Báo động từ ca mắc mới ở người trẻ
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội cho biết, bệnh nhân là một nam thanh niên 24 tuổi, trú tại huyện Thường Tín. Bệnh nhân khởi phát với các triệu chứng sốt, đau đầu, cứng gáy và được chuyển vào Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Kết quả xét nghiệm PCR sau đó khẳng định người bệnh dương tính với vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis). Đáng lưu ý, trường hợp này chưa từng tiêm vaccine phòng bệnh. Hiện tại, bệnh nhân đã tỉnh táo và đang được tiếp tục theo dõi, điều trị.
Tính từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã ghi nhận 3 ca mắc não mô cầu. Dù may mắn chưa có trường hợp nào tử vong, con số này vẫn cho thấy sự gia tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước, đòi hỏi cộng đồng tuyệt đối không được chủ quan.
Tốc độ tấn công tàn khốc của mầm bệnh
Viêm não mô cầu lây truyền trực tiếp qua đường hô hấp khi hít phải giọt bắn mang mầm bệnh. Bệnh có khả năng lây lan nhanh chóng, đặc biệt trong các không gian kín, tập trung đông người như ký túc xá, trường học hay doanh trại quân đội.
Theo BSCKI Trịnh Thị Hằng (Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện 19-8), điểm nguy hiểm nhất của bệnh lý này là thể "tối cấp", hay còn gọi là nhiễm trùng huyết. Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, chúng nhân lên với tốc độ chóng mặt, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng. Ở thể này, mầm bệnh có thể đoạt mạng người mắc bệnh chỉ trong vòng 24 giờ tính từ thời điểm xuất hiện cơn sốt đầu tiên.
Nhận diện sớm để không bỏ lỡ
Thời gian ủ bệnh thường dao động trong khoảng 4 ngày. Ở những ngày đầu khởi phát, viêm não mô cầu rất dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm thông thường hoặc sốt xuất huyết Dengue. Tuy nhiên, bệnh diễn tiến nặng rất nhanh với những dấu hiệu đặc trưng cần được can thiệp y tế khẩn cấp:
- Dấu hiệu toàn thân: Sốt cao đột ngột (39-40 độ C), rét run, mệt mỏi li bì, buồn nôn hoặc nôn mửa.
- Dấu hiệu màng não: Đau đầu dữ dội. Ở người lớn, triệu chứng điển hình ở giai đoạn sau là "cứng gáy" (bệnh nhân không thể cúi đầu). Trong khi đó, trẻ nhỏ có thể đi kèm thóp phồng, gáy mềm và tiêu chảy.
- Dấu hiệu trên da: Xuất hiện các ban xuất huyết hoại tử hình sao, lan rất nhanh và thường tập trung ở hai chi dưới.
Tiêm phòng là lá chắn bảo vệ trọng yếu
Việc kiểm soát nguồn lây trong cộng đồng gặp nhiều trở ngại do vi khuẩn có thể cư trú ở vùng hầu họng của người khỏe mạnh mà không phát ra bất kỳ triệu chứng nào. Do đó, việc phát hiện sớm, cách ly và điều trị kháng sinh chỉ là giải pháp xử lý khi bệnh đã khởi phát.
Để chủ động chặn đứng căn bệnh truyền nhiễm tối cấp này, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân cần giữ gìn vệ sinh cá nhân, thường xuyên súc miệng, họng bằng dung dịch sát khuẩn và đảm bảo không gian sống thông thoáng. Quan trọng hơn cả, biện pháp phòng vệ đặc hiệu và hiệu quả nhất là tiêm chủng. Người dân, đặc biệt là trẻ em và những người sinh hoạt trong môi trường tập thể, cần chủ động tiêm vaccine các tuýp não mô cầu phổ biến tại các cơ sở y tế để tạo hệ miễn dịch vững chắc.