Năm 1982, số phận nghiệt ngã đã khiến ba mẹ của cậu bé Thanh Điền phải đau đớn chấp nhận một sự thật là cậu con trai một tuổi không thể đứng được bằng hai chân, do căn bệnh bại liệt.
Tay cũng là chân
Lau khô những giọt nước mắt, ba mẹ của anh Điền quyết tâm giúp con từng bước vượt khó. Nhìn các trẻ em cùng xóm biết chạy nhảy tung tăng, đôi mắt của bé Điền lúc ấy dõi theo với bao thèm muốn. Đứt ruột nhìn con, người thân trong gia đình kiên trì hướng dẫn, cậu bé Điền bắt đầu dùng đôi tay để tự mình di chuyển.
Từ nhỏ, anh Điền đã dùng đôi tay thay cho đôi chân trong hầu hết sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, lòng bàn tay anh sớm chai sần theo năm tháng. Thế nhưng, điều đó cũng phần nào giúp cha mẹ nguôi ngoai nỗi lo khi thấy con trai vẫn tự tin ra sân chơi, hòa nhập cùng bạn bè đồng trang lứa.
Không thể chạy nhảy như bạn bè đồng trang lứa, anh tìm cho mình những cách riêng để vận động. Môn thể thao anh yêu thích nhất khi ấy là ngồi ném bóng nhựa qua lại cùng các bạn. Sự lạc quan và tinh thần không bỏ cuộc đã giúp anh luôn được bạn bè yêu mến.
Nhờ đôi tay được rèn luyện từ nhỏ, anh ngày càng tự lập hơn trong cuộc sống. Những năm đầu đi học, anh còn cần người thân chở bằng xe đạp. Về sau, anh tự đi và tự về. Nếu người khác mang dép ở chân, anh lại xỏ dép vào tay để giảm đau khi di chuyển trên những quãng đường dài.
Ý chí vươn lên của cậu học trò Thanh Điền năm ấy đã để lại nhiều ấn tượng với thầy cô, bạn bè và trở thành nguồn động viên cho không ít học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Hạnh phúc đơn sơ
Thương ba mẹ cả đời vất vả vì mình, anh Điền đã bỏ qua mặc cảm về cơ thể, bỏ lại sau lưng những đoạn đường gồ ghề, khúc khuỷu như cuộc đời mình. Trên chiếc xe lăn, anh cần mẫn bán từng tờ vé số phụ ba mẹ lo cho 7 anh chị em trong nhà. Cuộc sống dẫu nhọc nhằn nhưng không làm mất đi nụ cười lạc quan của anh: "Còn nhiều người khổ hơn nhưng họ không đầu hàng số phận. Mình không thể đi bằng chân thì đi bằng đôi tay để tự kiếm sống".
Cuộc sống lấy đi của anh Điền một cơ thể lành lặn, nhưng bù lại cho anh sự chăm chỉ, hiền lành và một nghị lực đáng quý. Những phẩm chất ấy đã giúp anh tìm được hạnh phúc của riêng mình.
Năm 2003, chị Nguyễn Thị Thùy Trang, người cùng quê và kém anh hai tuổi, quyết định gắn bó với chàng trai khuyết tật mà chị yêu thương và cảm phục. Một năm sau, vợ chồng anh đón con trai đầu lòng Mã Vi Khang chào đời.
Gia đình nhỏ của người bán vé số và người lao động làm thuê không có nhiều của cải vật chất, nhưng luôn đầy ắp tiếng cười và sự sẻ chia. Hiểu những vất vả của cha mẹ, Vi Khang sớm ý thức phải nỗ lực học tập và sống có trách nhiệm để không phụ lòng những người đã hy sinh vì mình.
Năm 2012, con trai thứ hai của vợ chồng anh Điền là Mã Duy Khánh chào đời. Gia đình thêm thành viên cũng đồng nghĩa với nhiều lo toan hơn, nhưng anh chị vẫn nỗ lực làm lụng để chăm lo cho các con. Anh Điền nhận bán nhiều vé số hơn, ngày ngày rong ruổi từ sáng đến tối trên chiếc xe ba bánh quen thuộc. Mọi nhọc nhằn đều trở nên nhẹ hơn khi nghĩ đến tương lai của hai con.
Cây táo vẫn nở hoa
Công việc dành cho lao động tự do ở quê ngày càng ít, nên năm 2017, vợ chồng anh Điền quyết định đưa hai con lên TP.HCM mưu sinh. May mắn mỉm cười khi chủ dãy trọ tại đường 6, khu phố 53, phường Tăng Nhơn Phú tạo điều kiện để chị Trang và con trai lớn trông coi hơn 150 phòng trọ. Có việc làm ngay tại nơi ở, gia đình anh dần ổn định cuộc sống nơi đất khách.
