) đã minh họa những hướng tiếp cận khác nhau của doanh nghiệp khi đầu tư ra nước ngoài. TS. Đặng Thanh Phương đã cung cấp các thông tin và dẫn ra minh chứng từ các trường hợp của các thương hiệu lớn như: Vinamilk, FPT, Viettel và Trung Nguyên Legend...
 |
| TS. Đặng Thanh Phương (Khoa Quốc tế và Quản lý, Trường Đại học Thủy lợi) chia sẻ tại diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Với Vinamilk, nền tảng mở rộng thị trường là chất lượng sản phẩm, khả năng thích ứng và hệ thống phân phối. Doanh nghiệp đã có mặt tại 67 thị trường, với kim ngạch xuất khẩu lũy kế hơn 3,9 tỷ USD. Riêng 9 tháng năm 2026, doanh thu từ thị trường nước ngoài đạt 12.148 tỷ đồng, trong đó xuất khẩu cho khách hàng bên ngoài đạt 5.861 tỷ đồng.
Viettel là ví dụ về mô hình đầu tư và vận hành hạ tầng quốc tế. Doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh tại 10 thị trường, trong đó 7 thị trường dẫn đầu; sở hữu 45.000 trạm viễn thông ngoài Việt Nam và 220.000 km cáp quang. Phần slide bổ sung cũng đề cập việc Viettel trúng thầu phổ tần tại Dominica, mở ra thị trường thứ 11 khi chính thức vận hành.
Một hướng đi khác là phát triển thương hiệu gắn với văn hóa và trải nghiệm. Trung Nguyên Legend được dẫn làm ví dụ với hoạt động hiện diện bán lẻ tại Houston (Mỹ), khai trương tháng 3/2026, đưa cà phê, không gian và câu chuyện văn hóa vào trải nghiệm khách hàng...
 |
| Các đại biểu tham gia diễn đàn. |
 |
| Các đại biểu tham gia diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Trong khuôn khổ của Diễn đàn "Đầu tư và kinh doanh Quốc tế", Tọa đàm "Doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới: Từ cơ hội đến năng lực cạnh tranh toàn cầu" được tổ chức , ghi nhận các ý kiến đại biểu trao đổi kinh nghiệm thực tiễn trong lựa chọn thị trường, huy động vốn, ứng phó với rủi ro, phát triển thương hiệu và tận dụng công nghệ để nâng cao sức cạnh tranh.
Đồng thời, các chuyên gia cũng đã thảo luận về vai trò hỗ trợ của cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, hiệp hội và các đối tác trong việc tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế hiệu quả hơn.
Thông qua diễn đàn, các đại biểu đã làm rõ những cơ hội mới khi doanh nghiệp chuyển từ hoạt động xuất khẩu đơn thuần sang chủ động xây dựng hiện diện, đầu tư và phát triển kinh doanh tại thị trường nước ngoài như cơ hội mở rộng thị trường quốc tế; khả năng tiếp cận nguồn vốn và các công cụ tài chính; vai trò của công nghệ, chuyển đổi số và dữ liệu trong kinh doanh toàn cầu; quản trị rủi ro pháp lý, tài chính, vận hành; lựa chọn thị trường và xây dựng chiến lược gia nhập phù hợp.