Về phần mình, anh Điền mua một chiếc xe máy cũ, cải tạo thành xe 3 bánh để tiếp tục nghề bán vé số. Mỗi ngày, chiếc xe nhỏ lại lăn bánh khắp các con đường cùng "quầy vé số di động" phía trước.
Biết hoàn cảnh của anh, nhiều người thường mua vé số để ủng hộ. Dù khách mua một hay nhiều tờ, anh đều nở nụ cười và gửi lời cảm ơn chân thành. Có người cố tình đưa dư tiền để giúp đỡ, nhưng anh nhẹ nhàng từ chối và trả lại phần còn thừa.
"Mọi người mua vé số là giúp tôi nhiều rồi. Khoản tiền ấy hãy dành cho những người còn khó khăn hơn hoặc các quỹ từ thiện", anh Điền chia sẻ.
Sự tự trọng, lòng biết ơn và tinh thần luôn nghĩ đến người khác đã giúp người đàn ông khuyết tật ấy nhận được tình cảm yêu quý của nhiều người trên hành trình mưu sinh.
Cổ tích giữa đời thường
Vài năm gần đây, chị Trang bị chứng bệnh tiểu đường tuýp 2, thỉnh thoảng phải nhập viện. Mỗi lần như vậy buổi sáng anh Điền đi bán vé số sớm hơn, để tối vào bệnh viện chăm sóc vợ. Các y bác sĩ ở Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức đã quá quen với hình ảnh người chồng ngồi trên xe lăn, bên cạnh giường bệnh của vợ. Anh chuyện trò, vỗ về động viên giúp chị có thêm sức mạnh chiến thắng bệnh tật. Tình yêu và sự ân cần của anh dành cho người bạn đời đã khiến những bệnh nhân khác xúc động, cảm phục.
Nghị lực và sự lạc quan của anh Điền cũng là nguồn động viên lớn để chị Trang vững tin điều trị bệnh. Trong những tháng ngày khó khăn nhất, anh cùng hai con trở thành điểm tựa của gia đình. Nói về chồng, chị Trang xúc động: "Anh Điền là người chịu nhiều thiệt thòi, nhưng luôn dành cho vợ con sự yêu thương và trách nhiệm. Với tôi, đó là một người chồng đáng trân trọng và tôi chưa từng hối tiếc về lựa chọn của mình".
Chính quyền địa phương cũng luôn dành cho anh tình cảm đặc biệt. Dịp Tết Nguyên đán hằng năm, anh đều được nhận những phần quà ấm áp tình người.
Đáp lại những ân tình đã nhận được, anh Điền luôn nhắc mình phải sống có ích và sẵn sàng giúp đỡ người khác như một cách tri ân cuộc đời. Trong đợt vận động hỗ trợ đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng bởi bão lũ năm 2025, gia đình anh cũng tự nguyện đóng góp. "Của ít lòng nhiều, mong bà con sớm ổn định cuộc sống", anh chia sẻ.
Không chỉ yêu thương con người, anh còn dành sự trân trọng cho những sinh vật bé nhỏ quanh mình. Một lần đi ngang đường Lã Xuân Oai (phường Tăng Nhơn Phú), thấy một người rao bán chim bìm bịp, anh bỏ ra 150.000 đồng để mua rồi mang đến khu vực chân cầu Tăng Long thả về tự nhiên. Số tiền ấy tương đương hàng trăm tờ vé số phải bán mới có được, nhưng với anh, niềm vui khi nhìn thấy chú chim được tự do còn ý nghĩa hơn nhiều.
Nhắc đến anh Điền, bà Bùi Thị Huệ, Trưởng khu phố 53, phường Tăng Nhơn Phú, không giấu được sự cảm phục. Theo bà, câu chuyện vượt lên nghịch cảnh và tinh thần sống tử tế của anh đã trở thành nguồn cảm hứng đối với nhiều người trong khu phố. "Đi bán vé số khắp nơi nhiều năm nay, anh được nhiều người biết đến, yêu quý và xem như người thân trong gia đình", bà Huệ chia sẻ.
Hơn cả một câu chuyện về nghị lực, hành trình của anh Mã Thanh Điền là lời nhắc rằng nghịch cảnh không thể đánh bại những con người biết nuôi dưỡng niềm tin và khát vọng sống. Và chính từ những điều bình dị ấy, những giá trị đẹp đẽ vẫn đang được lan tỏa mỗi ngày.